Amerikanen vertrouwen op pillen, Europeanen op gezonde leefstijl

Verhoogde bloeddruk Vreemd: dezelfde bloeddrukmeting levert in Europa een advies voor gezond leven op, en in Amerika een medicijnrecept.

Artsen vinden dat iedereen zijn bloeddruk moet kennen. Maar het is onduidelijk welke behandeling de beste is. Foto iStock

Wie in Europa woont en een bloeddruk boven de 90 mm kwikdruk heeft, krijgt van de dokter het advies om een bloeddrukverlagende pil te slikken. In Nederland is de dokter iets terughoudender. Maar in de Verenigde Staten krijgen mensen met een bloeddruk boven de 80 mm al een medicijnrecept.

Dat verschil is vreemd, want de richtlijnen met het advies (gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek) zijn gloednieuw – de Amerikaanse is uit 2017, de Europese uit 2018.

In een opinie-artikel dat dinsdag in het wetenschappelijke tijdschrift JAMA verscheen, staat dat de verschillen in de Amerikaanse en Europese richtlijn zitten in de interpretatie van de wetenschappelijke resultaten en in „lokale gebruiken, beleid en uitvoerbaarheid.”

De Amerikanen vertrouwen op pillen, terwijl de Europese richtlijn, meer nog dan de vorige uit 2013, de nadruk legt op leefstijlverandering.

Bloeddruk heeft een onder- en een bovendruk. Vaak weergegeven als bijvoorbeeld 130/80, waarbij 130 de boven- en 80 de onderdruk is. De maat is millimeter (mm) kwikdruk. De Amerikanen vinden die 130/80 de grens voor hoge bloeddruk. In Europa is het 140/90. Een optimale bloeddruk is lager dan 120/80. Bij een druk boven 180/110 gaan er alarmbellen rinkelen.

Hoge bloeddruk is een massaal voorkomende aandoening. In Nederland heeft de helft van de 35- tot 70-jarigen een bloeddruk boven de 90. Wie jarenlang met te hoge bloeddruk rondloopt heeft meer kans op een hart- of vaatziekte.

De Nederlandse huisartsen hebben geen aparte behandelrichtlijn voor hoge bloeddruk meer. Die is opgenomen in de standaard Cardiovasculair Risicomanagement. Daarin wordt de kans op een hartziekte (binnen de komende tien jaar) bepaald aan de hand van bloeddruk, maar ook met leeftijd, roken, cholesterolgehalte, overgewicht en of familieleden op jongere leeftijd hartziekten kregen.

Het uitgangspunt is dat voor iemand met een mild verhoogde bloeddruk (dat is een bovendruk van 140 tot 160 mm), zonder verdere belangrijke risicofactoren, medicijnen slikken meestal niet zinvol is. Leefstijladviezen zijn belangrijk.

De zes jaar oude Nederlandse standaard wordt in het voorjaar van 2019 vernieuwd. In die nieuwe standaard blijft de aanbeveling bij mild verhoogde bloeddruk ongeveer gelijk, mailt NHG-onderzoeker Tjerk Wiersma in antwoord op vragen.

Amerikaanse toestanden, waar volgens de nieuwe richtlijn veel meer dan de helft van de volwasen bevolking aan de bloeddrukverlagende pillen zou moeten dreigen hier dus niet, maar betere aanpak van leefstijlbegeleiding lijkt nodig.

De Europeanen (en ook de Nederlanders) krijgen een hart onder de riem van een publicatie die vorige week maandag verscheen bij JAMA Internal Medicine. Daarin schrijven Britse onderzoekers dat bij bijna 40.000 mensen, gemiddeld bijna 55 jaar oud, met een bloeddruk tussen 90 en 99 mm kwikdruk, na gemiddeld 5,8 jaar evenveel hartziekten voorkwamen bij de mensen die bloeddrukverlagers slikten en bij mensen geen medicijnen namen. Alleen hadden die pillenslikkers in die periode soms wel last van de (overigens milde) bijwerkingen. Jammer dat die studie niet al langer duurde: het risico op hartziekten waarop de adviezen om bloeddrukpillen te gaan slikken zijn gebaseerd, wordt gemeten over tien jaar.

    • Wim Köhler