Achterstand verblijfsaanvragen kost IND miljoen aan dwangsommen

In ruim duizend gevallen heeft de immigratiedienst al een dwangsom moeten betalen wegens een te lange procedure. Mogelijk komen er daar nog 3.700 bij.

Het asielzoekerscentrum in de Rotterdamse wijk Beverwaard. Foto ANP

De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) heeft dit jaar al ruim een miljoen euro moeten betalen aan immigranten van wie de verblijfsaanvraag niet snel genoeg is behandeld. Dat bevestigt de IND dinsdagochtend naar aanleiding van berichtgeving in de Volkskrant. De dienst kampt door onderbezetting met flinke achterstanden.

Voor de verwerking van een aanvraag heeft de IND wettelijk zes maanden de tijd. Momenteel duurt het gemiddeld echter al tien maanden voordat de procedure überhaupt begint, meldde Vluchtelingenwerk begin deze maand. Voordat een immigrant vervolgens weet of er een langer verblijf in Nederland in zit, is hij of zij nog eens een jaar verder.

Lees ook: NRC sprak vorig jaar vier vluchtelingen, die nu Nederlander zijn.

Als de procedure bij de IND te lang duurt, heeft de aanvrager recht op een dwangsom. Die loopt dagelijks op, tot een maximum van 1.260 euro. Om het geld te krijgen, moet een immigrant de IND in gebreke stellen.

Welk deel van de dwangsommen – die bij elkaar 1.036.348 euro bedragen – bestemd is voor asielzoekers en vluchtelingen, kan de IND niet zeggen. Bij de boete zijn ook bedragen opgeteld die zijn uitgekeerd voor te lange nareis- en reguliere immigratieprocedures.

Vier keer zo hoog

Tot 1 oktober dit jaar heeft de IND in ruim duizend gevallen een dwangsom moeten betalen. De kans is groot dat het dwangsombedrag nog vier keer zo hoog gaat worden: momenteel lopen er nog circa 3.700 ingebrekestellingen tegen de dienst.

Oorzaak van de vertragingen is het personeelstekort waar de IND last van heeft. Veel medewerkers die tijdens de asielpiek in 2015 werden aangenomen, moesten weer vertrekken toen de instroom afnam.

Het lijkt er echter op dat de organisatie daar te voortvarend mee is geweest: er zijn nu bijvoorbeeld veel verzoeken voor gezingshereniging en asielzoekers uit zogeheten veilige landen. Onder meer door de krappe arbeidsmarkt kan de IND niet voldoende personeel aantrekken om dergelijke “bijzondere fluctuaties” op te vangen, geeft de dienst toe.

    • Vincent Sondermeijer