Europese Commissie constateert achteruitgang in Roemenië

Voortgangsrapport Volgens Brussel gaat de strijd tegen corruptie de verkeerde kant op in Roemenië. Er is veel kritiek op een ontslaggolf onder aanklagers.

President Klaus Iohannis, tegenstander van de regeringspartijen, verklaarde dinsdag dat zijn land niet klaar is om in januari de halfjaarlijkse EU-voorzitter te worden. Foto ROBERT GHEMENT/EPA

Na jaren van vooruitgang gaat het in Roemenië opnieuw de verkeerde kant op met de aanpak van fraude en de onafhankelijkheid van het OM en anti-corruptieonderzoekers.

Dat constateert de Europese Commissie in een voortgangsrapport dat deel uitmaakt van het Europese toezicht op juridische hervormingen in een van de meest corrupte landen van de Unie. Roemenië werd, samen met buurland Bulgarije, onder toezicht geplaatst omdat beide landen bij EU-toetreding in 2007 niet voldeden aan de Europese standaarden op dit gebied.

Met ontslagen onder aanklagers en wetswijzigingen die de strijd tegen corruptie verlammen, heeft de regeringscoalitie van sociaal-democraten en centrum-rechts de verbeteringen die ze erfde van voorgangers „omgekeerd of ter discussie gesteld”, zo besluit het rapport.

Als gevolg van de hervormingen die het Roemeense kabinet doorvoerde, dreigt een reeks hooggeplaatste fraudeurs, inclusief prominente leden van de regeringspartijen, hun straf te ontlopen.

Lees ook: Roemenië maakt homo’s tot zondebok in strijd tegen EU

Kritiek in Europees Parlement

Het rapport is een tegenvaller voor de regering die in januari het roterende EU-voorzitterschap zal overnemen voor zes maanden. Boekarest kreeg er ook in het Europese Parlement van langs. Het Parlement keurde dinsdag een niet-bindende resolutie goed waarin het de ondermijning van de Roemeense rechtsstaat afkeurt, net als het „decriminaliseren van ambtelijke corruptie” en het gebruik van „buitensporig” politiegeweld tegen anti-corruptiedemonstranten in augustus.

„Erg bedroevend’’, noemde Frans Timmermans, vicevoorzitter van de Commissie belast met de rechtsstaat, de situatie in Roemenië dinsdag. Timmermans, die behoort tot dezelfde fractie als de Roemeense regeringspartij PSD, riep Boekarest op de ontslaggolf en controversiële wetswijzigingen terug te draaien. Alleen zo komt het beëindigen van het Europese toezicht dichterbij.

Anders dan bij Hongarije en Polen, twee andere landen waar de rechtsstaat bedreigd wordt, is het activeren van een zogenaamde artikel 7-procedure, die kan leidden tot het intrekken van stemrecht in de Europese Raad, nog niet aan de orde.

Wel creëerde de liberale president Klaus Iohannis, een politiek rivaal van het Roemeense kabinet, maandag bezorgdheid over het nakende EU-voorzitterschap. „Mijn mening is dat we er niet klaar voor zijn”, zei Iohannis. De toestand in Roemenië is „ontspoord”, verklaarde hij, vervanging van de regering „een politieke noodzaak”. Als bewijs van het feit dat de regering niet klaar zou zijn om haar rol als EU-voorzitter te vervullen, verwees Iohannis naar het recente ontslag van cruciale technocraten, zoals minister voor EU-zaken Viktor Negrescu.

    • Roeland Termote