Opinie

    • Emilie van Outeren

Geen senator eigent zich een eigen nacht toe

De Haagse Stemming Vandaag bespreekt de Tweede Kamer de begroting Buitenlandse Zaken. Schrijf je in om deze politieke nieuwsbrief per mail te ontvangen.

Rob Jetten krijgt zijn grondwetswijziging. De peilingpijn neemt door VVD-verlies verder toe voor de coalitie. En Mark Harbers komt met een nieuwe aanpak van mensenhandel.

LA CHAMBRE D’OPPORTUNITÉ: In de loop van de dag liep de spanning in de Eerste Kamer steeds sterker op rond het debat over de deconstitutionalisering van de burgemeester. Senatoren van VVD en CDA wisten zeker dat er tegenstanders in hun fractie zaten, enkele “principiële” zelfs, tegen het voorstel van D66-voorman Rob Jetten. De PvdA schaarde zich collectief in het nee-kamp (met overigens een omkering van hun eigen redenering uit 2005, toen D66 poogde de gekozen burgemeester in te voeren). De PvdD kondigde een hoofdelijke stemming aan om de gespletenheid in de coalitie bloot te leggen en wilde zelfs wel tegenstemmen als dat Jetten een flinke deuk kon bezorgen. De deeltijdpolitici lieten zich van hun meest opportunistische politieke kant zien.

DE AVOND VAN JETTEN: Maar hoewel het laat werd in de senaat, werd het geen nacht. Met een “bezweringsformule” in de vorm van een “geruststellingsmotie” - die bepaalt dat positie en taken van de burgemeester de komende jaren niet zullen veranderen - schaarden Ton Rombouts en zijn CDA zich toch achter het voorstel om burgemeesters niet meer via de grondwet door de koning te laten benoemen. Hij gaf veranderingen in het “politieke landschap” als verklaring, al noemde hij de belangrijkste daar niet bij: het CDA zit in tegenstelling tot de tijden dat de fractie in de senaat tegen was, nu in de coalitie. En deze wet, die materieel niets verandert aan de benoemingen van burgemeesters en commissarissen van de koning, is in de formatie uitgeruild tegen het afschaffen van het referendum. Bij stemming volgende week, waar mogelijk nog wel wat individuele CDA’ers en VVD’ers tegen zullen zijn, is het de eerste keer dat D66 een grondwetswijziging bewerkstelligt die directe democratie iets dichterbij brengt.

PEILINGPIJN: De krappe meerderheid van 38 zetels die de coalitie nu heeft in de Eerste Kamer zou volgend jaar na de Provinciale Statenverkiezingen wel eens diep kunnen dalen. Op basis van de vanochtend gepubliceerde Peilingwijzer zouden VVD, CDA, D66 en ChristenUnie samen 28 à 29 senaatszetels overhouden. Nadat D66 en CDA al wegzakten, zijn de gewogen peilingen nu ook dramatisch voor Ruttes VVD. Opmerkelijk aan de laatste cijfers is ook dat geen enkele partij, behalve in theorie de PVV, de machtspositie heeft om in zijn eentje een gedoogdeal met het kabinet te sluiten die de benodigde tien zetels voor een meerderheid zou opleveren.

MODERNE SLAVERNIJ: Het kabinet gaat 12 miljoen euro extra investeren in de opvang van en hulpverlening aan slachtoffers van mensenhandel. Dat belooft staatssecretaris Mark Harbers in een plan dat hij gisteravond naar de Kamer heeft gestuurd. En buitenlandse slachtoffers van gedwongen prostitutie of arbeidsuitbuiting krijgen straks sneller een permanente verblijfsvergunning. Daarvoor blijven meerderjarigen wel afhankelijk van de capaciteit en bereidwilligheid van het OM om de daders te vervolgen. “We hebben het hier over mensen die niet vrij zijn om de keuzes te maken die ze willen. Het is slavernij”, zegt de VVD’er in het AD. En hij doet een beroep op mensen om bij een “niet-pluisgevoel” melding te maken. Hem wordt wel meteen een gebrek aan visie verweten.

PLANNETJES: Gisteren dienden Tweede Kamerleden een initiatiefwet in die criminele motorbendes moet verbieden als die “een ernstig gevaar voor de samenleving” vormen. Het gezamenlijke plan van VVD, CDA, PvdA, ChristenUnie en SGP heeft met die vijf partijen al bijna voldoende zetels. De PvdA komt ondertussen ook met een plan om werknemers het recht te geven op onbereikbaarheid. En na telefoonnummers verdwijnen ook thuisadressen van ondernemers binnenkort uit het register van de Kamer van Koophandel, zo willen de Tweede Kamer en staatssecretaris Mona Keijzer.

WAT WIJ VOLGEN: Vandaag en morgen bespreekt de Kamer de begroting Buitenlandse Zaken met Stef Blok. Een VVD-minister die volgens Trouw slecht luistert naar de Kamer. En daarmee wegkomt. Verder op de agenda vandaag: het VVD-CDA-plannetje om landen die geen uitgeprocedeerde asielzoekers terugnemen, te korten op hulp. Het verdrag van Marrakesh, dat niet zoals Thierry Baudet beweert “op alle mogelijke manieren” migratie naar Europa faciliteert. De ‘Magnitsky-wet’, die niet zo mag heten. En het rapport van de Turkije-rapporteur uit het Europees Parlement, Kati Piri (PvdA). Zij stelt voor de toetredingsgesprekken met “autocratie” Turkije formeel op te schorten.

QUOTE VAN DE DAG:

“Het debat en de politieke welbespraaktheid in de Tweede Kamer zo te stimuleren dat in de toekomst weer vele winnaars van formaat opstaan voor wie iedereen de televisie aanzet.”

Geen van de dit jaar genomineerde Kamerleden (Pia Dijkstra, Jesse Klaver en Gert-Jan Segers) werd door de jury van de Thorbeckeprijs voldoende geacht voor de prijs van beste spreker. Daarom kreeg Kamervoorzitter Khadija Arib de prijs, met deze opdracht.

    • Emilie van Outeren