Ook na vrijspraak laat Pakistan Asia Bibi niet los

Blasfemie-zaak Even gloorde hoop voor de Pakistaanse Asia Bibi, toen ze werd vrijgesproken van blasfemie. Maar voorlopig zit ze nog vast.

Protesten in Karachi dit weekend na de vrijspraak van Asia Bibi, die in 2010 werd beschuldigd van blasfemie. Foto RIZWAN TABASSUM/AFP

„Vrienden van de blasfemisten moeten dood”, klonk het vorige week in de straten van Pakistan. Aanhangers van de radicaal-islamitische partij Tehreek-e-Labbaik Pakistan (TLP) hadden straten geblokkeerd, (vracht)auto’s in brand gestoken en waren woedend de straten opgegaan nadat het Pakistaanse Hooggerechtshof woensdag de van blasfemie (godslastering) beschuldigde, christelijke Asia Bibi na acht jaar gevangenschap alsnog vrijsprak.

De demonstraties hebben hun vruchten afgeworpen: Bibi mag voorlopig het land niet verlaten, haar zaak komt opnieuw voor, haar advocaat is Pakistan ontvlucht en de echtgenoot van Bibi heeft via een video asiel aangevraagd voor zijn vrouw, de vijf kinderen en hemzelf in zowel de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk als Canada.

Lees ook: Vrijgesproken Asia Bibi mag Pakistan niet uit

Koortsig Pakistan

En dat terwijl de uitspraak van de rechters even de hoop deed opleven dat er iets ging veranderen in Pakistan. Het land is een laboratorium waar de politieke ontwikkelingen veel zeggen over de rest van de wereld, schreef de auteur Mohsin Hamid enkele jaren geleden in een essay: als Pakistan koorts heeft, is de hele wereld verkouden.

Positieve signalen leken er te zijn. Omdat honderdvijftig radicale betogers tegen Bibi’s vrijspraak werden opgepakt. Omdat Bibi en haar gezin het land aanvankelijk leken te kunnen verlaten („Wie eenmaal om blasfemie is opgepakt, kan in dit land niet meer leven”, zei haar advocaat woensdag al tegen de BBC). En omdat – hoewel deze vrijspraak uiteraard niet meteen zou leiden tot meer vrijheid van meningsuiting – vooral bij christenen in Pakistan de hoop opstak dat de blasfemiewet uit 1987 misschien zou worden afgezwakt. Het aantal blasfemie-aanklachten liep daardoor de afgelopen dertig jaar op tot ruim dertienhonderd, terwijl dit er in de zestig jaar vóór invoering in totaal maar zeven waren geweest.

Niets bleek minder waar. De regering verordonneerde dat de ongeveer drie miljoen christenen tijdens Allerzielen, vrijdag, niet naar de graven van hun familieleden konden, omdat grote aantallen christenen bij elkaar zouden kunnen leiden tot aanslagen.

De TLP liet via Peer Afzal Qadri, een van haar partijleiders , aan The Guardian weten dat de regering van premier Imran Khan met al haar eisen akkoord was gegaan. Dit betekent dat Bibi een reisverbod heeft, totdat de zaak opnieuw is bekeken. De demonstranten zijn vrijgelaten en de regering nam genoegen met excuses van de TLP voor de schade die de demonstraties met zich meebrachten, zonder dat er consequenties aan verbonden zijn. „Verlaat Bibi alsnog het land dan gaan we meteen weer de straten op”, aldus Qadri. TLP-leider Khadim Hussei zei tegen persbureau Reuters: „Er komt oorlog als ze Asia het land uit laten gaan.”

De TLP deed bij de verkiezingen deze zomer voor het eerst mee en is de vijfde partij in Pakistan. Met de ruim twee miljoen stemmen die ze kreeg, behaalde ze weliswaar niet eens een zetel in het nationale parlement, maar toch heeft ze grote politieke invloed. De partij werd in 2015 opgericht om de blasfemiewet te ‘beschermen’, die bij veel Pakistanen nog steeds populair is.

Ook premier Khan maakte daar in zijn verkiezingscampagne gebruik van. De playboy en cricketheld zei corruptie in zijn land te willen bestrijden en benadrukte een groot voorstander te zijn van de blasfemiewet. Hij dankte er in juli mede zijn overwinning aan.

Lees ook: Grote woede in Pakistan na vrijspraak in blasfemiezaak

De zaak tegen Bibi, die in 2010 al een gouverneur het leven kostte toen hij zich uitsprak ten faveure van Bibi, is niet de enige keer dat Khan tegemoet lijkt te komen aan de bezwaren van de TLP. Tijdens de door deze partij georganiseerde protesten tegen de Mohammed-spotprentenwedstrijd van PVV-leider Geert Wilders lag de loyaliteit van Khan ook al bij deze partij en verklaarde hij: „Europeanen begrijpen de liefde van moslims voor Mohammed niet.”

Deze keer laat Khan het ook minder ver komen dan in 2017. Bij protesten van de TLP tegen een wijziging in de eed voor volksvertegenwoordigers, die godslasterlijk zou zijn, vielen toen zes doden omdat de betogers uiteen werden gedreven. De toenmalige regering riep daarop de hulp in van het leger, maar dat wilde zijn vingers niet branden aan deze kwestie en greep niet in. De regering haalde bakzeil, en de TLP boekte een overwinning.

Bij de cartoonwedstrijd van Wilders bereikte de TLP ook wat ze wilde, en nog geen twee maanden later lijkt deze kleine, radicale partij opnieuw aan het langste eind te trekken.

    • Toef Jaeger