Sopraan Bauwien van der Meer en pianist Caecilia Boschman in ‘Fantastic Women’: „We zijn niet tegen mannen, we zijn voor gelijkwaardigheid.”

Foto Jorinde Keesmaat

‘Componisten kunnen ook vrouw zijn, luister maar’

Muziek van vrouwen

In Fantastic women zingt sopraan Bauwien van der Meer tien liederen van vrouwelijke componisten. Ze zijn speciaal voor deze voorstelling gemaakt. „Er zijn meer vrouwelijke rolmodellen nodig.” 

Natuurkundigen, scheikundigen, componisten: het waren allemaal mannen. Dus ging Bauwien van der Meer ondanks haar bètaknobbel geen natuur- en scheikunde studeren, maar kunstgeschiedenis. Intussen componeerde ze thuis muziek.

Want ook dat had gekund: compositie studeren aan het conservatorium. Maar dat durfde ze evenmin aan: ook daar waren geen rolmodellen voor.

Bauwien van der Meer is sopraan, ze zingt in binnen- en buitenland op festivals, in opera’s en met ensembles. Maar ze ging pas naar het conservatorium toen ze klaar was met kunstgeschiedenis.

Deze week gaat haar eerste eigen productie in première: Fantastic Women. Honderd jaar na de initatiefwet voor het vrouwenkiesrect, twee jaar sinds de regering-Trump, enkele maanden na de aanstelling van Kavanaugh, schrijft ze zelf in een persbericht. Een periode ook, waarin Nederland steeds slechter scoort in de Global Gender Gap Index.

Fantastic Women bestaat uit tien hedendaags klassieke liederen over het leven van vrouwen, voor piano gecomponeerd door vrouwelijke componisten uit verschillende landen. Zoals Calliope Tsoupaki, Kate Moore, Rozalie Hirs en Annelies van Parys. Bauwien van der Meer gaat de liederen zelf zingen, in de taal waarin ze zijn geschreven.

Ook de pianist, Caecilia Boschman, de regisseur en de lichtontwerper van Fantastic Women zijn vrouw. Maar de twintig componistenkoppen op het podium zijn wel allemaal mannen. Hun nagemaakte hoofden wiebelen op de top van een statief met een veer, waardoor ze wel wat doen denken aan van die ja-knikkende dashboardhondjes.

Bauwien van der Meer: „Die componistenkoppen staan eerst als een cordon om de pianist en mij heen, in de loop van de voorstelling zetten we ze opzij. Maar onze regisseur vond dat nog wat te slap. Dus nu halen we de koppen er aan het einde af. Maar dat gaan we wel respectvol doen, door tegelijk onze boodschap uit te leggen. Want we zijn niet tegen mannen, we zijn voor gelijkwaardigheid.”

Vanwaar deze voorstelling?

„Je zou kunnen zeggen dat het begin bij mijn studie kunstgeschiedenis ligt. Daar viel me op dat bijna alle studenten vrouw waren, maar de docenten waren man. Ik dacht toen nog: dat is een restje van vroeger, het verschil is aan het verdwijnen. Maar dat was niet zo, ik bleef het om me heen zien. Ik ging me er ook in verdiepen, boeken van en over vrouwen lezen. Toen Hillary Clinton vorig jaar de verkiezingen verloor van Trump, was dat de druppel. Ik moet wat doen, dacht ik. Ik wil er iets over zeggen.”

Wat vertellen de liederen?

„Hoe het is om vrouw te zijn in deze tijd. Dat heb ik gevraagd aan iedereen die ik aanschreef: laat ons in je lied ervaren hoe het voor jou is. Ze hebben allemaal in hun eigen taal geschreven, zodat ze niet alleen in de muziek, maar ook in de tekst dicht bij zichzelf bleven.”

En?

„Het zijn geen aanklachten geworden, maar eerder een poëtische stand van zaken: hoe leven en werken vrouwen wereldwijd, hoe voelen al die vrouwen zich. Dat kan trots, mooi, sterk en sexy zijn, maar ook lelijk, fragiel, boos of een slachtoffer. Dus sommige liederen zijn vrolijk, maar andere juist beklemmend.”

Wat wilt u bewerkstelligen met deze productie?

„Ik wil graag dat er een andere blik komt op vrouwen: componisten kunnen ook vrouw zijn, kijk maar, luister maar. Er zijn meer vrouwelijke rolmodellen nodig. Deze tien componisten zijn dat. En hun muziek is prachtig.”

Fantastic Women, 9 november tijdens November Music in Den Bosch, inl: novembermusic.net. Daarna op diverse plekken.
    • Gretha Pama