Weinig enthousiasme voor Europese bigtechbelasting

Techbedrijven De Europese Commissie wil een omzetbelasting voor techbedrijven, maar veel landen hebben zo hun eigen wensen, bleek dinsdag.

Europa wil voorkomen dat techgiganten de facto belastingvrij kunnen verdienen aan de data van inwoners van Europese landen – in tegenstelling tot Europese databedrijven die vanuit de Unie opereren Foto Getty Images

Komt er een Europese omzetbelasting voor grote techbedrijven? Zou best kunnen, maar waarschijnlijk niet snel.

In Brussel bleek dinsdag in een debat tussen de 28 ministers van Financiën van de Europese Unie dat zij zo’n digitax in principe wel zien zitten, maar dat de meesten Europa eigenlijk te klein vinden om dit op eigen houtje te regelen. Zij willen liever een akkoord op het niveau van de OESO, waar rijke landen overleggen over zo'n mondiale belasting.

Het idee achter een Europese digitax is dat grote techbedrijven, waaronder de ‘Big Five’ Alphabet (Google), Facebook, Apple, Amazon en Microsoft, in de hele Europese Unie een omzetbelasting van 3 procent gaan betalen.

De belasting geldt specifiek techbedrijven die gebruikersgegevens op digitale platforms uitbaten, volgens het voorstel dat de Europese Commissie heeft gedaan.

Europa wil voorkomen dat techgiganten zo de facto belastingvrij kunnen verdienen aan de data van inwoners van Europese landen – in tegenstelling tot Europese databedrijven die vanuit de Unie opereren. „Het gaat om een eerlijke belastingverdeling tussen digitale en traditionele economie,” aldus Hartwig Löger, minister van Financiën van roulerend EU-voorzitter Oostenrijk.

Lees meer over de voorstellen die de Commissie in maart presenteerde: Heffing voor techgiganten is ’t volgende bommetje

Race om meer belasting

Frustratie hierover leeft in veel Europese landen, ook onder bedrijven en kiezers. Het Verenigd Koninkrijk, Italië en Spanje hebben al plannen voor een omzetbelasting op grote databedrijven op nationaal niveau. Maar ook zij geven de voorkeur aan een internationale aanpak om ontwijking te voorkomen.

Met name de Franse president Macron ziet in een snel ingevoerde Europese belasting een mooi campagnethema voor de Europese verkiezingen in mei. Zijn minister van Financiën Bruno Lemaire voert een agressieve lobby onder lidstaten voor een Europabrede belasting. „Europa zal zwakker worden als alle landen hun eigen belasting invoeren”, hield Lemaire zijn collega’s dinsdag voor.

Frankrijk wil dat de lidstaten al in december instemmen met invoering van de Europese belasting per per eind 2020. De kans dat het zo snel gaat, is niet zo groot, bleek dinsdag. „Er is nog veel huiswerk te doen”, vatte minister van Financiën Wopke Hoekstra het eerste directe debat tussen de ministers hierover samen.

Flink wat landen hebben eigen wensen en bedenkingen, bleek aan tafel. Zoals Ierland, nu een fiscaal aantrekkelijke Europese thuishaven voor de Amerikaanse databedrijven. De Ierse tactiek is niet dreigen met blokkeren, zei minister Pascal Donohoe, maar overleggen met Europese landen, liefst tot er een OESO-akkoord is.

De eerste dag van het World Economic Forum eerder dit jaar draaide om de vraag: hoe kan de macht van techreuzen worden aangepakt zonder de innovatiekracht te schaden?

Vervaldatum

Ook Nederland is in principe voor een digitax, maar liefst binnen de OESO. Binnen de coalitie maakt vooral D66 en D66-staatssecretaris Snel van Belastingen zich hard voor een internationale digitax.

Hoekstra bracht in Brussel naar voren dat Nederland in elk geval wil dat een eventuele Europese belasting vervalt zodra er overeenstemming is over een bredere internationale belasting.

Of Europa wel sneller is dan de OESO, is nog niet gezegd. In Brussel waren dinsdag veel andere bezwaren te horen. Deels technische, over het Commissievoorstel, zoals het voorkomen van dubbele belastingen.

Maar ook politieke, van de Duitse minister Olaf Scholz bijvoorbeeld. Duitsland is in principe voor, maar heeft geen haast.

Scholz vreest dat Europa’s concurrentiepositie in de wereld verslechtert als het vooruitloopt. Zo hebben de Amerikanen al gedreigd met „unilaterale repercussies”. Ook andere landen met een sterke techsector, zoals India of China, kunnen tegenmaatregelen nemen tegen Europa.

Ook wees Scholz op de mogelijke gevolgen van het voorstel van de Commissie voor andere grote bedrijven dan de Big Five. Lees: de Duitse auto-industrie. Bedrijven in die sector zijn ook in toenemende mate dataplatforms, bijvoorbeeld door beeldschermen in auto's.

Kleinere bedrijven en start-ups worden in het Europese voorstel gevrijwaard, doordat de Commissie drempels wil inbouwen zoals de wereldwijde en Europese omzet. Daardoor moet de nieuwe omzetbelasting vooral gaan gelden voor databedrijven die profiteren van wereldwijde netwerkeffecten en big data. Nederland telt ook enkele bedrijven op deze markt, zoals Booking.com.

    • René Moerland