OM vervolgt arts voor euthanasie demente vrouw

De arts wordt verweten onzorgvuldig te zijn omgegaan met de wilsverklaring van de patiënte.

In een verzorgingstehuis. Foto ter illustratie Foto Robin Utrecht/ANP

Een arts uit een verpleeghuis die in april 2016 euthanasie uitvoerde bij een 74-jarige vrouw, wordt vervolgd. Dat maakt het Openbaar Ministerie vrijdag bekend. De vrouw was dement en wilsonbekwaam.

Het College van procureurs-generaal heeft op basis van een strafrechtelijk onderzoek besloten de verpleeghuisarts te vervolgen. Het is voor het eerst dat een arts wordt vervolgd sinds in 2002 euthanasie werd toegestaan.

Het onderzoek naar de arts en de euthanasiezaak begon vorig jaar, toen de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie (RTE) concludeerde dat de arts onzorgvuldig had gehandeld in de zaak. Zo bepaalde de RTE dat de wilsverklaring van de vrouw onduidelijk en tegenstrijdig was. Zij had die verklaring opgesteld voordat ze werd opgenomen in het verzorgingshuis.

Welke vragen kan justitie onderzoeken bij een euthanasiezaak?

Als de toetsingscommissie het handelen van een arts als ‘onzorgvuldig’ bestempelt, wordt een zaak opgenomen door het Openbaar Ministerie voor verder onderzoek. Volgens het OM was in deze zaak ook een strafrechtelijk onderzoek nodig en de officier van justitie heeft bepaald dat de arts bij de zelfdoding niet heeft gehandeld naar wettelijke normen.

Zaak al voor tuchtrechter

Eerder werd in dezelfde zaak ook uitspraak gedaan door een tuchtrechter. Die bepaalde dat de euthanasieverklaring van de demente vrouw te onduidelijk was om de euthanasie uit te voeren. De arts voerde die nadat zij een slaapmiddel door de koffie van de patiënte had geroerd; een stiekeme handeling waarover de arts ook had moeten overleggen, volgens de tuchtrechter. De arts werd berispt en het tuchtcollege stelde dat er “geen ruimte is voor interpretatie” bij onduidelijk opgestelde verzoeken tot euthanasie.

Lees meer over deze zaak, waarin een verpleeghuisarts euthanasie pleegde bij een patiënt met vergevorderde dementie

In een reactie op de aankondiging van het OM zegt voorzitter Jacob Kohnstamm van de RTE: “Ik hoop van harte dat uiteindelijk beide rechterlijke instanties niet verschillend zullen oordelen. Essentieel is dat door beide rechterlijke instanties dezelfde normstelling wordt bepaald”, zodat artsen weten aan welke bepalingen zij zich dienen te houden.

Verloop rechtszaak

In de rechtszaak moet de rechter bepalen of de arts zich er voldoende van heeft vergewist dat de demente vrouw inderdaad dood wilde en of de arts kon vertrouwen op de eerder opgestelde wilsverklaring. De vrouw had meerdere tegenstrijdige uitspraken gedaan over haar doodswens. De arts had daarom de euthanasie beter met de patiënte moeten bespreken. Volgens het OM doet het feit dat de vrouw dement was geworden niet af aan die verplichting.

Lees meer over de toetsingscommissies euthanasie

De zaak wordt behandeld in de rechtbank in Den Haag. Het is nog niet bekend wanneer dat gebeurt.

    • Lisa Dupuy