VS stoppen met bijtanken vliegtuigen Saoedi-Arabië

Hoeveel effect het besluit zal hebben op de strijd in Jemen valt te bezien. Slechts één op de vijf vliegtuigen heeft de hulp van de Verenigde Staten nodig.

Een man kijkt naar een gebouw dat op instorten staat na een bombardement van de internationale coalitie onder leiding van Saoedi-Arabië in maart 2018. Foto EPA / Yahya Arhab

Saoedi-Arabië en de Verenigde Staten hebben besloten een eind te maken aan de hulp van de VS bij het in de lucht bijtanken van gevechtsvliegtuigen voor de oorlog in Jemen. Dat maakte Saoedi-Arabië zaterdag bekend, meldt persbureau Reuters.

Het besluit zou zijn genomen naar aanleiding van de onvrede over het groeiende aantal burgerslachtoffers dat valt door bombardementen van de door Saoedi-Arabië geleide internationale coalitie die in Jemen vecht tegen de Houthi-rebellen.

Ook lijkt de internationale verontwaardiging over de moord op journalist Jamal Khashoggi in het consulaat van Saoedi-Arabië in de Turkse stad Instanbul op 2 oktober een grote rol te hebben gespeeld bij het nemen van het besluit.

Oproep tot staakt-het-vuren

In 2014 verjoegen de shi’itische Houthi-rebellen de zittende president in Jemen en veroverden de hoofdstad Sana’a. Een aantal soennitische landen, onder leiding van Saoedi-Arabië, begonnen daarop een reeks bombardementen, omdat zij vreesden voor uitbreiding van de invloedsfeer van het eveneens shi’itische Iran. Iran zou de Houthi’s steunen met materieel, maar heeft dat altijd ontkend.

De VS en Groot-Brittannië riepen in oktober dit jaar op tot een staakt-het-vuren in Jemen om de Verenigde Naties een kans te bieden een einde te maken aan de oorlog die nu al vier en een half jaar duurt, meer dan 10.000 mensen het leven heeft gekost en een van de grootste humanitaire crises in de wereld heeft veroorzaakt. Er dreigt een hongersnood. NRC-correspondent Gert van Langendonck schreef vorige week:

“Volgens cijfers van Unicef zijn 1,8 miljoen kinderen in Jemen ondervoed, waarvan 400.000 acuut. Het is niet zozeer dat er geen voedsel voorradig is maar het geraakt niet ter plaatse of de bevolking kan zich de prijzen niet veroorloven.”

Effect van besluit niet meer bij te tanken onduidelijk

Wat precies het effect van het besluit zal zijn om gevechtsvliegtuigen niet meer in de lucht bij te tanken is nog onduidelijk. Door tijdens vluchten bij te tanken hebben gevechtsvliegtuigen een groter bereik. Maar slechts één op de vijf vliegtuigen van de coalitie onder leiding van Saoedi-Arabië heeft die hulp van de Verenigde Staten nodig.

Andere militaire steun van de VS, zoals training, loopt bovendien wel gewoon door. De VS blijven ook onverminderd wapens leveren aan Saoedi-Arabië, de grootste afnemer van Amerikaanse wapens ter wereld. Tussen 2013 en 2017 was Saoedi-Arabië goed voor 18 procent van alle wapenverkopen van de VS.

    • Niels Posthumus