President Sri Lanka ontbindt parlement en vergroot politieke crisis

President Maithripala Sirisena had vorige maand al de premier ontslagen en het parlement geschorst. Sindsdien zit het land in een constitutionele crisis.

President Sirisena tijdens een campagnebijeenkomst van zijn partij in de hoofdstad Colombo. Foto Lakruwan Wanniarachchi/AFP

President Maithripala Sirisena van Sri Lanka heeft het 225-koppig parlement van zijn land laten ontbinden. Het besluit is per middernacht (Sri Lankaanse tijd) van kracht. Sirisena wil op 5 januari 2019 parlementsverkiezingen houden en het nieuwe huis twee weken later aan laten treden.

Reden voor het besluit is volgens de, doorgaans goed ingevoerde, Indiaase krant The Hindu dat Sirisena eerder op vrijdag moest toegeven dat hij geen meerderheid in het parlement te krijgen voor de door hem gewenste nieuwe regering van premier Mahinda Rajapaksa. Die had hij eind vorige maand zelf aangesteld.

Crisis

In Sri Lanka is een politieke crisis ontstaan nadat de president twee weken geleden premier Ranil Wickremesinghe ontsloeg. Volgens de president was een kabinetslid van diens partij betrokken geweest bij een moordcomplot op hem. Dat het niet boterde tussen de president en premier was algemeen bekend in Sri Lanka, maar het ontslag van Wickremesinghe kwam niettemin zeer onverwacht. Het is volgens persbureau Reuters ook nog maar de vraag of hij daar grondwettelijk wel bevoegd voor is.

Door toedoen van de president heeft Sri Lanka ineens twee premiers. Slaagt de eilandstaat erin de diepe politieke crisis geweldloos op te lossen?

Sirisena stelde voormalig president Mahinda Rajapaksa aan als opvolger van de premier. Rajapaksa is zowel omstreden als populair in Sri Lanka. Tijdens zijn presidentschap tussen 2005 en 2015 miljarden leende de eilandenstaat miljarden dollars, maar werd óók de 26 jaar oude burgeroorlog met de Tamil Tijgers beëindigd. Zijn nieuwe regering is internationaal nog niet erkend. Wickremesinghe zit onderwijl “gewoon” nog op zijn plaats, omdat hij naar eigen zeggen nog voldoende steun van het parlement krijgt.

‘Grove schending’

Datzelfde parlement was onlangs al geschorst door Sirisena, toen het gevaar dreigde dat een meerderheid zich achter Wickremesinghe zou scharen. De schorsing zou volgende week weer worden opgeheven, maar is nu dus omgezet in daadwerkelijke ontbinding. Parlementslid Harsha de Silva van Wickremesinghe’s United National Party (UNP) noemt dat tegenover Reuters een “grove schending” van de Sri Lankaanse grondwet. “President Sirisena heeft het volk beroofd van hun rechten en de democratie”, voegt de UNP er via Twitter aan toe.

Twitter avatar officialunp UNP We veheremently reject the President’s dissolution of Parliament. He has robbed the people of their rights and the Democracy that we have enjoyed. #lka #SriLanka #coupLK
    • David van Unen