Opinie

    • Marc Hijink

Het alziend oog van Amazon

Een yoghurtje pakken en toch weer terugleggen. Marc Hijink probeerde in Seattle de kassaloze supermarkt van Amazon te slim af te zijn. Maar dat lukte niet.

Seattle is niet alleen de stad van de revolutionaire rockers (Jimi Hendrix, Nirvana, Pearl Jam en Soundgarden). Het is ook de stad van Amazon Go, de winkel zonder kassa. Wat minder stoer maar net zo revolutionair. Naast het Amazon-hoofdkantoor zit de Amazon Go, een winkeltje met kant-en-klaarmaaltijden en broodjes.

Bij de entree log je in met je telefoon, pakt wat je wilt hebben en loopt de winkel uit. Scanners en camera’s in het plafond volgen elke beweging – er is geen enkele moeite gedaan om de apparatuur te verstoppen. Binnen vijf minuten verschijnt de rekening in de app en wordt het bedrag afgeschreven. Pure magie, die Amazon ‘just walk out’-technologie noemt.

Ik neem me stellig voor Amazon om de tuin te leiden. Beat the system, op de zuivelafdeling. Ik pak bekertjes yoghurt van verschillende smaken, zet ze weer terug, pak ze opnieuw, maak een omweg bij de diepvriesmaaltijden en rond af met een schijnbeweging bij de vruchtensappen. Dan ruil ik de Strawberry Banana om voor de Mixed Berry. Maar Amazons alziende oog laat zich niet misleiden – de rekening is foutloos.

Amazon doet geen moeite om de scanners en camera’s in het plafond van de Amazon Go-winkel te verstoppen. Marc Hijink

De eerste Amazon Go ging in januari dit jaar open, de expansie gaat razendsnel. Volgens Bloomberg komen er voor 2020 drieduizend bij. De investering moet zich terugverdienen door besparing op personeelskosten en het terugdringen van winkeldiefstal.

Lees ook: Serie De Formule: Hoe bepaalt de zelfscankassa welke klanten gecontroleerd worden?

De kassaloze winkel veronderstelt dat we nog meer gebruiksgemak willen, nog kortere wachttijden en nog minder menselijk contact. Je kunt in de winkel je koptelefoon ophouden en zoals altijd de wereld blijven negeren.

Ook in Nederland gaat de kassa eraan. Albert Heijn opende al twee AH to go’s in Amsterdam waar je zonder betalen naar buiten loopt. Je moet nog wel met een klantenkaart tegen het schap tikken. Dit systeem werkt straks in tachtig AH to go’s.

De klant betaalt een prijs: anonimiteit is er niet meer bij. Eerder schreef ik hoe de winkel verandert in een surveillancestaat, die de boodschappen scant maar vooral de bezoeker.

Is dat de vloek van de vooruitgang? Nee hoor. Er is niets nieuws onder de zon. De melkboer in mijn geboortedorp had een just walk out-systeem avant la lettre. Je liep met je mandje zijn rijdende winkel uit en hoefde maar één keer per maand af te rekenen. De boodschappen werden bijgehouden in een persoonlijk boekje voor elke klant.

De melkboer wist net zo veel van zijn klanten als Amazon; wie er op welk adres woonde, hoeveel vanillevla, aardappelen en groente er wekelijks doorheen ging. Was je een dag niet thuis, dan zette de melkboer ongevraagd bij de voordeur neer wat hij dacht dat je nodig had. Niks machine learning, gewoon melkboereninstinct.

Het kassaloze tijdperk duurde niet erg lang. Het systeem bleek uiterst gevoelig voor fraude. De melkboer kwam erachter dat sommige dorpsgenoten pagina’s uit hun boekjes scheurden, om zo de rekening te drukken.

Dan heeft Amazon-baas Jeff Bezos het met zijn digitale winkels beter voor elkaar – hij ziet alles wat je doet en onthoudt het ook, voor eeuwig. Je niet laten flessen, dat onderscheidt de melkboer van de multimiljardair.

Marc Hijink is techredacteur.

    • Marc Hijink