Felle kritiek uit rechtse hoek op Van Muiswinkel als Sinterklaas

Talk of the Town Erik van Muiswinkel, eerder opgestapt bij het Sinterklaasjournaal, is vanaf volgend jaar de Amsterdamse Sint. Het nieuws leidde tot ophef.

Erik van Muiswinkel, in het verleden nog Hoofdpiet in het Sinterklaasjournaal, boven als hoofdpiet. Foto ANP

Amsterdam krijgt een nieuwe Sinterklaas. Vanaf volgend jaar vertolkt cabaretier Erik van Muiswinkel de rol van de Goedheiligman bij de Amsterdamse intocht: de botenparade over de grachten en de optocht door de stad. Dat maakte de Stichting Sinterklaas Intocht Amsterdam afgelopen zondag bekend bij een briefing aan alle vrijwilligers die meelopen als piet.

Van Muiswinkel volgt Jeroen Krabbé op, die dit jaar na tien intochten afzwaait als Sinterklaas. Krabbé mag over een week voor de laatste keer op Amerigo door de stad rijden; vanaf 2019 is Van Muiswinkel de kapitein van de pakjesboot.

Van Muiswinkel is geen onbekende van de Goedheiligman: de cabaretier was 18 jaar lang te zien in het Sinterklaasjournaal van de NTR en bij de landelijke intocht – eerst als ‘gewone’ piet, de laatste jaren als hoofdpiet. In 2016 kondigde hij aan te stoppen met zijn rol: hij vond dat de NTR en de organisatie van de landelijke intocht te weinig gehoor gaven aan de anti-Zwarte Piet-sentimenten in de samenleving en aan de roep om pieten die minder doen denken aan het koloniaal verleden. Van Muiswinkel is groot voorstander van roetveegpieten. In Amsterdam bestaat het gevolg van de Sint daar sinds vorig jaar volledig uit.

Felle kritiek uit rechtse hoek

De keus voor Van Muiswinkel werd maandagochtend al snel bekend en leidde direct tot felle kritiek uit rechtse hoek. Het feit dat de cabaretier zich eerder zo duidelijk tegen de traditionele Zwarte Piet uitsprak, en dat hij na zijn vertrek als Hoofdpiet pro-Zwarte Piet-aanhangers op sociale media uitmaakte voor onder meer „domme kankerlul”, maakt hem volgens sommigen ongeschikt voor de rol van Sinterklaas. Telegraaf-journalist Wierd Duk kondigde vlak na de bekendmaking op Twitter aan zijn kind niet naar de intocht van zo’n „onbeschaafd scheldkanon” te zullen sturen. Presentator en sportjournalist Johan Derksen zei niet te begrijpen waarom „ze in Amsterdam nog extra olie op het vuur gooien”, door een „zieke geest” als Sint te laten optreden. „Echt knettergek!”, aldus Derksen. Opiniemaker Jan Roos noemde Amsterdam een „open inrichting”.

Wierd Duk kondigde aan zijn kind niet naar de intocht van zo’n ‘onbeschaafd scheldkanon’ te sturen

Op de vraag waarom de Stichting Sinterklaas Intocht Amsterdam gekozen heeft voor Van Muiswinkel als nieuwe Sinterklaas, reageert een woordvoerder terughoudend. „We willen eigenlijk niets zeggen over de intocht van volgend jaar, om de aandacht niet af te leiden van de intocht die er nu aan zit te komen.” Ook Van Muiswinkel zelf wilde niet reageren op vragen van NRC. „Sinterklaas geeft geen commentaar”, zegt de woordvoerder van de Stichting Sinterklaas Intocht. „Dat hebben we zo afgesproken. Krabbé zei als Sinterklaas ook nooit iets in de media.”

Erik van Muiswinkel. Foto ANP

Pietenbeleid A’dam speelde mee

In een interview met Het Parool dat Van Muiswinkel afgelopen weekend bij wijze van uitzondering wel gaf, zei hij dat het feit dat Amsterdam er, in tegenstelling tot de NTR, wel resoluut voor gekozen heeft de Zwarte Pieten door roetveegpieten te vervangen, zeker heeft meegespeeld bij zijn beslissing om de rol van Amsterdamse Sinterklaas op zich te nemen. Verder noemde hij Zwarte Piet een pleister die moet worden losgetrokken – „dat doet pijn”, maar „bevordert de integratie” – en zei hij hoopvol te zijn dat de samenleving de verandering van de figuur van Zwarte Piet kan doorvoeren.

Sinterklaas en zijn roetveegpieten in 2017 op de ijsbaan op het Museumplein.

Foto Joris van Gennip

Of Van Muiswinkel zijn eigen politieke agenda nog zal laten doorschemeren als hij zelf straks de Amsterdamse Sint Nicolaas is, zal dus volgend jaar pas moeten blijken. Voor nu moeten we misschien maar genoegen nemen met het idee dat het blijkbaar mogelijk is om als Zwarte Piet te promoveren tot Sint Nicolaas.

Dit jaar komt Sinterklaas Krabbé op zondag 18 november aan in Amsterdam, samen met vierhonderd pieten. Rond half elf zal de Goedheiligman te zien zijn bij De Omval, vanwaar hij verder vaart naar het Scheepvaartmuseum. Om 12.00 uur overhandigt burgemeester Femke Halsema hem daar de sleutel van de stad. Daarna volgt een parade te paard en te voet via Waterlooplein en Rembrandtplein naar de Dam.

Correctie (8 november 2018): in een eerdere versie van dit stuk stond Amerigo foutief geschreven als Americo.

    • Doortje Smithuijsen