NRC checkt: ‘Trump maakte in twee jaar een halve eeuw aan milieumaatregelen ongedaan’

Dit zei de Amerikaanse schrijver Richard Powers in een interview tijdens het Crossing Border Festival.

De aanleiding

In de nieuwste roman van de Amerikaanse schrijver Richard Powers (Tot in de hemel), die in zijn werk vaak fictie en non-fictie combineert, staat het milieu centraal. Tijdens een interview op het festival Crossing Border zei hij: „Trump maakte in twee jaar een halve eeuw aan milieumaatregelen ongedaan.”

Waar is het op gebaseerd?

Navraag bij Powers leverde een aanvulling op: „niet alles wat er is bereikt, is al helemaal ongedaan gemaakt, maar je kunt stellen dat op elk onderdeel van de milieuwetgeving, Trump heeft geprobeerd de wetten en besluiten ongedaan te maken, en dat gaat terug tot aan de Clean Air Act uit 1963.”

En, klopt het?

Verschillende Amerikaanse media houden bij aan welke milieumaatregelen Trump een einde wil maken. National Geographic werkt constant de lijst bij van maatregelen die de wetenschap treffen: die begint al voor de inauguratie, wanneer meteorologen en klimaatwetenschappers besluiten back-ups te maken van officiële informatie omdat ze vrezen dat de nieuwe regering die gegevens onder het tapijt zal vegen. Het recentste voorbeeld dat dit blad geeft, is van 24 oktober: het eerste Amerikaanse bedrijf kreeg toestemming om in het Noordpoolgebied naar olie te gaan boren. Ook TheNew York Times houdt een lijst bij: 76 wezenlijke maatregelen die ingaan tegen het milieubeleid dat de afgelopen vijftig jaar is opgebouwd. Een compleet overzicht van milieumaatregelen is lastiger: het Amerikaanse milieuministerie EPA (Environmental Protection Agency) houdt dat niet systematisch bij. Op basis van de gearchiveerde pagina’s, is een lijst opgesteld van 56 ingrijpende milieumaatregelen.

De website van Natural Resources Defense Council – een milieubeweging die sinds 1970 bestaat en vaak betrokken is geweest bij wetgeving – heeft een overzicht van de 37 belangrijkste wetten.

Als je al die lijsten naast elkaar legt, kun je gaan afstrepen. Op 26 januari van dit jaar bijvoorbeeld werd het toezicht op de uitstoot van gevaarlijke stoffen door fabrieken beperkt. Dit werd gezien als een andere interpretatie van de Clean Air Act.

Powers had nog verder terug kunnen gaan: in 1918 werd een wet aangenomen die trekvogels beschermt. Op 13 april 2018 werd die ‘gekortwiekt’ (in de formulering van The Washington Post) de wet mag niet meer gebruikt worden om mensen of bedrijven verantwoordelijk te stellen voor de dood van de vogels. Op een wat bescheidener niveau: van 2010 tot 2016 werd gewerkt aan een voorstel om subsidie te geven voor autobanden die tot lager benzinegebruik zouden leiden. In januari 2017 trok het transport-ministerie het voorstel terug.

Niet elke poging een milieuwet te schrappen is geslaagd: soms wordt er met succes geprocedeerd, zoals tegen het gebruik van kwik door tandartsen. Dat ging niet door dankzij de Natural Resources Defense Council. Of neem de beperkingen op mijnbouw in Alaska die weer in ere werden hersteld, nadat er protest kwam van een brede coalitie van milieuactivisten, vissers en politici.

Conclusie

Het is niet zo dat Trump alle positieve milieu-maatregelen van de afgelopen halve eeuw heeft teruggedraaid, daar is meer tijd voor nodig. Maar elke maatregel die wordt genomen om bedrijven de ruimte te geven, heeft negatieve gevolgen voor het milieu, en druist in tegen bestaande milieuwetgeving; niet slechts die van de afgelopen vijftig jaar, zoals Powers zei, maar over de afgelopen eeuw. Daarom beoordelen we de stelling ‘Trump heeft in twee jaar een halve eeuw aan milieumaatregelen ongedaan gemaakt’ als grotendeels waar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt

    • Toef Jaeger