Neneh Cherry

Foto Wolfgang Tillmans

Neneh Cherry: ‘Rebellie is mijn tweede natuur’

Popfestival Le Guess Who? Neneh Cherry neemt de ellende in de wereld niet voor lief. „Al mijn liedjes zijn protestsongs geworden. Muziek is een machtig wapen.” Ze speelt zaterdag op Le Guess Who? en heeft een nieuw album uit.

Brutaal, strijdbaar, beeldschoon, open blik. Zo stond Neneh Cherry in 1989 afgebeeld op haar debuutalbum Raw Like Sushi, en zo staat ze anno 2018 opnieuw op de hoes van haar vijfde album Broken Politics. Toen had ze haar vechtpak aan: oorbellen met dollartekens, weinig kleren, veel armbanden. Nu draagt ze opnieuw een soort battledress: een lange jurk/ pyjama, witte gympen en een rituele bos veren en gedroogde planten om haar nek. Hooguit oogt Neneh Cherry (54) wat bozer dan toen.

Lees meer over Le Guess Who?: ‘Ik zoek de confrontatie met de onderbuik van Amerika’

„Zeg maar Nannah”, klinkt het opgeruimd aan de andere kant van de telefoon vanuit Londen, haar woonplaats sinds ze op veertienjarige leeftijd uit huis ging om zich aan te sluiten bij de Britse postpunkbeweging. Shockzangeres Poly Styrene van punkgroep X-Ray Spex en aartsfeministen Tessa, Viv en Ari Up van The Slits waren haar rolmodellen. Ze zong reggae en new wave bij de groepen New Age Steppers, Rip Rig & Panic en Float Up CP. Ze was deejay bij een reggae-piratenstation en begon haar solocarrière als contribuant aan de bloeiende muziekscene van Bristol. Robert ‘3D’ Del Naja van Massive Attack – wie durft er nog niet te geloven dat hij graffitikunstenaar Banksy is? – droeg muziek bij aan haar debuutalbum.

„Banksy? Een collectief, voor zover ik weet”, zegt Neneh Cherry geheimzinnig. „In die tijd spoot iedereen graffiti op muren en kleedkamerdeuren. Muziek, politiek, feminisme en kunst waren één ding voor mij. Sindsdien ben ik niet veel veranderd. Mijn muziek neigt misschien wat meer naar jazz. Maar het nieuwe album maakte ik met producer Kieran Hebdan van Four Tet, uit de hoek van de experimentele elektronica.”

Hoes van het album Raw Like Sushi (1989) van Neneh Cherry. Foto Wiki

Ze werd geboren als Neneh Marian Karlsson in Stockholm, dochter van een Zweedse moeder en een Amerikaanse vader, de jazztrompettist Don Cherry die haar op pad hielp bij haar muziekcarrière. Hij leerde haar piano spelen en nam haar al op jonge leeftijd mee op tournee. Na haar Londense piratenperiode brak ze door met ‘Buffalo Stance’ (1988), een lied dat refereerde aan het fotografencollectief Buffalo met samples uit Malcolm McLarens ‘Buffalo Gals’. Een buffalo stance was een zelfverzekerde pose bij een fotoshoot, ongeveer zoals ze toen op haar hoes stond.

Politiek

Stoer is ze van huis uit. Op school in Zweden werd geen verschil gemaakt tussen jongens en meisjes. Eind 1988 stond ze hoogzwanger op het podium van de Amsterdamse discotheek Escape om haar single ‘Buffalo Stance’ te promoten. „Ik ben altijd feminist geweest in mijn muzikale uitingen. Van meet af aan was ik me bewust van mijn vrouwelijkheid en probeerde ik rolpatronen te doorbreken. Zangeresjes die backstage bij Top of the Pops mooi opzaten en kopjes gaven, hadden aan mij geen goede vriendin. Rebellie is mijn tweede natuur. Ik voetbalde mee met de jongens en heb me nooit minder gevoeld dan de stoere kerels met wie ik het podium deelde.”

Het nummer ‘Synchronized Devotion’ op haar nieuwe album Broken Politics begint met een ruwe opname van een gedicht, geschreven door Suliaman el Hadi van hiphoppioniers The Last Poets. „Better to die for a noble cause then to die a slave”, luidt de slotzin. Al haar muziek is protestmuziek, zegt Neneh Cherry. Op de hoes van Broken Politics heeft ze geen boze maar een bezorgde blik. „Het persoonlijke is politiek geworden. Dagelijkse beslissingen neem ik met de wereld in mijn achterhoofd. Denk ik voldoende aan het milieu? Aan mijn medemens? Aan de toekomst van de wereld? Alleen op die manier compenseer je de verschrikkingen die ons door politici worden opgelegd.”

Hoes van het album Broken Politics (2018) van Neneh Cherry. Foto Kobalt/ Stone’D

Muziek is de meest directe vorm van communicatie, stelt ze vast. „De emotie die je met muziek uitdraagt is een machtig wapen. De zeggingskracht van muziek kan subliminaal zijn: je hebt niet altijd een songtekst nodig om over te brengen wat je denkt. De grootste uitdaging als muzikant bestaat uit verbinding maken met het publiek. Ik ben pas tevreden als mijn luisteraars elkaar vinden in een gemeenschappelijk gevoel.”

Lees ook de terugkeer na achttien jaar van Neneh Cherry in 2014: Neneh Cherry viert comeback op Vlieland

Boven alles zoekt ze de schoonheid van muziek. Haar verleden speelt altijd een rol. Robert Del Naja is opnieuw aanwezig, als co-auteur van het nummer ‘Kong’. ‘Natural Skin Deep’ bevat een sample uit ‘Growing Up’ van Ornette Coleman, de grensverleggende jazzmuzikant die veel met Don Cherry speelde. De vibrafoon in ‘Synchronized Devotion’ komt van Karl Berger, eveneens een oud-medemuzikant van papa Don. Neneh Cherry, enthousiast: „Als ik Bergers vibrafoonspel hoor voel ik me spiritueel verbonden met mijn achtergrond. Muziek is het medicijn dat nodig is voor vooruitgang.”

    • Jan Vollaard