‘IJsselmeerziekenhuizen werkten met ongedekte medicijnen’

Het bestuur wist dat de chemokuren uit Duitsland niet vergoed konden worden. Het bouwde een schuld van tussen de 3 en 5 miljoen euro op, volgens Follow the Money.

MC Zuiderzee. Foto Robin Utrecht/ANP

De IJsselmeerziekenhuizen, die eind oktober failliet werden verklaard, liepen tussen 1 januari 2017 en mei van dit jaar een groot financieel risico. De organisatie kocht dure chemomedicijnen in bij een Duits bedrijf die niet konden worden gedeclareerd bij de zorgverzekeraars. Dat schrijft het onderzoekscollectief Follow the Money dinsdag.

Bestuurders Loek Winter en Tim Roldaan kochten vanaf 2013 kankermedicijnen in bij het Duitse Zytoservice, dat de geprepareerde medicijnen in de juiste hoeveelheden kant-en-klaar aanlevert. De meeste ziekenhuizen in Nederland maken zelf de chemokuren klaar, maar de bestuurders van de IJsselmeerziekenhuizen wilden besparen op personeelskosten door met het Duitse bedrijf in zee te gaan.

De medicijnen zijn wel duurder, wisten Winter en Roldaan. Volgens Follow the Money waren zij echter zo enthousiast over Zytoservice, dat zij een Nederlandse vestiging van het bedrijf oprichtten. Zytoservice Duitsland nam een aandeel van 50 procent in de Nederlandse bv, een Nederlands bedrijf, bestuurd door Winter en Roldaan, nam de andere helft. Winter had op zijn beurt een belang van 40 procent in dat bedrijf, Argyla.

Aanpassingen in declaratie

“Tot en met 2016 stemmen de belangen van Zytoservice Nederland en de IJsselmeerziekenhuizen redelijk overeen”, schrijft het onderzoekscollectief. Maar daarna veranderde dat, door een aanpassing van het declaratiesysteem voor geneesmiddelen.

Lees ook: de faillissementen van ziekenhuizen in vijf vragen

Sinds 1 januari 2017 moeten de geneesmiddelen in Nederland worden gedeclareerd middels een zogeheten ZI-nummer. De duurdere Duitse chemokuren hebben niet zo’n nummer. Follow the Money schrijft dat de bestuursleden van de ziekenhuizen van die verandering op de hoogte moeten zijn geweest, maar dat zij geen stappen hebben ondernomen, bij de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) of in samenwerking met de zorgverzekeraars, om een oplossing te vinden voor dit probleem.

Pas in mei 2018 ging het ziekenhuis over op declarabele kankermedicijnen die door een andere Nederlandse instelling worden geleverd. Follow the Money berekent dat de IJsselmeerziekenhuizen in de tussenliggende periode een schuld van tussen de 3 en 5 miljoen euro opbouwden.

Tegenover het onderzoeksplatform zegt zorgverzekeraar Zilveren Kruis Achmea, dat een meerderheid van de verzekerde patiënten van de ziekenhuizen vertegenwoordigt, dat het 3 miljoen euro aan voorschotten heeft uitbetaald, voor uiteindelijk ongedekte chemo’s. De IJsselmeerziekenhuizen hebben bij Zilveren Kruis Achmea een schuld staan van zo’n 6 miljoen euro.

Taak voor curator

Follow the Money kan niet vaststellen of door de inkoop van de Duitse medicijnen sprake is van verwijtbaar handelen door de bestuurders. De curator van de ziekenhuizen moet dat nader bepalen.

De ziekenhuiszorg in Nederland is complex georganiseerd, net als de financiering

Sinds het faillissement van de IJsselmeerziekenhuizen in Lelystad kijkt de curator mee met de medicijnen die worden voorgeschreven. Zorgverzekeraar Zilveren Kruis Achmea heeft geld toegezegd om voorlopig zorg te kunnen blijven bieden in het ziekenhuis, hoewel in sommige locaties in Flevoland de zorg wordt afgebouwd, bijvoorbeeld door de spoedeisende hulp eerder te sluiten.

De directies van zowel de IJsselmeerziekenhuizen als het MC Slotervaart, dat in dezelfde week failliet ging, zeggen dat Zilveren Kruis schuldig is aan de sluiting. De ziekenhuizen kampten echter wel met structurele financiële problemen.

Winter, Roldaan en mededirectielid Willem de Boer nemen in een verklaring afstand van de publicatie van Follow the Money. Die is “suggestief en gebaseerd op onjuiste informatie”, beweren zij. “Wij spreken met klem tegen dat er enige sprake is van verwijtbaar handelen door het bestuur van het ziekenhuis of dat deze kwestie heeft geleid tot het faillissement van het ziekenhuis.” De curatoren zijn een onderzoek begonnen naar de inkoop van de Duitse kankermedicijnen.

    • Lisa Dupuy