Omstreden Duitse inlichtingenchef met vervroegd pensioen gestuurd

Hans-Georg Maassen

Dit weekend kwam naar buiten dat hij in een eerdere toespraak voor zijn Europese collega’s scherpe kritiek had geuit op Duitse politici en media die hij hysterie en naïviteit verweet.

Hans-Georg Maassen is met onmiddellijke ingang met vervroegd pensioen gestuurd. Foto Odd Andersen/AFP

De politiek zwaar omstreden directeur van de Duitse binnenlandse veiligheidsdienst, Hans-Georg Maassen, is met onmiddellijke ingang met vervroegd pensioen gestuurd. Dat maakte minister van Binnenlandse Zaken Seehofer deze maandag bekend.

Dit weekeinde zwol de roep om het onmiddellijke ontslag van Maassen aan, nadat naar buiten was gekomen dat hij in een toespraak voor zijn Europese collega’s scherpe kritiek had geuit op politici en media in eigen land, die hij hysterie en naïviteit verweet. Regeringspartij SPD zou zich zelfs laten leiden door „radicaal linkse krachten” in haar gelederen.

Verder zinspeelde Maassen in die toespraak op een mogelijke overstap naar de politiek of het bedrijfsleven, wat ook hoogst ongebruikelijk is voor een chef van de geheime dienst die nog in functie is. Minister Seehofer sprak van „onacceptabele formuleringen” die het onmogelijk maken om nog op een basis van vertrouwen samen te werken.

Ongefundeerd commentaar

In september had Maassen, eveneens met omstreden uitspraken, de Duitse coalitie in een ernstige crisis gestort. In een interview met de krant Bild gaf hij commentaar – naar later bleek ongefundeerd – op de racistische uitingen van extreemrechtse betogers in de Oost-Duitse stad Chemnitz, en aanvallen op mensen met een migratieachtergrond. Die gebeurtenissen volgden op een ruzie waarbij een Duitser met messsteken om het leven werd omgebracht, waarvan een Irakees en een Syriër worden verdacht.

Maassen zaaide twijfel over de videobeelden die op sociale media verschenen van extreemrechtse betogers die één of meer vermeende buitenlanders lijken op te jagen. Er zouden goede gronden zijn, aldus Maassen, om aan te nemen „dat het gaat om welbewust misleidende informatie, mogelijk om de aandacht af te leiden van de moord in Chemnitz”.

Niet alleen was geen sprake van ‘moord’ maar van verdenking van doodslag. Ook bleek dat Maassen geen concrete aanwijzingen had dat er opzettelijk valse informatie was verspreid. En dat er een aanval van een extreemrechtse groep op een joods restaurant was gepleegd, noemde hij helemaal niet.

Lees ook: Merkel erkent fouten in zaak inlichtingenchef

‘Heksenjacht’

Niettemin wond hij zich erg op over het feit dat journalisten en politici en ook de woordvoerder van bondskanselier Merkel en Merkel zélf spraken van „een heksenjacht” op vermeende buitenlanders. De SPD eiste zijn ontslag als chef van de inlichtingendienst.

Daarop had de regering eerst besloten hem weg te promoveren tot staatssecretaris van Binnenlandse Zaken. Maar toen dat tot brede verontwaardiging leidde, vooral binnen de SPD, werd alsnog besloten dat hij een positie van adviseur voor buitenlandse aangelegenheden zou krijgen op het ministerie van Binnenlandse Zaken. Zolang er nog naar een opvolger werd gezocht, kon hij als chef van de binnenlandse veiligheidsdienst aanblijven.

In de afscheidsrede die hij op 18 oktober in Warschau voor zijn Europese collega’s hield, ging Maassen uitgebreid in op het conflict waarvan hij zich het slachtoffer voelt. „Ik heb al veel Duitse mediamanipulatie en Russische desinformatie meegemaakt, maar dat politici en media ‘heksenjachten’ verzinnen, of althans verspreiden zonder nader onderzoek, was voor mij een nieuwe mate van onjuiste berichtgeving in Duitsland.” Door hem, Maassen, aan te vallen en uit zijn ambt te jagen zouden linkse krachten hebben aangestuurd op de val van de regering-Merkel.

Terug in Berlijn mailde Maassen de toespraak aan de medewerkers van zijn dienst, waardoor de tekst al snel uitlekte.

    • Juurd Eijsvoogel