De wederopstanding van Onana

Champions League

Ajax is na het gelijkspel bij Benfica op weg naar de tweede ronde. Hoe een blunderende keeper in Lissabon toch nog een glansrol opeiste.

De spelers van Ajax bedanken André Onana voor zijn reddingen tegen Benfica. Foto ANP Pro Shots

Benfica-Ajax is zojuist in 1-1 geëindigd en dat heeft vooral met André Onana (22) te maken. Hij knijpt wat in zijn grote vingers, buigt ze en knakt ze. De Ajax-doelman pulkt aan zijn horloge terwijl hij in de catacomben van het immense Estádio da Luz uitlegt hoe hij na zo’n fout, de dubbele inzinking voorafgaand aan de goal van Benfica-spits Jonas in de eerste helft, zich weer moest herpakken. Hij praat zacht, bijna onhoorbaar. Schuldbewust. „Ik stop het in mijn bag, zoals altijd, en ga weer verder.”

Zeven reddingen maakte hij, dat is veel. Maar één redding maakte hij niet. Onana vloog als een wildeman zijn doel uit bij een verre inworp, graaide in het luchtledige, zo werd het 1-0 voor Benfica, door spits Jonas.

Dát die inworp kwam, was ook Onana aan te rekenen. Gevalletje balletje achter het standbeen met instormende spits – het ging net goed, maar Onana punterde de bal in paniek over de zijlijn.

Eén moment, eigenlijk twee dus, die zijn Champions League-campagne een forse kras bezorgden. De horror.

Maar in de 95ste minuut was plots alles vergeven, of in ieder geval per saldo rechtgezet, toen hij met zijn rechterbeen een inzet van Benfica’s Gabriel voor de doellijn keerde.

Dankzij de 1-1, gemaakt door Dusan Tadic, nam Ajax een punt mee in het tiende Europese duel op rij waarin de ploeg van Erik ten Hag niet verloor. Benfica blijft op vier punten achter, Bayern München (tien punten) en Ajax (acht) hebben de tweede ronde voor het oprapen. In Athene tegen AEK kan Ajax over drie weken zelfs bij een nederlaag al door zijn, als Bayern München Benfica afschudt.

Moeizame avond

In een tamelijk afzichtelijk Champions League-duel in Lissabon was Onana’s wederopstanding woensdagavond een aantrekkelijk narratief. Zijn blunder was de opmaat naar een moeizame avond in een fysiek duel dat niet kon bekoren, zijn sublieme redding op het eind was het slotakkoord waarmee Ajax comfortabel op koers blijft. Van meet af aan eigenlijk was Onana de man op wie het oog viel, met al vroeg een afstandsschot klemvast in de klauwen.

Honderd keer, misschien wel duizend keer zei keepertrainer Carlo l’Ami tegen hem: check your hands. Onana’s handen moesten schuin achter de bal, niet aan de zijkant, zoals hij gewend was te doen. Hij leerde keepen, het ruwe werk, op de opleiding van Samuel Eto’o in Kameroen. Toen bij Barcelona, zes jaar lang onder de lat. Maar zonder proftoekomst, dat voelde hij al snel.

Ajax kwam in 2014 na een jeugdwedstrijd tussen de Onder 19-ploegen langs, hij was bij directieleden Marc Overmars en Edwin van der Sar in het oog gesprongen in het Mini Estadi in Barcelona. Briljante zet, mag je nu redeneren, maar dat dacht toen nog lang niet iedereen.

Terug naar 2015, toen de woekerende irritatie in het technisch hart tot een zoveelste Ajax-crisis leidde. Adviseur Tscheu la Ling schreef op verzoek van de raad van commissarissen een rapport over het technisch hart, om in kaart te brengen hoe voetbalbesluiten tot stand komen in het orgaan dat Johan Cruijff had bedacht, vol voetbalmensen met een mening. La Ling kraakte de documentatie en communicatie bij transfers; als voorbeeld gold bijvoorbeeld de komst van jeugdkeeper Onana voor 1,5 ton. „Na een toevallige ontmoeting met de keeperstrainer van Barcelona bleek dat de club blij was van Onana af te zijn”, schreef La Ling.

Het leest als wartaal, wetende hoe ver Onana al zou zijn vier jaar later. Een moeilijk eerste half jaar in Nederland volgde, met Jong Ajax. „Er is betaald voor mijn komst, dan zijn fouten onacceptabel. Zo zien mensen dat.”

Hij klom uit zijn wak, maakte indruk. Zijn techniek werd steeds fijner gepolijst door L’Ami en toen Jasper Cillessen naar Barcelona vertrok, zei toenmalig trainer Peter Bosz tegen Onana: jij bent de nummer één.

Lachspieren

„Het is nogal een beslissing voor zo’n grote club om met een donkere doelman van 19 te spelen”, zei Onana terugblikkend in de documentaire Andre Onana – The Boss, van Ajax TV. „Niet dat clubs racistisch zijn”, zei hij. „Maar kijk maar gewoon: ze zijn er niet. De meeste clubs kiezen voor een keeper die men al kent. Een ervaren kracht.” Hij zei: „Jong en donker, dat is gecompliceerd.”

Hij werd geboren in een klein dorpje in Kameroen, is opgegroeid in de stad Yaoundé. Sommige verhalen in de Ajax TV-docu werken regelrecht op de lachspieren, zeker als hij ze zelf vertelt. Hoe hij, in de jeugd van Barcelona, gewend was dat er niet getraind werd bij sneeuwval. En hoe hij dus, eenmaal bij Ajax, zich nog eens omdraaide in bed toen hij zag dat vlokjes uit de lucht dwarrelden. Meteen de club aan de lijn: ‘Waar hang je uit?’

Van die vrolijke verteller is woensdagavond laat weinig over. Zijn fout mag hij dan wel in zijn ‘bag’ gestopt hebben en zijn ultieme redding redde ook zijn avond, maar lekker slapen zit er niet in na zo’n ketser. „Maar goed, ik ben blij voor het team.”

Dat team, Ajax, stevent af op de tweede ronde van de Champions League, voor het eerst in dertien jaar. Anderhalf jaar geleden al de Europa League-finale. Weinigen waren in die twee succesverhalen een constante factor, maar dan toch wel Onana. Het is, voor een doelman van 22, allemaal niet niks.

Na zijn reflex in die slotseconde op de doellijn, klonk het eindsignaal. Rond Onana dromden zijn teamgenoten samen. „Het is fijn om na zo’n fout eerder het vertrouwen te voelen van mijn team. Dat is belangrijk voor me.”

    • Bart Hinke