Extreem-rechtse mars in Polen mag toch doorgaan

Vorig jaar droegen deelnemers spandoeken met leuzen als ‘Polen zal wit zijn of onbewoond’.

Deelnemers van de extreem-rechtse mars op 11 november vorig jaar. Foto Janek Skarzynski/AFP

Een mars van Poolse extreem-rechtse groeperingen in Warschau die eerder werd verboden, mag zondag toch doorgaan. Een Poolse rechter oordeelde donderdagavond dat een verbod inbreuk maakt op de vrijheid van vergadering, meldt persbureau AP.

Zondag 11 november vieren de Polen voor de honderdste keer hun Onafhankelijkheidsdag. Ter gelegenheid van de festiviteiten organiseerden extreem-rechtse nationalisten de afgelopen tien jaar telkens een mars. Vorig jaar droegen demonstranten borden met racistische leuzen als “Polen zal wit zijn of onbewoond”.

Lees ook: Liepen er echt ‘60.000 neo-fascisten’ door Warschau?

Burgemeester Hanna Gronkiewicz-Waltz wilde verhinderen dat de extreem-rechtse demonstranten dit jaar opnieuw met opruiende spandoeken de straat op gaan. Ze besloot woensdag dat de manifestatie om veiligheidsredenen niet mag doorgaan. “Warschau heeft al genoeg geleden onder agressief nationalisme”, aldus de burgemeester.

Radicaal-rechtse bewegingen

Tegen het verbod werd direct beroep aangetekend door de marsorganisatie, een samenwerkingsverband van de radicaal-rechtse bewegingen Heel-Poolse Jeugd en het Nationaal-Radicale Kamp. Nadat ze van de rechter gelijk hadden gekregen, brachten de organisatoren een triomfantelijke verklaring uit: “We hebben gezegevierd, de Onafhankelijkheidsmars in Warschau zal doorgaan.”

De Poolse regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) probeerde de voorbije maanden de organisatie van de extreem-rechtse mars ervan te overtuigen een meer inclusieve wandeltocht te organiseren, waar ook mensen aan konden deelnemen die het extreem-rechtse gedachtegoed niet delen. Volgens Poolse media overwoog PiS zelfs om de mars te verbieden, maar was de burgemeester van Warschau de regeringspartij voor.

PiS zou willen vermijden dat ultranationalisten met racistische leuzen opnieuw het beeld bepalen van de viering. De negatieve publiciteit naar aanleiding van de mars vorig jaar, zadelde hen immers op met een flinke kater.

‘Prachtig gezicht’

De tegenwerking van de PiS is opmerkelijk omdat de nationaal-conservatieve partij volgens velen juist meewerkt aan het aanwakkeren van extreemrechtse sentimenten. De partij is onder meer zeer kritisch over islamitische immigranten. De PiS-minister van Binnenlandse Zaken noemde de mars vorig jaar nog een “prachtig gezicht”. Racistische leuzen zei hij niet gezien te hebben.

De organisatoren van de mars willen niets weten van een inclusieve tocht. Daarom kondigden president Andrzej Duda en premier Mateusz Morawiecki woensdag een eigen “vreedzame en niet-provocatieve” mars aan, die op hetzelfde tijdstip zal plaatsvinden en dezelfde route zal volgen. Bij deze tocht mogen geen opruiende spandoeken worden gedragen. Morawiecki zei donderdag verder: “We kunnen niet accepteren, we kunnen niet toestaan dat zulke [extreem-rechtse, red.] groeperingen bijeenkomen in Polen, onder geen enkele omstandigheid”.

Een woordvoerder van het bestuur van Warschau zei donderdag dat de stad het vonnis respecteert.

    • Roeland Termote
    • Vincent Sondermeijer