Zwijgcontract frustreert onderzoeken Uithoflijn

Tramlijn Utrecht De provincie Utrecht sloot een zwijgcontract met een cruciale getuige van de Uithoflijn. Hij durft nu niet met onderzoekers te praten.

De Uithoflijnis anderhalf jaar later, eind 2019, klaar dan gepland en tientallen miljoenen duurder dan begroot. Foto Erik van 't Woud/Hollandse Hoogte

De provincie Utrecht heeft drie onderzoeken naar de problemen met de Uithoflijn gefrustreerd door met de belangrijkste getuige een zwijgcontract te sluiten. Daardoor durfde de man, de voormalig projectdirecteur van de nieuwe tramlijn tussen Utrecht CS en universiteitscampus De Uithof, geen openheid van zaken te geven over mogelijke integriteitsschendingen bij de provincie.

Drie instanties rapporteren binnenkort over de gang van zaken rond de Uithoflijn, die anderhalf jaar later klaar is dan gepland en tientallen miljoenen duurder uitvalt dan begroot. Het gaat om de Randstedelijke Rekenkamer, de Rekenkamer van de gemeente Utrecht en om het bureau Integis, dat op verzoek van provincie-accountant EY onderzoek doet naar mogelijke belangenverstrengeling. Pas als dit laatste onderzoek klaar is, kan de jaarrekening van de provincie Utrecht worden goedgekeurd.

Aanleiding zijn publicaties in NRC van begin dit jaar over een een-tweetje tussen bouwbedrijf BAM dat de lijn aanlegt en de provincie. Die is samen met de gemeente Utrecht verantwoordelijk voor de lijn. Eind 2016 verving de provincie een van de projectdirecteuren door een voormalig adviseur van BAM.

Lees meer: ‘Niemand begrootte de extra miljoenen van de Uithoflijn’

Deze weggestuurde directeur hield BAM streng aan de afgesproken tijdslijn en bouwsom voor de tramlijn. Maar vlak nadat hij was vervangen, maakte de provincie bekend dat het geen confrontaties meer wilde met de bouwer. In plaats daarvan werd gekozen voor een inniger samenwerking. Weer een jaar later bleek de lijn zeker 84 miljoen euro extra te kosten en anderhalf jaar later, eind 2019, in gebruik te worden genomen.

Lees meer over de ontslagen projectdirecteur: Het duurste stukje trambaan van Nederland

De Rekenkamers en Integis hebben niet met de weggestuurde projectdirecteur kunnen spreken, blijkt uit onderzoek van NRC. De man durfde niet, omdat hij een vaststellingsovereenkomst met de provincie had gesloten. Daarin beloofde hij niets over de gang van zaken bij de Uithoflijn te onthullen.

Het ontbreken van de cruciale getuigenis van de projectdirecteur heeft volgens betrokkenen geleid tot scheve gezichten bij de Rekenkamers, omdat zij het met een onvolledig dossier moesten stellen.

De advocaat van de man laat weten dat zijn cliënt niet wil reageren. Een woordvoerder van de provincie zegt dat de man alleen moest zwijgen over „de inhoud van de met hem gesloten vertrekregeling”. Voor het overige „mocht hij vrijuit antwoorden en alle in zijn ogen relevante informatie verstrekken. Dat hij niet heeft meegewerkt is zijn eigen keuze geweest.”

Volgens de woordvoerder wordt er deze week alleen een samenvatting van het Integis-onderzoek openbaargemaakt, en niet het hele rapport, waar Statenleden om vragen. Statenlid Arne Schaddelee (CU) zegt dat op deze manier „de onderste steen niet bovenkomt, terwijl dat wel is toegezegd”. René Dercksen (PVV): „Waarom doen we überhaupt onderzoek als de cruciale getuige zich door de provincie belemmerd voelt in zijn deelname?”

    • Merijn Rengers
    • Carola Houtekamer