Ex-premier Macedonië vraagt asiel bij bondgenoot Hongarije

Corruptie Om celstraf te ontlopen zoekt oud-premier Gruesvski van Macedonië een veilig heenkomen bij zijn politieke bondgenoot Viktor Orbán.

Oud-premier Gruesvki bij aankomst van zijn hoger beroep in Skopje, begin oktober. De rechters bevestigden zijn veroordeling tot twee jaar cel. Foto GEORGI LICOVSKI/EPA

„Ik ben in Boedapest en heb de Hongaarse autoriteiten om politiek asiel gevraagd.” Terwijl de Macedonische politie al drie dagen tevergeefs naar hem op zoek was, is de voor corruptie veroordeelde ex-premier Nikola Gruevski opgedoken in het land van zijn politieke bondgenoot Viktor Orbán.

De 48-jarige nationalistische politicus, die van 2006 tot 2016 leiding gaf aan de 2,1 miljoen inwoners van het Balkanland, schreef op Facebook dat hij bedreigd wordt in Macedonië. De Macedonische autoriteiten beschouwen hem als een voortvluchtig crimineel: Gruevski had zich eind vorige week moeten melden om aan een celstraf van twee jaar te beginnen.

In oktober werd de ex-premier in hoger beroep veroordeeld voor aanbestedingsfraude bij de aankoop van een luxueuze kogelvrije limousine ter waarde van 600.000 euro in 2012. Het was de eerste in een reeks zaken waarin aanklagers in totaal 27 jaar cel eisten tegen Gruevski.

Andere aanklachten zijn onder meer betrokkenheid bij verkiezingsfraude, ambtsmisbruiken door het gebouw van een politieke tegenstander te laten slopen, het overtreden van aanbestedingsregels bij het bouwen van snelwegen, en het geven van de opdracht om een burgemeester van een oppositiepartij in elkaar te slaan.

In 2016 moest Gruevski ontslag nemen wegens een schandaal rondom het illegale afluisteren van talloze politici, journalisten en burgers. Hij bleef echter een machtig figuur binnen zijn partij VMRO-DPMNE, die verder in opspraak raakte nadat een nationalistische menigte in april 2017 het parlement bestormde. Vijf volksvertegenwoordigers en een ex-minister voor VMRO-DPMNE staan terecht voor vermeende betrokkenheid bij de bestorming, waarbij linkse en Albanese volksvertegenwoordigers, inclusief de huidige sociaal-democratische premier Zoran Zaev, tot bloedens toe werden geslagen.

Gruevski heeft uitstekende banden met de Hongaarse premier Orbán. Diens Fidesz-partij en Gruevski’s VMRO behoren, net als het CDA, tot de Europese Volkspartij (EVP). De Hongaarse premier was tot nu toe een van de loyaalste bondgenoten van Gruevski. In september 2017, lang nadat Gruevski in diskrediet geraakt was, voerde Orbán campagne met de ex-premier bij lokale verkiezingen in Macedonië. Hij noemde Gruevski’s bewindsperiode „een succesverhaal”. Dat voormalige bestuurders van de Hongaarse staatsomroep, een spreekbuis voor de Hongaarse regering, recent investeerden in Macedonische pro-VMRO media, voedde speculatie over diepere banden tussen de nationalisten in Boedapest en Skopje.

Een andere reden voor de goede banden tussen de twee mannen is dat ze tijdens de migratiecrisis in 2015 samen optrokken als voorstanders van het tegenhouden van asielzoekers aan de grenzen. Dat Gruevski zich nu zelf aanbiedt als vluchteling in Hongarije, leidt tot een ironische wending. Onder de uiterst strenge Hongaarse asielregels moet hij zijn asielprocedure doorlopen in een omheinde transitzone aan de landsgrens. Bovendien zou het verlenen van asiel aan een veroordeelde crimineel uit een land dat de Hongaarse autoriteiten als veilig beschouwen, koren op de molen zijn voor de Hongaarse oppositie.

    • Roeland Termote