Voorproefje van vliegen vanaf het nieuwe land

Lelystad Airport Er is veel verzet tegen de uitbreiding van Lelystad Airport, maar inwoners van Flevoland zien juist voordelen. Zaterdag waren ze welkom in de nog onvoltooide terminal van de nieuwe luchthaven.

De entreehal van de nieuwe terminal (boven en onder). Buiten flyert Tweede Kamerlid Lammert van Raan (PvdD). Foto’s Bram Petraeus

Op de modderige toegangsweg, naast de mobiele toiletten, staan zeven leden van de Partij voor de Dieren flyers uit te delen: ‘Zeg NEE tegen Lelystad Airport’ staat op de safety card met veiligheidswaarschuwingen. De meeste bezoekers van de infodag van Lelystad Airport weigeren de flyer. Na korte tijd maakt de marechaussee een einde aan het flyeren. Als ze hun actie hadden aangemeld, hadden ze kunnen demonstreren op een aangewezen locatie, zegt een medewerker van het vliegveld. Kamerlid Lammert van Raan is toch tevreden: journalisten hebben de bescheiden actie opgemerkt.

De uitbreiding van Lelystad Airport, gepland voor 2020, is omstreden. Bewoners in Oost-Nederland vrezen geluidshinder door lage vliegroutes. Landelijk is er verzet tegen groei van de luchtvaart. Maar zaterdag was er nauwelijks protest. Lelystad Airport, gemeente Lelystad en provincie Flevoland organiseerden een infodag, bedoeld voor bewoners uit de directe omgeving. Ze waren welkom in het nog onvoltooide hoofdgebouw.

Veel meer dan de kale entreehal van de terminal was er nog niet te zien. De technische voorzieningen worden nu geïnstalleerd en zijn voor het einde van het jaar gereed, vertelt directeur Hanne Buis naast een tafel van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. De infrastructuur van het nieuwe vliegveld loopt voor op de politieke besluitvorming. De opening was gepland voor april 2018 en is al twee keer uitgesteld.

De infodag richt zich hoofdzakelijk op innovatie en duurzaamheid. De terminal is gebouwd volgens de hoogste standaard voor duurzaamheid, qua gebruik van energie en materialen. De baanverlichting werkt met ledlampen, wegen bestaan uit hergebruikt materiaal. De Airport Express, de snelle bus tussen station Lelystad en het vliegveld, wordt elektrisch.

Buiten flyerde Kamerlid Lammert van Raan (PvdD, midden). Foto Bram Petraeus
Bezoekers tijdens de informatiedag op Lelystad Airport, in de entreehal van de nieuwe terminal. Foto Bram Petraeus

‘Zo duurzaam mogelijk’

Is het niet ironisch, al die nadruk op duurzaamheid terwijl vliegen onder druk staat vanwege klimaatschade? Directeur Buis: „Luchtvaart blijft groeien, dat is nu eenmaal zo. In China en India worden de komende jaren honderden vliegvelden gebouwd. Ik vind dat je een nieuw vliegveld dan maar zo duurzaam mogelijk moet bouwen. Bovendien gaan we oude en vervuilende vliegtuigen weren.”

Het zit Buis dwars dat media en politici het begrip ‘omwonenden’ gebruiken voor inwoners van Gelderland en Overijssel, de provincies waar de lage vliegroutes voor de meeste onrust zorgen. „De echte omwonenden zijn de boeren hier in de buurt, en die zijn heel constructief. We maken goede afspraken over woningisolatie en controles van hun gewassen.”

Lees ook: Woede over Lelystad: ‘Effe er niet doorheen gillen, mensen’

Voor- en tegenstanders van Lelystad Airport staan lijnrecht tegenover elkaar. Buis: „De discussie is al ingewikkeld genoeg op basis van feiten, maar door de emoties speelt er ook veel fictie mee. Misschien is het tekenend voor de stand van het land, je ziet het ook in discussies over de Oostvaardersplassen, vaccineren, de Stint. Er is zo veel boosheid. Die tegenstelling kan ik niet overbruggen.”

Economische impuls

Veel bezoekers van de infodag juichen de komst van het vliegveld toe. Ze hebben echter wel degelijk oog voor de nadelen. Trijntje (47) en Peter-Jan (48) Stehouwer uit Tollebeek in de Noordoostpolder konden de ‘belevingsvlucht', eind mei uitgevoerd om bewoners een indruk te geven, goed horen. Trijntje: „We gaan niet op de barricaden, maar houden het wel in de gaten. Tollebeek ligt onder een vertrekroute en er staat geen meetapparatuur, dat is jammer.” Zelf zullen ze Lelystad Airport weinig gebruiken, ze gaan liever op pad met hond en caravan.

Lees ook: Advies na belevingsvlucht: stel opening Lelystad Airport verder uit

Aukje Spoelstra (62) en Martien Smit (69) uit Lelystad vlogen dit jaar al drie keer, lange tijd daarvoor niet. Spoelstra: „Wij houden van ons zomerhuisje in Drenthe, maar jongeren gaan niet meer kamperen. Ze gaan liever naar zo’n all inclusive resort in Turkije. Als kerosine belast wordt, zal dat veranderen. Maar vliegen heeft ook voordelen: de wereld wordt kleiner, jongelui wisselen kennis uit.”

In de terminal is aandacht voor onderwijs en banen en de ontwikkeling van twee bedrijventerreinen tussen vliegveld en A6. Volgens Bryan Haring (29) uit Lelystad geeft de luchthaven „een economische impuls aan de regio”. Met de bedrijvigheid rondom verwacht hij duizenden banen extra. De gemeente Lelystad gaat uit van maximaal 3.000 banen in 2043, als het maximum van 45.000 vliegbewegingen (starts en landingen) is bereikt. In de eerste fase gaat het om 400 banen.

Naast het gemak van een luchthaven in de buurt klinkt het economische argument veel op de infodag: Flevoland heeft banen nodig. Donderdag maakte de provincie bekend dat er tussen 1 april 2017 en 1 april 2018 6.000 banen bij zijn gekomen, de grootste groei sinds 2008.

Opening van Lelystad Airport in 2020 blijft ondertussen onzeker. Coalitiepartij CDA nam zaterdag een resolutie aan die als voorwaarde stelt dat laagvliegen in 2023 voorbij moet zijn. Die voorwaarde stelt minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur, VVD) ook, maar in Nieuwsuur klonk ze zaterdag niet heel zeker van haar zaak. „Het streven is naar opening in 2020, maar dat kan ik pas met zekerheid zeggen als we goedkeuring uit Brussel hebben. Mocht dat onverhoopt niet het geval zijn, dan hebben we een nieuwe situatie.” De Europese Commissie moet instemmen met het verdelen van vluchten tussen Schiphol en Lelystad, alsof het één luchthaven is. Het oordeel uit Brussel wordt in januari verwacht.

    • Mark Duursma