Minister wist in de zomer al van kritieke ziekenhuizen

Faillissementen Minister Bruins (Zorg) kreeg kritiek op zijn optreden rond de omgevallen ziekenhuizen. In een memo werd hij gewaarschuwd.

Minister Bruno Bruins (Zorg, VVD) Foto Remko de Waal/ANP

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is op 30 augustus al op de hoogte gesteld van een mogelijk faillissement van de IJsselmeerziekenhuizen en het Slotervaartziekenhuis en het feit dat de situatie daar als „kritiek” werd beoordeeld. Dit blijkt uit een intern memo dat minister Bruno Bruins (Medische Zorg, VVD) op verzoek van de Tweede Kamer naar buiten bracht.

Het memo roept opnieuw de vraag op waarom Bruins vooraf geen maatregelen heeft genomen om chaos te voorkomen na de faillissementen van de ziekenhuizen. Patiënten moesten na het omvallen van de ziekenhuizen soms binnen 24 uur worden verhuisd. Dat leidde tot „risicovolle” situaties.

Het memo is opgesteld door een ambtenaar en gericht aan Bruins. Het is een verslag van een gesprek met het Waarborgfonds voor de Zorgsector, een instantie die zorgaanbieders toegang verleent tot de kapitaalmarkt voor leningen. Het fonds stelt in het verslag dat de situatie in de ziekenhuizen, anders dan na eerdere meldingen, nu wordt beoordeeld als „kritiek”. De ziekenhuisgroep heeft een negatief eigen vermogen en liquiditeitstekorten. Volgens het bestuur van de ziekenhuizen waren er drie opties: zorgverzekeraars die meer gaan betalen („niet erg waarschijnlijk”), een overname, of een (gecontroleerd) faillissement.

Tijdens een debat over de faillissementen, vorige week, kreeg Bruins van de Kamer veel kritiek omdat hij het omvallen van de ziekenhuizen niet had zien aankomen. Bruins verdedigde zich door te zeggen dat hij weliswaar wist van de slechte financiële situatie bij de ziekenhuizen, maar echt dacht dat een faillissement te voorkomen was. Hij noemde ook het memo, waarop de Kamer dat wilde zien.

Volgens Bruins had hij op 23 oktober, toen uitstel van betaling werd aangevraagd, nog steeds de hoop dat de ziekenhuizen gered konden worden. Hij zei: „Ik zou dolgraag willen dat er een fatsoenlijke periode was geweest in aanloop naar dat faillissement. Opdat ik mijn regierol dan duidelijk had kunnen pakken. Opdat ik dan kon zorgen dat patiënten zorgvuldig werden overgedragen.”

Tweede Kamerlid Corinne Ellemeet (GroenLinks) vraagt zich af of Bruins het memo destijds zelf heeft gelezen. Ze zegt: „Als hij het heeft gelezen, had hij actie moeten ondernemen. Als minister moet je dan meer informatie willen, het risico inschatten dat de ziekenhuizen kunnen omvallen.”

In het stelsel van marktwerking in de zorg, dat sinds 2006 is ingevoerd, heeft de minister geen directe bemoeienis met financiële situaties van ziekenhuizen. Bruins zegt zich wel verantwoordelijk te voelen voor het voorkomen van chaotische situaties in de zorg. Sinds de faillissementen is hij nauw betrokken bij de ziekenhuizen.

    • Enzo van Steenbergen