Na Merkel valt er eindelijk weer eens iets te kiezen

Leiderschapswissel CDU De drie kandidaten die Merkel willen opvolgen, zijn op tournee. De partij kan bijna niet wachten tot het volgende tijdperk. „Het is weer heerlijk om CDU-lid te zijn!”

De kandidaat-CDU-leiders: Friedrich Merz, Annegret Kramp-Karrenbauer, Jens Spahn. Foto David Hecker/EPA

In een sfeer van bijna feestelijke opwinding bereidt de CDU zich voor op het tijdperk na Angela Merkel. Er wordt gelachen, gejuicht, geklapt en onvermoeibaar gediscussieerd, als de drie kandidaten die haar willen opvolgen zich deze donderdagavond komen voorstellen in een oude, opgeknapte loods in Lübeck.

Er valt in Duitslands grootste partij eindelijk weer iets te kiezen. „Het is weer fantastisch om lid van de CDU te zijn, heerlijk!”, roept een CDU-lid tot algehele hilariteit in een van de zaalmicrofoons.

„We moeten ons vernieuwen”, zegt de ene na de andere spreker. Het leidt steeds tot luid applaus. Aan harde aanvallen op Angela Merkel waagt zich geen van de drie kandidaten. Maar de leden hebben aan een half woord genoeg.

„We moeten Angela Merkel dankbaar zijn’’, begint haar oude tegenspeler Friedrich Merz (63) op plichtmatige toon. Negen jaar geleden verruilde hij de actieve politiek voor het zakenleven. Nu Merkel heeft aangekondigd dat ze het leiderschap van de partij na achttien jaar opgeeft, wil hij haar opvolgen – uiteindelijk ook als bondskanselier, al is niet duidelijk hoelang Merkel nog in het Kanzleramt blijft.

Dan komen de steken onder water. „Dat Duitse militairen moeten werken met gebrekkig materieel vind ik on-ac-cep-ta-bel! We moeten staan voor een effectieve rechtsstaat. Burgers mogen nooit het gevoel hebben dat de staat de controle verliest.” Het woord vluchtelingencrisis valt niet, maar dat Merz daarop doelt ontgaat niemand.

Iets directer is minister van Gezondheid Jens Spahn (38), vertegenwoordiger van de conservatieve vleugel. „We moeten het vertrouwen van de burgers terugwinnen, het vertrouwen dat we voor veiligheid in ons land kunnen zorgen. We moeten meer debatten durven voeren. En we moeten een écht nieuw begin maken’’, zegt de man die Merkel afgelopen jaren als geen ander in de CDU openlijk kritiseerde.

De meeste politieke ervaring van de drie heeft Annegret Kramp-Karrenbauer (56), voormalig minister-president van Saarland en sinds begin dit jaar secretaris-generaal van de CDU. Net als haar rivalen belooft ze een nieuw begin, maar zij legt er de nadruk op dat het cruciaal is de verschillende vleugels van de partij bij elkaar te houden – en niet te breken met het verleden (lees: Merkel).

Groot zijn de inhoudelijke verschillen tussen de drie kandidaten op deze avond niet, ze vliegen elkaar ook niet in de haren. Alle drie pleiten ze voor een sterke Europese Unie, ook op militair gebied. Alle drie zeggen ze dat de CDU niet links of rechts moet worden, maar een brede volkspartij moet blijven.

Het langste applaus is voor Merz, die belooft de CDU van minder dan 30 procent (in de peilingen) weer terug naar 40 procent te brengen – en de AfD te halveren.

Het nuchterst is Kramp-Karrenbauer, die erkent dat een van de grote thema’s voor de burgers het dieselschandaal is en de rijverboden die nu in sommige steden van kracht worden.

De avond in Lübeck is de eerste van acht zulke bijeenkomsten die de CDU komende twee weken verspreid door Duitsland organiseert. Op 7 december kiest het partijcongres dan een nieuwe voorzitter.

„Maar democratie is het niet, hoor”, schampert Sabine Wischert, die met haar man, allebei gepensioneerd, naar het debat in Lübeck is gekomen. „De afgevaardigden op het partijcongres kiezen de nieuwe voorzitter, daar hebben wij gewone leden helaas niets over te zeggen.”

    • Juurd Eijsvoogel