Californië: het perfecte recept voor bosbranden

Klimaatverandering

Droogte is de grootste boosdoener van de bosbranden. In het spookstadje Paradise viel een half jaar lang bijna geen regen.

Een brandweerman aan het werk op de Ronald Reagan Freeway in Simi Valley in Californië. Foto Ringo H.W. Chiu/AP

Van de tien grootste bosbranden in Californië sinds de cijfers in 1932 nauwkeurig worden bijgehouden, vonden er negen plaats na 2000 en vijf daarvan na 2010. „Het perfecte recept voor brand wordt geschreven in Californië”, zegt klimatoloog Park Williams in The New York Times, door stijgende temperaturen (gemiddeld 1 à 1,5 graad, oplopend naar 3 tot 5 graden in 2100 ) en het uitblijven van neerslag.

Droogte is de grootste boosdoener. Daniel Swain, klimaatwetenschapper van de Universiteit van California, vertelt in The Washington Post dat het regenseizoen er later begint en eerder ophoudt. Sinds 2000 houdt de Amerikaanse droogtemonitor dat precies bij. Californië is nu al 358 weken droger dan gemiddeld. Zo valt in het zwaar getroffen stadje Paradise normaal tussen mei en november zo’n 170 millimeter regen – dit jaar 22 mm.

Door die langdurige droogte zijn in de afgelopen jaren 129 miljoen bomen doodgegaan, waarvan de meeste nog niet zijn verwijderd, schrijft Kirsten Thonicke, bosbrandenexpert aan het instituut voor onderzoek naar klimaatimpact in het Duitse Potsdam, in een e-mail. Ze voegt eraan toe: „De bosbranden worden gevoed door de extreme winden en de geografische omstandigheden van hoge bergen en diepe valleien die als schoorstenen het vuur versterken. Natuurlijke factoren en door mensen veroorzaakte effecten van het broeikaseffect spannen op een fatale manier samen.”

‘Slechte milieuwetten’

President Donald Trump weigert dat verband te leggen. Via Twitter gaf hij het gebrekkige bosbeheer de schuld – hij dreigde zelfs even om die reden geen hulp te geven. Ook afgelopen zomer, toen Californië werd geteisterd door zeventien natuurbranden tegelijkertijd, twitterde Trump over de ‘slechte milieuwetten’ in Californië. De president eiste dat de staat zijn bossen en zijn water beter zou beheren. Trump suggereerde dat de brandweer geen rivierwater mocht gebruiken, omdat wetgeving dat zou verbieden. Het water werd volgens hem ‘naar de Stille Oceaan geleid’. Waarschijnlijk verwees hij naar wetgeving om te voorkomen dat te veel van het schaarse water wordt gebruikt in de landbouw – ten koste van waterkwaliteit in de rivieren. Voor brandweerlieden gelden geen restricties bij het blussen.

Lees ook: Elsje had vijf minuten om het vuur te ontvluchten

Ook vond Trump dat de bossen ‘opgeruimd’ moeten worden, en bomen ‘geruimd’. Daarover woedt een heftig wetenschappelijk debat. De houtindustrie wil graag kappen, maar volgens veel deskundigen helpt het niet tegen natuurbranden, omdat de restanten juist extra brandbaar zijn. De meeste branden vinden ook niet plaats in bossen maar in gebieden met uitgedroogd laag struikgewas. De Californische overheid trok dit jaar 276 miljoen dollar uit voor het uitdunnen van bossen, maar veel bossen staan op federale grond en Washington bezuinigt juist op bosbeheer.

Politieke strijd

Zo zijn de bosbranden inzet van een politieke strijd. Ook in bredere zin – klimaatverandering werkt de branden in de hand, maar dat proces kan de staat niet zelfstandig keren. En ook hier vindt Californië de president tegenover zich, al willigde deze maandagnacht wel het verzoek om federale noodhulp in.

De staat afficheert zich als boegbeeld van Amerikaans klimaatbeleid, om de wereld ervan te verzekeren dat Trump niet maatgevend is voor de VS. Het Democratische Californië wil in 2045 klimaatneutraal zijn. Nu al komt een derde van de energie in Californië van hernieuwbare bronnen, en een kwart van nucleaire energie en waterkracht. De uitstoot van CO2 ligt er op 9 ton per hoofd van de bevolking, in Texas bedraagt die zo’n 26 ton.

Californië is in een juridische strijd verwikkeld met het federale milieuagentschap EPA over de normen voor de uitlaatgassen van auto’s. Transport is de oorzaak van 41 procent van de uitstoot van broeikasgassen in de staat.

    • Maartje Somers
    • Paul Luttikhuis