Is dit nieuws?

Bericht: ‘Tienduizenden jongeren kunnen telefoon of computer hacken’

Brengen we niet omdat: Voorbarige conclusie

Toelichting: Vanuit de berichtgeving kan de indruk ontstaan dat in Nederland tienduizenden 12- tot 18-jarigen speciale digitale vaardigheden bezitten waardoor ze computerinbraken kunnen plegen. Na de bron van het verhaal te hebben uitgezocht blijkt dit toch genuanceerder te liggen. Uit het rapport waarop het nieuws is gebaseerd – een onderzoek van het online platform veiliginternetten.nl onder een representatief panel van duizend jongeren – blijkt dat de deelnemers nooit letterlijk zijn bevraagd over hacken.

Wel kregen de jongeren de vraag voorgelegd of ze wel eens ‘zonder toestemming waren binnengedrongen’ in een telefoon, computer, netwerk of e-mailaccount. Die definitie is erg ruim: ‘zonder toestemming binnendringen’ kan slaan op een geavanceerde hack met speciale software, maar het kan ook gaan over jongeren die de telefoon oppakken van een klasgenoot die zijn toestel niet heeft beveiligd. Wat de onderzoekers precies bedoelen met ‘binnendringen’, weten de respondenten niet - dus is het niet te zeggen wat hun antwoorden precies aantonen. Hierom hebben we besloten hier geen nieuwsbericht aan te wijden.

Bericht: Ultimatum voor Achmea bij vergoeding woekerpolissen

Brengen we niet omdat: dreigen met een rechtszaak

Toelichting: Een aantal grote Nederlandse media berichtten maandag over het ultimatum van een groep polishouders van Achmea die in het verleden te hoge kosten betaalde voor hun beleggingsverzekering, de zogeheten woekerpolissen. Hoewel er op initiatief van de Consumentenbond geprotesteerd werd bij het hoofdkantoor van verzekeraar Achmea in Zeist, is de eis van een eerlijke compensatieregeling van deze groep bepaald niet nieuw.

Bij het protest hebben directeur Bart Combée van de Consumentenbond en voorzitter Ab Flipse van Woekerpolis.nl namens hun achterban een sommatiebrief overhandigd aan de directie van Achmea. Daarin staat dat het bedrijf veertien dagen de tijd heeft om in overleg te treden met beide partijen. Dat is in onze ogen geen harde eis, aangezien Achmea hier relatief gemakkelijk aan kan voldoen - zonder dat er iets aan de situatie verandert. Ook blijft onduidelijk hoeveel mensen zich bij een eventuele nieuwe claim tegen Achmea aansluiten.

Daarom kiezen wij ervoor om op dit moment geen nieuwsbericht te brengen. Mocht het op termijn daadwerkelijk tot een gezamenlijke rechtszaak komen waarbij een beslissing valt over compensatie voor deze groep polishouders kan dat wel aanleiding geven tot berichtgeving.

Bericht: Speciaal fonds voor zonnepanelen op scholen

Brengen we niet omdat: voorbarige berichtgeving

Toelichting: In verschillende media ging het maandagochtend over een speciaal fonds, dat wordt opgericht om alle Nederlandse scholen van zonnepanelen te voorzien. De Stichting Schooldakrevolutie staat achter de oprichting, samen met de Rijksoverheid en BNG Bank. De Stichting Schooldakrevolutie bevestigde aan NRC dat de gesprekken met het Rijk en BNG bank over een garantiestelling voor het fonds vergevorderd zijn, maar er nog geen officieel akkoord is gesloten. Er moeten nog afspraken worden gemaakt over technische details. Wij vonden het voorbarig om te melden dat er al een akkoord is.

Ook is het plan niet nieuw. In juni nam de Tweede Kamer al een motie aan om de Stichting Schooldakrevolutie acief te ondersteunen. De Stichting had op dat moment het benodigde bedrag van 100 miljoen euro al bij elkaar.

Tot slot kan de stichting scholen aanmoedigen om zonnepanelen te kopen maar kunnen ze er niet voor zorgen dat alle scholen met een geschikt dak dat ook daadwerkelijk zonnepanelen aanschaffen. Dat is aan de scholen zelf. Goed om te vermelden is dat de oprichter van stichting Schooldakrevolutie tevens een bedrijf oprichtte dat zonnepanelen verkoopt.

Bericht: ‘Helft geteste medewerkers VDL Nedcar positief bevonden op drank en drugs’

Brengen we niet omdat: Te veel onduidelijkheden

Toelichting: In verschillende media ging het vrijdagochtend over autofabriek VDL Nedcar, waar bij alcohol- en drugstests de helft van de medewerkers positief zou zijn bevonden. Dat gegeven op zich klopt: van de 300 geteste personeelsleden, vielen er ongeveer 150 door de mand.

Verder riep het bericht echter veel vragen op. Is de steekproef qua omvang en selectie representatief voor de rest van het 7.000 medewerkers tellende bedrijf? Lopen ‘betrapte’ werknemers dronken en high over de werkvloer, of onthullen de tests vooral middelengebruik dat buiten werktijd heeft plaatsgevonden? Hoe vaak vinden de controles plaats en hoe gaan die in hun werk? Was het 50 procent-resultaat een uitschieter? Wat gebeurt er met medewerkers die positief zijn getest?

VDL Nedcar bevestigde vrijdagmorgen dat het nieuws over de positieve tests klopt. Verder kon het bedrijf geen vragen beantwoorden. Ook andere bronnen, zoals vakbonden, konden de zaak niet ophelderen. Omdat er zo te veel onduidelijk bleef, hebben we besloten over dit nieuws geen bericht te schrijven.

Update (9 november 2018, 14.31 uur): VDL Nedcar heeft vrijdagmiddag in een persverklaring een en ander toegelicht. Het nieuws blijkt genuanceerder te liggen dan het in de oorspronkelijke berichtgeving vrijdagmorgen leek. Medewerkers worden steeksproefsgewijs besnuffeld door een drugshond. Alleen diegenen bij wie de hond aanslaat, moeten een alcohol- en drugstest ondergaan. Logischerwijs komen er uit zo'n test veel meer positieve resultaten dan uit een test onder alle personeelsleden.

Bericht: ‘Consumenten voor 5 miljoen euro opgelicht via nepwinkels op sociale media’

Brengen we niet omdat: Geen trendbreuk

Toelichting: Verschillende media schrijven maandag over de campagne van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) die waarschuwt voor nepwinkels op sociale media. Volgens de ACM zijn Nederlanders vorig jaar voor bijna 5 miljoen euro opgelicht.

De ACM baseert zich op cijfers van de Retail Buying Study (november 2017) en het CBS (maart en oktober 2018). Het bedrag van bijna 5 miljoen blijkt niet alleen gebaseerd op oude cijfers, ook is het een grove schatting. Een woordvoerder meldt dat de instantie “niet precies weet welk deel van de online aankopen via social media verloopt”. De ACM schat dat 10 procent van de online uitgaven via sociale media gedaan wordt en komt zo op 4,8 miljoen euro die besteed wordt in nepwinkels.

Hoewel het interessant is dat de ACM, dé Nederlandse waakhond op het gebied van consumentenzaken, een campagne begint tegen malafide webshops, is het niet de eerste keer dat zij dit doet. Een jaar geleden begon de instantie eenzelfde campagne, ook het Landelijk Meldpunt Internetoplichting (LMIO) waarschuwde al eerder voor deze praktijken.

Bericht: In Nederland wordt jaarlijks 16 miljard witgewassen

Brengen we niet omdat: Voorbarige conclusie

Toelichting: Het genoemde bedrag van 16 miljard euro is een schatting over het jaar 2014, die door de Universiteit van Utrecht is gedaan in opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC). De cijfers zijn afkomstig van het United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC). Omdat er wordt gewerkt met een schatting van fraude en witwassen, wat al onder de radar plaatsvindt en dus deels onzichtbaar is, worden er grote onzekerheidsmarges aangehouden. Dat beamen de onderzoekers in een telefonische reactie. Bovendien is de totale omvang van fraude op zichzelf al erg lastig vast te stellen. Zo kon men bijvoorbeeld met het monitoringssysteem van ING niet uitrekenen wat de precieze omvang van het witwasschandaal was.

Het onderzoek van het WODC is weliswaar gedegen uitgevoerd, maar omdat de conclusies een te grote mate van onzekerheid kennen maken we hier geen apart nieuwsbericht van.

Bericht: Ambulance-acties worden vanaf maandag hervat

Brengen we niet omdat: Voorbarige berichtgeving

Toelichting: Navraag bij vakbond FNV leert dat de stiptheidsacties (waarbij het werk gewoon doorgaat, maar niet wordt overgewerkt) komende week inderdaad zullen worden uitgevoerd, maar dat concrete plannen voor werkonderbrekingen pas later worden aangekondigd. Ook zegt de FNV het principe-akkoord - waartegen de bond actievoert - tussen de werkgeversorganisatie en vakbond CNV zelf nog niet volledig te hebben ingezien. Dat akkoord kwam er vorige week nadat FNV uit een vergadering met de andere twee partijen opstapte. Berichten over de hervatte acties zijn dus voorbarig, en vooral in het belang van de vakbond. Daarom kiezen we er nu voor het nieuws nog niet te brengen.

Bericht: Ingrijpende veranderingen aan ontslagrecht

Brengen we niet omdat: Was al bekend

Toelichting: Het kabinet gaat het ontslagrecht ingrijpend veranderen. In de ministerraad is vrijdag besproken dat flexbanen minder flexibel worden en vaste banen minder vast. De bedoeling is dat bedrijven eerder geneigd zullen zijn medewerkers een vast contract te bieden. Die veranderingen waren al in detail aangekondigd in het regeerakkoord, ruim een jaar geleden. Die plannen zijn vervolgens uitgewerkt in de Wet arbeidsmarkt in balans, die in april dit jaar openbaar werd gemaakt. Burgers en organisaties mochten toen
hun mening geven.

Ons zijn nog geen veranderingen bekend ten opzichte van die eerder gepubliceerde plannen, ook hebben we die niet gezien in andere media. Nieuw is vrijdag dat de Raad van State zich over het wetsvoorstel heeft gebogen en dat het voorstel volgende week naar de Tweede Kamer wordt gestuurd.

Lees hier het vorige Is dit nieuws?-blog terug.