Opinie

    • Jacco Janssen

Bent u niet wit en wilt u rechter worden? Ik wijs de weg

De rechtspraak staat wel degelijk open voor juristen met een andere achtergrond of uit andere werelden. In de Togacolumn steekt strafrechter Jacco Janssen de helpende hand uit, inclusief e-mailadres.

Foto NRC Handelsblad Maurice Boyer

‘Ik ben een witte man met een westerse achtergrond.’ Dat waren de eerste woorden die ik vorige maand sprak in een collegezaal van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Mijn collega-strafrechters Liesbeth van Walree, raadsheer in het hof Den Haag en Willem van Schendel, vicepresident en voorzitter van de strafkamer van de Hoge Raad der Nederlanden en ik verzorgden daar, ieder vanuit de eigen positie en ervaring, een paneldiscussie voor masterstudenten strafrecht. Het onderwerp was, hoe kan het ook anders: de strafrechter in Nederland.

Verbijsterd

De studenten in de zaal, met en zonder niet-westerse migratieachtergrond, schrokken zich een hoedje, schoven wat onrustig op hun stoel en wachtten zachtjes fluisterend af wat komen ging. Zij hadden veel verwacht, maar dit niet! ‘Velen van u met een niet-westerse migratieachtergrond hebben meer overeenkomsten met mij dan u denkt’, vervolgde ik mijn verhaal. Ik was de zaal nu totaal kwijt. Verbijsterde blikken prikten in mijn richting. Ik ging daarom snel verder en vertelde over het moment waarop ik twintig jaar geleden als raio (rechterlijk ambtenaar in opleiding), als vreemde eend in de bijt, bij de rechtbank Rotterdam binnenkwam. Over dat ik toen ouder was dan vele anderen, een andere achtergrond had dan de meesten (avondstudent/gerant bij Hotel New York), nog nooit een rechtbank vanbinnen had gezien en over de acceptatie van mij als rechter, die verre van vanzelfsprekend was geweest.

Het leek erop dat veel studenten weer waren aangehaakt. Ik ging daarom snel verder: ‘Ik wil hier zeker niet de suggestie wekken dat mijn positie van toen precies dezelfde is als die van sommigen van u met een niet-westerse migratieachtergrond. Dat zou veel te ver gaan!’ Eén belangrijk verschil wil ik hier wel benadrukken: Ík solliciteerde en u doet dat niet!’ Ik voelde de studenten twijfelen: ‘Is dit leuk, waar gaat dit heen, krijgen wij hier nu ook nog kritiek en kan ik nog naar huis?’ Ik brak de ban: ‘Al twintig jaar lang krijg ik, als vreemde eend, van mijn opleiders, mijn collega’s en van verschillende presidenten van de rechtbank Rotterdam steun en vertrouwen. Mede dankzij hen heb ik de mooiste baan die ik mij bedenken kan. De helpende hand die ík steeds kreeg, bied ik jullie vandaag. Ieder van jullie met een niet-westerse migratieachtergrond die een academische functie binnen de zittende magistratuur ambieert, doe ik een belofte. Als je mij een e-mail stuurt met cv en motivatie, dan zorg ik ervoor dat die e-mail in de juiste ‘inbox’ valt. Mijn e-mailadres is jacco@rechtspraak.nl.

Aangeklampt

Na het college kwamen mijn collega’s en ik de zaal bijna niet uit. We werden aangeklampt door vele studenten. Ik vertelde hun dat je in een wereldstad als Rotterdam een diverser beeld bij de samenstelling van de rechtbankmedewerkers zou verwachten. Dat is bij de niet-academische functies ook het geval. Bij de rechters en de juridisch medewerkers is die diversiteit ver te zoeken. Dat kan en moet beter, concludeerden de studenten met mij. Ik benadrukte dat ik natuurlijk geen banen kan maken, toezeggen of invloed kan uitoefenen op de sollicitatieprocedures binnen de rechtspraak van Nederland. De selectieprocedures bij de rechtspraak zijn voor iedereen gelijk. Bij de selectie en opleiding van rechters en juridisch medewerkers worden geen concessies gedaan aan de kwaliteit en de inhoud. Ik drukte de studenten op het hart dat mijn oproep is bedoeld om een brug te slaan tussen de afwachtende of aarzelende student met een niet-westerse migratieachtergrond en de rechtspraak, die openstaat voor deze groep. In de rechtbank Rotterdam is bijvoorbeeld een actieve projectgroep diversiteit aan de slag en ook in andere gerechten zijn soortgelijke ontwikkelingen gaande.

Onder de indruk van de avond fietste ik naar huis en ‘ping’ … de eerste e-mail verscheen op mijn telefoon.

Niet eerlijk

Maar ben ik wel eerlijk om mijn oproep te beperken tot één Rotterdamse collegezaal? Het antwoord is natuurlijk makkelijk: nee! Daarom hierbij voor de rest van Nederland: mijn e-mailadres is jacco@rechtspraak.nl. Voor iedere academicus met een niet-westerse migratieachtergrond die rechter of juridisch medewerk(st)er wil worden, stuur mij een e-mail en ik zet je op het juiste spoor. Geen baangaranties of voorkeursbehandeling, maar een oprecht uitgestoken hand.

Wie durft? Ik hoor graag.

 

Jacco Janssen is senior rechter A in de rechtbank van Rotterdam. De Togacolumn wordt geschreven door een rechter, advocaat of officier van justitie.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.

    • Jacco Janssen