Alweer een Italiaan bij de ECB, nu voor de banken

Bankentoezicht Nu de Italiaan Andrea Enria de ECB-tak voor bankentoezicht gaat leiden, zullen noordelijke landen andere Europese topfuncties claimen.

De Italiaan Andrea, die woensdag door het ECB-bestuur werd voorgedragen als chef bankentoezicht. Foto Yves Herman/Reuters

Straks zitten er niet één, maar twee Italianen aan de top van de Europese Centrale Bank. De ene is bekend: Mario Draghi, de ECB-president. De andere is Andrea Enria, die woensdag door het ECB-bestuur werd voorgedragen als chef bankentoezicht. Een belangrijke positie bij de ECB, die sinds vier jaar de grootste banken van de eurozone in de gaten houdt. Enria (57) leidt nu nog de Europese Bankenautoriteit, een instituut dat gedetailleerde regelgeving voor banken vaststelt.

Twee hooggeplaatste Italianen in Frankfurt – is dat niet wat veel? Draghi en Enria zullen er niet lang tegelijk zitten. Draghi’s termijn duurt nog iets meer dan een jaar en is niet verlengbaar. Enria, die de Française Danièle Nouy opvolgt, begint in januari, voor een periode van vijf jaar.

Met de voordracht van Enria, die formeel nog moet worden goedgekeurd door het Europarlement en door de lidstaten, blijft Italië ook na het tijdperk-Draghi een invloedrijke functie houden in Frankfurt. De ECB-bankenpoot houdt toezicht op krap 120 banken in het eurogebied, waaronder vijf Nederlandse. Pikant is dat de risico’s in de eurozone niet in de laatste plaats liggen bij de banken in Enria’s eigen land. Italiaanse banken zijn dikwijls zwak gekapitaliseerd en zitten vol met ‘slechte’ leningen die klanten niet meer kunnen terugbetalen. Door de huidige spanningen over de Italiaanse begroting staan de banken extra onder druk.

Lees ook: Begrip voor Italië? Niet van landgenoot Draghi

Enria krijgt straks een sleutelrol. Eind 2016 was het de ECB die de Toscaanse bank Monte dei Paschi dwong extra kapitaal aan te trekken. Ook verklaarde zij twee andere banken, in de Veneto-regio, vorig jaar failliet. Op die beslissingen kwam vanuit Rome veel kritiek. Zal de Italiaan Enria de Italiaanse bankensector met een zachte handschoen aanpakken? Zo’n reputatie heeft hij niet. Volgens de Duitse zakenkrant Handelsblatt kan Duitsland goed leven met Enria. Hij zou zich voldoende hard hebben opgesteld over de Italiaanse banken, onder meer door te hameren op sanering van de berg slechte leningen.

Knot steunde andere kandidaat

Enkele leden van het ECB-bestuur, onder wie de president van De Nederlandsche Bank Klaas Knot, steunden woensdag een andere kandidaat, zeggen bronnen bekend met de situatie. Dit was de Ierse Sharon Donnery. In haar voordeel sprak dat zij een vrouw is. Niemand twijfelde naar verluidt aan de geschiktheid van Enria, met zijn uitgebreide ervaring in het financiële toezicht.

Hoe dan ook, het aantal Zuid-Europeanen op topposities in de eurozone neemt toe. Onlangs begon de Spanjaard Luis de Guindos als vice-president van de ECB. En Portugees Mario Centeno volgde Jeroen Dijsselbloem op als voorzitter van de Eurogroep.

Na de voordracht van Enria zullen noordelijke landen een sterkere claim leggen op de andere topfuncties in Frankfurt die binnenkort vrijkomen. Als eerste is dat, eind mei, de baan van ECB-hoofdeconoom, nu de Belg Peter Praet. Daarna komt de hoofdprijs: de functie van Draghi, beschikbaar vanaf 1 november 2019. En vlak daarna de post van de Franse ECB-bestuurder Benoît Coeuré.

Officieel speelt nationaliteit geen rol bij ECB-benoemingen, in de praktijk wel. De regeringen van de eurozone beslissen erover. Extra ingewikkeld is dat de stoelendans bij de ECB volgend jaar samenvalt met die in Brussel, onder meer bij de Europese Commissie. De hamvraag is: welke topfunctie wil Duitsland? Berichten in de Duitse media over waar de prioriteit ligt – de Commissie of de ECB – zijn niet eenduidig. Klaas Knot wordt af en toe genoemd als kandidaat voor een ECB-post, maar hijzelf wil hier tot dusver niets over kwijt.

    • Mark Beunderman