SCP: tweederde van de Nederlanders beoefent cultuur

Onderzoek Volgens het Sociaal Cultureel Planbureau zijn vooral een instrument bespelen, schilderen of aan toneel doen populair.

Fanfare tijdens Taptoe Delft 2018. Foto Frank Cornelissen

Van alle Nederlanders doet tweederde als amateur aan cultuurbeoefening: ze bespelen een instrument, spelen toneel of schilderen. Eenderde van Nederland houdt zich bezig met erfgoed, zoals onderzoek naar lokale geschiedenis of stamboomonderzoek. Dat staat in Het culturele leven, een onderzoek door het Sociaal en Cultureel Planbureau dat deze donderdag uit is gekomen. Het onderzoek is breed, onder ‘cultureel leven’ wordt zowel kunst (podiumkunst, beeldende kunst, literatuur, film en video) als erfgoed (immaterieel en materieel) en ontwerp (architectuur, design) verstaan. Ook gaat het om gesubsidieerde en niet-gesubsidieerde uitingen, professioneel beoefend of gedaan door amateurs.

De toegevoegde waarde aan het bruto binnenlands product (bbp) van het totale culturele leven aan de economie wordt in het onderzoek gesteld op 20 miljard euro, 1,8 procent van het bbp. Sommige geldstromen groeiden de afgelopen vijf jaar (architectuur, bioscopen), andere slonken, zoals bij galeries en het boekenvak.

Het onderzoek zet ook op een rij wat de financiële bijdragen van de verschillende overheden zijn aan het culturele leven. In totaal besteedden Rijksoverheid, provincies en gemeenten in 2017 bijna 3 miljard euro aan cultuur. Gemeenten zijn goed voor tweederde van die overheidsuitgaven: zij geven van de drie overheden (veruit) het meeste geld.

In 2017 waren volgens het SCP in kunst, erfgoed en ontwerp bijna 80.000 mensen in loondienst werkzaam, omgerekend bijna 60.000 voltijdsbanen. Daarmee is het aantal mensen in loondienst na een dip (72.000 in 2014) terug op het niveau van 2012. Ook werken veel mensen als zzp’er. „Aan een exacte schatting wagen we ons niet”, aldus het rapport, maar het aantal mensen dat emplooi vindt in het culturele leven „zal ergens liggen tussen de 163.000 (arbeidsjaren) en 245.000 (banen en zelfstandigen)”.

Van de mensen die als amateur deelnemen aan het culturele leven, tweederde van de bevolking, doen de meesten dat door te zingen, een instrument te bespelen, te tekenen of te schilderen. Eenderde houdt zich bezig met erfgoed, waaronder vooral onderzoek naar lokale geschiedenis of naar historische personen.

Het aandeel van tweederde van de bevolking ontstaat als gerekend wordt dat deelname aan het culturele leven „ten minste één keer per jaar” gebeurde. Uitgaande van „minstens twaalf keer per jaar” gaat het om 40 procent van de Nederlanders.

    • Gretha Pama