WK-deelname is geen garantie voor toekomst Nederlands vrouwenvoetbal

WK Voetbal

Na een gelijkspel in Zwitserland (1-1) is Oranje geplaatst voor het WK 2019. Wat betekent dat voor de toekomst van het vrouwenvoetbal in Nederland? „We moeten de opleiding verbeteren.”

Aanvaller Lieke Martens (rechts) is haar tegenstanders te snel af . Foto Melanie Duchene/EPA

Een uitzwaaiwedstrijd in een volle Kuip of Johan Cruijff Arena in aanloop naar het WK? „Ik geloof daar wel in”, zegt Leoni Blokhuis, zaakwaarnemer van Oranje-internationals als Vivianne Miedema, Sherida Spitse en Shanice van de Sanden. Daphne Koster, 139-voudig international en nu manager van de Ajax-vrouwen, noemt Oranje onomwonden kandidaat voor de wereldtitel. Ze plaatst daar direct een waarschuwing bij. „Het huidige succes is geen hype, maar we zitten wel in een flow. We moeten zorgen dat we die doortrekken.” Maar hoe? Vijf vragen over het WK en de toekomst van het Nederlandse vrouwenvoetbal.

  1. Kan Nederland in 2019 wereldkampioen worden in Frankijk ?

    „Daar ben ik van overtuigd”, herhaalt Koster haar voorspelling van afgelopen zondag in het praatprogramma Studio Voetbal. Vier jaar geleden haalde Oranje voor het eerst de WK-eindronde, en werd de ploeg in de achtste finale uitgeschakeld door Japan. Maar na de Europese titel van vorig jaar is volgens Koster alles mogelijk. „Europa doet het bij de laatste WK’s goed, met altijd twee landen bij de laatste vier. Als je de halve finale haalt, kun je ook wereldkampioen worden.” Is Nederland het sterkste Europese land? „De kwalificatie ging redelijk tot goed. Al denk ik dat Duitsland, Frankrijk en Engeland er ook goed op zullen staan.” De ploeg van bondscoach Sarina Wiegman is bekend om haar aanvalskracht. Koster ziet na het gouden EK nog een positieve ontwikkeling. „De selectie is in de breedte sterker geworden.” Reserves als Dominique Bloodworth, Jill Roord of Lineth Beerensteyn haken moeiteloos aan. „En uit de eredivisie komen er ook weer talenten bij.”

  2. Worden Oranje-internationals door hun WK-deelname miljonair?

    „Miljonair is wel gelijk een enorme uitspraak maar het zal me niet verbazen”, zegt Blokhuis, zaakwaarnemer van een tiental internationals. Al voor de WK-kwalificatie een feit was, lagen commercieel aantrekkelijke deals klaar voor de Oranje Leeuwinnen, zoals hun ‘merknaam’ luidt. „WK-deelname zal financieel zeker positief uitwerken.”

    Van de inkomsten van het EK konden de speelsters volgens spits Miedema „net een weekje Spanje betalen”. Nu is dat anders, stelt Blokhuis. „Die meiden zijn sinds het EK enorm bekend geworden. Daarmee is hun waarde gestegen.” Stadions in Breda (capaciteit 19.000) en Utrecht (24.000) waren voor de play-offs in no-time uitverkocht. Het thuisduel tegen Zwitserland trok 1,4 miljoen tv-kijkers. De Fransen kunnen tijdens het WK (van 7 juni tot 7 juli) rekenen op een invasie van Oranjefans, zeker in noordelijke speelsteden als Parijs, Valenciennes of Reims.

    Wereldvoetbalbond FIFA maakte onlangs bekend het prijzengeld voor de 24 WK-deelnemers te verdubbelen naar 26,4 miljoen euro. Overigens, ter vergelijking: bij de mannen verdeelden 32 landen bij de WK 2018 in Rusland 355 miljoen euro. „De internationals hebben ervoor gezorgd dat Nederland naar het WK gaat”, vindt Koster. „Dus mogen zij daar ook centjes aan overhouden.”

  3. Is WK-deelname een garantie voor succes in de toekomst?

    Door het aanhoudende succes blijft de aandacht volop gericht op de snelst gegroeide sport van Nederland. Maar vergeet niet waar het huidige succes vandaan komt, zegt Koster, die in 2009 de eerste grote doorbraak meemaakte met een halve finaleplek op het EK. „De meiden die nu het WK gaan spelen, zijn zo goed geworden omdat ze gemengd hebben gespeeld met de jongens en omdat ze in de eredivisie konden spelen. Het succes is niet van gisteren, dat gaat tien jaar terug. Als je over tien jaar nog succesvol wil zijn, dan moet je nu vol inzetten op talentontwikkeling en de eredivisie.”

    Hoe? „Koppel het Nederlands elftal aan de eredivisie”, stelt Koster voor. „De sponsordeals voor het WK zijn al afgetikt, die liggen klaar. Neem daarin op dat een deel van de inkomsten de komende vijf tot tien jaar terugvloeit naar de eredivisie. Alleen op die manier kun je structureel bij de wereldtop blijven horen.” Daarbij moet voetbalbond KNVB volgens haar ook de bestaande structuur tegen het licht houden, waarin vrouwenvoetbal nog valt onder de amateursectie. In haar vorig jaar verschenen biografie Nooit meer buitenspel bepleit Koster een aparte vrouwensectie om gerichter beleid te kunnen voeren. „Wij passen niet bij de amateurs en niet bij de profs.”

  4. Spits Vivianne Miedema zet Nederland op een 1-0 voorsprong. Foto Gerrit van Keulen/HH

  5. Profiteren voetballende meisjes van het Oranje-succes?

    Onvoldoende, zegt Koster. Tot de categorie onder 13 jaar kunnen de beste meisjes prima bij de jongens meedoen, de basis onder het huidige succes. „Toch zie je ook daar dat talentvolle jongetjes naar een BVO gaan en een optimale opleiding krijgen. Meiden trainen twee keer in de week en mogen het zelf uitzoeken.” In de oudere jeugdlichtingen, als de meeste meiden door hun fysieke ontwikkeling niet meer mee kunnen met de jongens, wordt het probleem groter. „Daar doen we te weinig. Als we het in Nederland normaal vinden dat we meedoen aan EK’s en WK’s, moeten we het ook normaal vinden dat we meiden een goede opleiding bieden. In Engeland, Frankrijk en Spanje zie ik clubs ons op dit gebied links en rechts voorbij gaan.”

  6. Is de eredivisie sterk genoeg?

    Landskampioen Ajax verloor onlangs in de Champions League met 4-0 en 9-0 van Olympique Lyon. „Daar ben ik niet van geschrokken”, zegt Koster. „Lyon is wereldtop, sterker dan de meeste nationale teams.” Volgens haar is de eredivisie nog altijd een goede kweekvijver voor Oranje. Nu spelen 16 van de 23 internationals in het buitenland, waar het niveau sportief en financieel hoger is. „Ik denk dat Nederland door onze uitstekende infrastructuur op termijn toonaangevend kan worden met het nationale team én op clubniveau”, zegt Koster. „Maar dan moeten we nu voluit inzetten op de eredivisie en de jeugd. Als je blijft doen wat je altijd hebt gedaan, sta je stil. Gemengd voetbal en eredivisie alleen zijn niet genoeg. We moeten de talentontwikkeling verbeteren.”

    • Maarten Scholten