Bij opa en oma in de schuilkelder tot de raketten stoppen

Grens Israël-Gaza Ondanks de tientallen raketten over en weer lijken Israël en Hamas een escalatie te willen vermijden.

Israëliërs zoeken dekking voor raketten die worden afgevuurd vanaf de Gazastrook. Foto Jack Guez/AFP

Een roze Minnie Mouse-rugzakje, plastic zakken met kleding, een peuter met speen. Met zijn handen vol loopt Ehud Khalfoun (32) de deur uit van zijn flatje in Ashkelon. Vannacht slapen ze bij zijn ouders een wijk verderop; daar hebben ze tenminste een schuilkelder.

Aan beide kanten van de grens met de Gazastrook hadden families dinsdag een slapeloze nacht achter de rug. Nadat een Hamas-commandant, zes andere Palestijnen en een Israëlische officier waren omgekomen bij een Israëlische operatie in de Gazastrook, vuurden Hamas en Islamitische Jihad maandag en dinsdag volgens het Israëlische leger zo’n 460 raketten af op Israëlische gemeenschappen in het zuiden, met één dode en een aantal gewonden tot gevolg. Israël voerde 160 bombardementen uit op Gaza, waarbij zeven doden vielen. Er werden zeker vier hoge gebouwen met de grond gelijk werden gemaakt. Dinsdagavond werd een fragiel staakt-het-vuren bereikt.

De eerste burgerdode aan Israëlische kant viel bij Khalfoun om de hoek. Een raket uit Gaza landde op een gebouw van vijf verdiepingen. Eén inwoner, volgens lokale media een Palestijnse arbeider uit Hebron, overleefde dat niet. Twee vrouwen raakten ernstig gewond.

Lees ook: Doden bij Israëlische bombardementen Gaza na raketaanvallen

Veilig op de wc

Ambulancemedewerker Moti Shuv (30) wijst naar een roze matras op de vierde verdieping van het gehavende gebouw. „Wij waren al naar het ziekenhuis met andere gewonden, toen we ineens werden gebeld om terug te komen. De vrouw bewoog nog, de man niet.” Een buurtbewoner had de dode en gewonde opgemerkt die de reddingsdiensten kennelijk over het hoofd hadden gezien.

„Ik ben met mijn dochtertje van zeven naar de wc gerend, dat is de veiligste plek”, zegt buurvrouw Batel Buhbut (32). De schuilkelder verderop in de straat was gesloten en bovendien te ver weg. In deze buurt heeft niet elk gebouw een bomvrije ruimte, zoals in bijvoorbeeld Sderot, dat dichterbij de Gazastrook ligt en vaker wordt geraakt. Een vriendin laat Buhbut een melding op haar telefoon zien: een raketaanval in een ander deel van Ashkelon. „Als er nu weer een luchtalarm gaat, weet ik niet eens waar ik heen moet”, zegt ambulancemedewerker Shuv.

Vlammen stijgen op na een raketaanval in Sderot, een Israëlische stad dichtbij de Gazastrook.
Foto Amir Cohen/Reuters
Een Palestijns meisje staat tussen het puin van haar familiehuis dat is beschadigd door een raketaanval.
Mohammed Saber/EPA

Ballonnen en vliegers

De Egyptische regering en de Verenigde Naties proberen al maanden te bemiddelen in een langdurig staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas. Israël trok zich in 2005 terug uit de Gazastrook, maar controleert nog steeds de land- en zeegrenzen. In ruil voor een verlichting van de blokkade, die geldt sinds Hamas in 2007 aan de macht kwam, en het toestaan van infrastructurele projecten, zou Hamas gewelddadige uitingen moeten stoppen. Onder dat laatste rekent Israël raketaanvallen, maar ook de ballonnen en vliegers met brandbaar materiaal die sinds begin juni regelmatig worden opgelaten vanuit de Gazastrook en die honderden hectaren bos en landbouwgrond hebben vernietigd.

Afgelopen vrijdag leek een bestand dichtbij toen Israël een eerste betaling van 15 miljoen dollar doorliet naar Gaza, bedoeld om achterstallige salarissen te betalen van ambtenaren in dienst van Hamas. Dit was onderdeel van een gepland hulppakket van Qatar.

Ruimte openlaten

Zowel in Gaza, waar veel bombardementen midden in de stad waren, als in het zuiden van Israël hadden ouders de grootste moeite om hun kinderen uit te leggen dat het nog geen oorlog was. Toch was tussen de knallen door duidelijk dat Israël en Hamas de ruimte voor onderhandelingen openlieten. Zo zette Hamas geen lange-afstandsraketten in. Anderzijds raakte Israël voornamelijk lege gebouwen.

Ondanks oorlogszuchtige uitspraken van sommige ministers is het Israëlische kabinet huiverig om grondtroepen naar Gaza te sturen. Ook Hamas lijkt te hopen zonder een totale oorlog de verstikkende blokkade te kunnen verlichten. Benjamin Netanyahu verklaarde dit weekend in Parijs nog dat hij geen „onnodige oorlog” wil. Dat was vóór de operatie van zondagavond, waarvan nog steeds onduidelijk is of het een gerichte moordactie was, zoals Hamas verklaart, of een poging om informatie te verzamelen, zoals het Israëlische leger zegt.

De besprekingen zijn door het oplaaiende geweld gekneusd, maar nog niet gesneuveld. Terwijl Hamas en andere Palestijnse groeperingen na bemiddeling van Egypte en andere partijen dinsdag aankondigden dat er een wapenstilstand was bereikt „die wij zullen respecteren als Israël dat ook doet”, stelde Israël zich „het recht voor te behouden de operaties voort te zetten”. Eerder op de dag stuurde Israël troepenversterkingen naar de grens.

Wat de inwoners van de steden in het zuiden betreft, kan Israël niet hard genoeg ingrijpen. „We willen geen rust voor vier jaar, maar voor altijd”, zegt Khalfoun. „Hamas moet zien dat we geen freierim (watjes) zijn.” Al leek het dinsdagavond even rustig te blijven, vannacht logeren de kinderen bij opa en oma.

    • Jannie Schipper