Gemeente Amsterdam sluit aan bij commerciële schuldeisers voor beter schuldbeleid

Armoedebeleid Zo’n 38.000 huishoudens in Amsterdam kampen met problematische schulden. De gemeente wil hen beter helpen en sluit zich aan bij de Schuldeiserscoalitie.

Dak- en thuislozenopvang in Amsterdam. Foto Robin Utrecht

De gemeente Amsterdam wil zich aansluiten bij de zogeheten Schuldeiserscoalitie om tot een beter schuldbeleid te komen. Deze coalitie bestaat uit een twintigtal bedrijven en instellingen, en houdt een ‘Ethisch manifest’ aan waarin is vastgelegd hoe schuldeisers op een juiste manier met schuldenaren omgaan.

Wethouder Marjolein Moorman (Onderwijs, Armoede en Inburgering, PvdA) presenteerde donderdag een opzet om schuldenproblematiek in de stad beter tegen te gaan. In het voorjaar moet een uitgewerkt plan volgen.

In het manifest staan afspraken zoals „respect voor onze klanten” en de verstrekking van „duidelijke informatie over wat er gebeurt als ze niet betalen”. Onder meer verzekeraar Achmea en de Universiteit van Amsterdam hebben zich bij de coalitie aangesloten.

Moorman wil ervoor zorgen dat de gemeente het eigen incassobeleid kritisch gaat bekijken: „Hoe vorderen we onze schulden? De gemeente is er niet om geld uit zakken te kloppen.” Wat momenteel eventueel mist in het gemeentelijk schuldbeleid kan de wethouder nog niet concreet maken. Dat moet volgens Moorman gaan blijken uit de samenwerking met de Schuldeiserscoalitie.

Amsterdam kent na Groningen en Rotterdam het hoogste percentage armoede. De gemeente schat dat zo’n 38.000 huishoudens in de stad problematische schulden hebben. Dat betekent dat de achterstallige betalingen gezien het beschikbare inkomen niet binnen drie jaar kunnen worden afgelost. Voor mensen met een minimuminkomen is dat met 2.000 euro al het geval. De belangrijkste schuldeisers in de stad zijn naast de gemeente zelf onder meer de Belastingdienst, zorgverzekeraar Het Zilveren Kruis – onderdeel van Achmea – en de Amsterdamse woningcorporaties.

Een van de problemen is het tijdig opsporen van schuldenaren. Het gaat namelijk niet alleen om mensen met een uitkering die in het gemeentelijk systeem staan, maar ook mensen met een baan of individuen die door veranderende omstandigheden in financiële problemen zijn gekomen. Moorman: „Onlangs moest ik voorkomen dat een gescheiden vrouw met drie kinderen uit haar huis werd gezet. Zij moest 1.700 euro huur per maand betalen.”

Wethouder Marjolein Moorman (PvdA).

Amsterdam loopt al jarenlang voorop op het gebied van schuldbeleid. Zo begon de stad ongeveer tien jaar geleden het project ‘Vroeg Erop Af’, een campagne om mensen met oplopende schulden in een vroeg stadium te benaderen en te voorkomen dat het probleem groter wordt. Die aanpak is inmiddels verspreid door Nederland overgenomen.

Marjolein Moorman: de hulp moet ‘vroeger, sneller, simpeler en bovenal menselijker’

Toch wil de wethouder dat de gemeente „vroeger, sneller, simpeler en bovenal menselijker burgers hulp biedt”. Hiervoor is Moorman van plan het schuldbeleid verder door te trekken. Het vorige college besloot met het Centraal Administratiekantoor wanbetalers thuis op te zoeken. Nu wil de wethouder ook al bij vroege waarschuwingen – iemand vraagt bijvoorbeeld bijzondere bijstand aan of verzoekt tot kwijtschelding van gemeentebelasting – kijken of mensen schulden hebben. Dat gebeurt momenteel nog niet. De gemeente heeft vanaf 2019 structureel 33 miljoen euro begroot voor schuldhulp.

Daarnaast kijkt de gemeente hoe de communicatie rondom schuldbeleid voor Amsterdammers simpeler kan worden. Dit gebeurde al onder het vorige college, maar de wethouder wil het naar eigen zeggen op grotere schaal gaan doorvoeren. Kunnen burgers ambtelijke communicatie wel volgen? Bepaalde gemeentebrieven zijn daarom voorgelegd aan de Stichting Lezen en Schrijven, een organisatie die laaggeletterden bijstaat. Die moet gaan kijken wanneer de gemeente een bepaalde boodschap onnodig moeilijk maakt voor burgers.

    • Christiaan Paauwe