Ryanair stelt deadline: teken voor ‘vrijwillige’ overplaatsing of ontslag

Piloten krijgen tot 18.00 uur om een ‘mobiel contract’ te tekenen, of riskeren anders ontslag. Pilotenvakbond VNV noemt de brief ‘waanzin’ en zegt dat hun leden niet zullen tekenen.

Foto Vincent Jannink/ANP

Een “vrijwillige overplaatsing” of per direct ontslag, dat is de keuze die luchtvaartmaatschappij Ryanair haar Nederlandse piloten per e-mail heeft geboden. De deadline is vrijdagavond 18.00 uur, maar volgens pilotenvakbond VNV hebben de vliegers hun keuze al gemaakt: zij gaan niet akkoord met overplaatsing.

De Ierse prijsvechter stuurde de mededeling donderdag aan de zestien piloten die in beroep gingen tegen het plan van Ryanair om niet langer vanaf Eindhoven te vliegen. De ‘keuze’ werd hen aangeboden kort nadat de Nederlandse rechter bepaalde dat Ryanair personeel niet gedwongen mag overplaatsen naar het buitenland, omdat dit een inbreuk zou zijn op hun arbeidsvoorwaarden.

In de mail stelt Ryanair dat “elke communicatie die geïnterpreteerd kan worden als een eenzijdige overplaatsing naar een andere vliegbasis hierbij ingetrokken is”. Maar als de piloten de aangeboden overplaatsing niet vrijwillig accepteren, dan “zal dit er toe leiden dat je overbodig bent nadat de vliegbasis in Eindhoven sluit.”

Rechtszaak

Zestien piloten op de basis in Eindhoven spanden, gesteund door pilotenvakbond VNV, een kort geding aan om te voorkomen dat Ryanair de basis zou sluiten en zij gedwongen werden vanaf een andere basis te vliegen. De piloten zouden bij sluiting namelijk vanuit vliegvelden in Italië, Bulgarije, Roemenië, Marokko en de Azoren moeten vliegen.

De andere optie was een mobiel contract, waarbij ze om de paar maanden ergens anders gestationeerd zouden zijn. Het cabinepersoneel zou naar vliegvelden in Duitsland en België worden overgeplaatst. Oftewel, door de sluiting van de basis op vliegveld Eindhoven zouden piloten en en deel van het overige personeel gedwongen zijn te verhuizen.

Nu de voorzieningenrechter in Den Bosch gedwongen overplaatsing heeft verboden, heeft Ryanair dus intern de keuze geboden voor een “vrijwillige acceptatie van de aangeboden overplaatsing”. Het woord “vrijwillig” - vier keer gebruikt in de korte mail - wordt daarbij telkens onderstreept.

Na de rechterlijke uitspraak van donderdag maakte Ryanair al bekend dat de uitspraak niets veranderde aan het plan om de basis op Eindhoven Airport te sluiten. In eerste instantie zei Ryanair tegen NRC nog in beroep te gaan tegen de uitspraak, maar in een tweede reactie was die boodschap verdwenen. Toen NRC vroeg wat dit nu precies betekende, en of personeel inderdaad kan kiezen tussen overplaatsing of ontslag, reageerde de luchtvaartmaatschappij niet meer.

Piloten weigeren overplaatsing

Een woordvoerder van pilotenvakbond VNV noemt de mail “waanzin” en zegt dat de vliegers niet akkoord gaan met de overplaatsing. De zestien piloten zullen dus vanaf maandag thuis zitten als Ryanair dan inderdaad de sluiting doorzet. De piloten weigeren diensten te accepteren “die niet beginnen en eindigen op Eindhoven”, aldus de woordvoerder.

Dit zou volgens de brief tot het begin van de ontslagprocedure leiden, ware het niet dat het rechterlijke vonnis bepaalde dat Ryanair het salaris van de piloten in principe gewoon moet doorbetalen. Ook moet de luchtvaartmaatschappij volgens de rechter ervoor zorgen dat de piloten hun vliegvaardigheid op peil kunnen houden.

Volgens de VNV wil Ryanair met de mail de piloten dan ook angst inboezemen, hen zo dwingen mee te werken. “Ze zijn daar erg van de verdeel en heers”, aldus de woordvoerder. “Het is nu al de tweede keer dat Ryanair een vonnis van een Nederlandse rechter aan de laars lapt. Het wordt tijd dat een autoriteit ze een keer keihard aanpakt.”

Lees ook: Ryanair sluit Eindhoven: uit wraak of noodzaak?

Straf voor stakingen?

Ryanair zou de Eindhovense basis naar eigen zeggen om bedrijfseconomische redenen sluiten, maar volgens de rechter in Den Bosch leek het erop dat de vliegtuigmaatschappij zijn in Nederland gevestigde piloten wil straffen voor hun stakingsacties in de afgelopen maanden.

Volgens de rechter hebben de Ieren zich echter aan de Nederlandse werknemersbescherming te houden en kunnen ze arbeidsvoorwaarden alleen veranderen als ze daar zwaarwegende belangen bij hebben. En die zijn er nu niet, aldus de rechter.

Het wel of niet sluiten van de Eindhovense standplaats was geen inzet van het kort geding. Zonder overplaatsingsmogelijkheden leek Ryanair echter gedwongen de basis met bijna vijftig piloten en honderd stewards en stewardessen open te houden.

De brief van Ryanair aan de zestien piloten:

Twitter avatar VNVPresident VNV.nl Ryanair start een ontslagprocedure tegen de 16 Ryanair-vliegers die zich verzetten tegen de onvrijwillige overplaatsing. Ze hebben dus gewoon lak aan een vonnis van de Nederlandse rechter en een milde brief van @wkoolmees! Wie stopt deze waanzin? #RyanairMUSTchange https://t.co/MU7lkl4rfw
    • Kasper van Laarhoven