Opinie

    • Arjen Fortuin

Tv kijken blijkt een mannending

Zap

Een ‘komische spelshow’ vraagt om de juiste presentator. Harm Edens lijkt van top tot teen opgetrokken uit zelfspot. Een uitzondering in Hilversum.

Harm Edens presenteert De tv-kijker van het jaar (Avrotros).

Een tijdje geleden zag ik een aankondiging van een programma onder de titel De tv-kijker van het jaar en ik dacht: ik hoef vast zelf niets te ondernemen, ze zullen wel bellen. Dat viel tegen. Zo keek ik zaterdag met milde afgunst naar de nieuwste vinding in het genre ‘komische spelshow’. Ik sla weleens een komische spelshow over. Ze geven me het idee dat ze komischer zouden zijn zonder het spel en het spel wordt nooit zo spannend als darts.

Maar deze werd gepresenteerd door Harm Edens. Ik ben fan van Harm Edens, al weet ik niet precies waarom. Het heeft ermee te maken dat hij van top tot teen lijkt te zijn opgetrokken uit zelfspot, een uitzondering in Hilversum. Verder wilde ik natuurlijk weten hoe ik zelf gescoord zou hebben op de tv-kijkersschaal als ik een van de honderd deelnemers was geweest. (Spoiler: ik sluit niet uit dat ik niet gewonnen zou hebben.)

De tv-kijker van het jaar (Avrotros) is televisie-televisie, volgens de formule dat als je in je programma een fragment van De Luizenmoeder kunt herhalen, het eigenlijk niet meer mis kan gaan. Uiteraard kwam de successerie voorbij. Andere inkoppers: René van der Gijp met vrouwenpruik, drugsdealer Jeroen Pauw in Zondag met Lubach, de oneetbare frikandel met chocoladesaus uit De Nieuwe Lekkerbek.

Televisie kijken bleek een mannending. De vijf meest wetendende kandidaten bleken allemaal mannen te zijn. Edens bracht ze lekker in de war en introduceerde een nieuw programma-idee: Help, mijn man is tv-kijker. Hij bracht een van zijn finalisten dusdanig uit balans dat deze uitriep: „Ik val gewoon op mannen hoor! Eh, ik bedoel vrouwen!” Het fragment wordt vast nog wel ergens herhaald.

Het uurtje tv kijken over tv-kijkers vloog om, ik schakelde door naar een tweede komische spelshow: Praat Nederlands met me, een taalquiz die wordt gepresenteerd door de van de publieke omroep naar RTL overgestapte Art Rooijakkers.

Rooijakkers is het tegenovergestelde van Harm Edens. Als ik hem weer eens in diepe ernst iets in Wie is de Mol zag uitleggen, moest ik altijd denken aan hoe vroeger quizmasters teleurgestelde deelnemers voorhielden dat het ‘maar een spelletje’ was. Bij programma’s als Wie is de Mol en Expeditie Robinson heb ik het idee dat iemand juist bij de presentatoren even een hand op de schouder moet leggen en moet zeggen: „Het is maar een spelletje.”

In Praat Nederlands met me leek Rooijakkers daar goed van doordrongen. Hij was vrolijk en – niet ten onrechte. Het gefilosofeer over de betekenis van woorden als ‘superoudere’ en ‘balanstrutje’ was aanstekelijk. Ook goed: bij de vaste panelleden zitten Georgina Verbaan en de curieus behaarde maar snedige Vlaming Jeroom Snelders. Bovendien doet om de week cabaretier Pieter Derks mee, die écht grappig is.

Het hoogtepunt was zaterdag een rubriek over de onnavolgbare tekstuele vondsten van minder bekende volkszangers: „Je heupen die wiegen, je lichaam van caramel”.

Zo hadden we twee relatief komische ‘komische spelshows’ op dezelfde zaterdagavond – geen slechte oogst. Hilversumse ingewijden verwachten dat Rooijakkers presentator van Expeditie Robinson wordt, wat mij jammer lijkt – net nu de frons wat van zijn voorhoofd trekt.

Laten ze liever Harm Edens sturen. Die zal de overernstige overlevers onophoudelijk in het ootje nemen; en zichzelf erbij. Wat ons een nieuw televisiegenre oplevert: de ironische survivalshow (net het leven zelf, maar dat had u al bedacht).

    • Arjen Fortuin