ACM praat over vergoeden schade huizenhandelaren

Kartelwaakhond De rechter schrapte boetes wegens vermeende kartelafspraken in de huizenhandel. Nu wordt schadevergoeding geboden.

De kartelwaakhond meende een nieuwe bouwfraude te hebben ontdekt en legde aan ruim zeventig handelarenhuizen boetes op, variërend van 1.000 euro tot 383.000 euro per handelaar. In totaal ging het om 13 miljoen euro. Foto iStockphoto

Huizenhandelaren die ten onrechte zijn beboet door kartelwaakhond ACM is een schadevergoeding van miljoenen euro’s in het vooruitzicht gesteld. Dat bevestigen betrokkenen na berichtgeving in Het Financieele Dagblad dinsdag.

De Nederlandse Mededingsingsautoriteit, die later opging in de Autoriteit Consument en Markt (ACM) legde in 2011 en 2013 boetes op aan ruim zeventig handelaren op executieveilingen. Op die veilingen wordt vastgoed verkocht als de eigenaar de hypotheek niet meer kan betalen.

Volgens de NMA waren de huizenhandelaren van 2000 tot en met 2009 betrokken bij een systeem van verboden kartelafspraken. Bij ruim 2.300 executieveilingen zouden ze hebben samengespannen om een zo laag mogelijke prijs tot stand te laten komen. Vervolgens verhandelden ze de huizen opnieuw op een ‘naveiling’ en werd de winst onderling verdeeld.

In beroep

De NMa meende een nieuwe bouwfraude te hebben ontdekt en legde de huizenhandelaren boetes op, variërend van 1.000 euro tot 383.000 euro per handelaar. In totaal ging het om 13 miljoen euro.

Zo’n zestig van hen gingen in beroep bij de hoogste bestuursrechter voor bedrijven. Met succes. Vorig jaar vernietigde het College van Beroep voor het bedrijfsleven de boetes. Volgens de rechter was weliswaar bij een aantal veilingen samengewerkt om prijsvorming te frustreren, maar heeft de kartelwaakhond niet hard gemaakt dat sprake was van „één voortdurende overtreding” bij alle 2.328 veilingen – zoals de ACM wel deed voorkomen.

Een woordvoerder van de kartelautoriteit bevestigt dat met de huizenhandelaren wordt gesproken over een schadevergoeding, maar doet over de inhoud van de gesprekken geen mededelingen. Het Financieele Dagblad meldde op basis van een vertrouwelijke brief dat de huizenhandelaren een schadevergoeding met staffel wordt voorgehouden: hoe meer van hen meedoen, hoe hoger de schadevergoeding per geval. Bij 44 huizenhandelaren of meer bedraagt die 35.000 euro.

Met een staffel

Vanwege deze constructie spreken anonieme handelaren in de krant van ‘chantage’. Ze zouden zo onder druk worden gezet om in te stemmen omdat ze anders collega’s duperen. Twee advocaten, die driekwart van de huizenhandelaren vertegenwoordigen, verwerpen de beschuldiging van chantage.

„Als de deal je niet bevalt, kun je naar de rechter stappen”, zegt Martijn van de Hel van Maverick Advocaten. Hij spreekt van „een goede regeling”. Naast het geboden schadevergoeding kunnen huizenhandelaren ook extra financiële schade vergoed krijgen, op voorwaarde dat ze die kunnen aantonen.

Silvia Vinken van Banning Advocaten benadrukt dat de constructie gezien de omvang van de zaak niet vreemd is. „Er zijn niet veel kartelzaken waar zo veel partijen bij betrokken zijn. Dat verklaart waarom met een staffel gewerkt wordt.”

Lees ook deze reportage vanuit een rechtszaal vol huizenhandelaren
    • Camil Driessen