‘Rimpels zien er in kleur heel anders uit dan in zwart-wit’

Romi Tweebeeke over het thema van november, ‘Oud’.

Zorglocatie Sweelinckhof in Wognum, 8.30 uur, uit de serie ’24 uur’. Romi Tweebeeke

Ze kwam pas vier jaar geleden van de kunstacademie, maar het aantal ouderen dat Romi Tweebeeke (29) inmiddels heeft gefotografeerd is niet meer te tellen. Op de academie sloop het er al een beetje in. Kreeg ze een vrije opdracht, stond ze voor ze het wist foto’s te maken van 65-plussers die insecten verzamelden. „Ouderen zijn interessant”, vertelt ze. „En met al hun levenservaring hebben ze vaak ook prachtige verhalen te vertellen. Ik vind het heerlijk om in hun wereld te duiken.”

Voor haar ‘Zelfredzaamheid’-afstudeerproject op de academie maakte ze een reportage over de 89-jarige eeneiige tweeling Cis en Mien. „Ik zag ze toevallig lopen in een Brabants dorpje, arm in arm, en vroeg of ik ze mocht volgen. Dat vonden ze goed.” Een half jaar lang ging ze één dag in de week bij ze langs. „Op maandag gingen ze naar de supermarkt, op vrijdag naar de slager. Alles volgens een strikt programma, zoals veel ouderen dat doen.”

Langzaam groeide er wat tussen de tweeling en de fotografe. Al bleven ze zich wel verbazen over de dingen die Tweebeeke wilde fotograferen, juist omdat zij die bijzonder vond. „Gingen ze ’s middags warme bessensap drinken. Ik bedoel: wie drinkt er nou warme bessensap?!” Of hoe ze met z’n tweeën de bedden op gingen maken. „‘Heb je dat nou nog niet vaak genoeg gefotografeerd?’, vroegen ze dan.”

Noordbrabants museum

De reportage liep enigszins uit de hand, volgens Tweebeeke. Kranten publiceerden erover, er verscheen een boek, Cis & Mien - Bij de tijd, en er volgde een expositie in het Noordbrabants museum. „Cis en Mien waren daar ook bij. Ze vonden het prachtig. Er kwamen mensen naar hen toe die om handtekeningen vroegen en die met ze op de foto wilden.”

Tweebeeke heeft veel aan het boek te danken, erkent ze. „Dan kom ik bij een opdrachtgever, ligt dat boek weer op tafel. Zeggen ze: ‘Dat is wat we willen.’” Maar zo werkt dat dus niet. „Zoiets kost veel tijd en is afhankelijk van de mensen en de ruimte. Als iemand in een IKEA-huis woont, krijg je een heel ander sfeertje dan bij Cis en Mien thuis.”

Eerlijke fotografie

Er zijn ook opdrachtgevers die een stylist voor de fotoshoot willen regelen. Maar dan kennen ze Romi Tweebeeke nog niet. „Ik werk nooit met een stylist. Ook niet met modellen of een visagist. Ik wil eerlijke foto’s maken.” Een flitser gebruikt ze ook niet. „Dan ben je als fotograaf veel te nadrukkelijk aanwezig.” Ze werkt puur met het aanwezige licht. „Al is het een lelijke tl-lamp – het is voor mij de uitdaging om er toch een bepaalde esthetiek in te leggen. Voor een geënsceneerde, flashy foto ben je mij echt aan het verkeerde adres.”

Zorglocatie Sweelinckhof in Wognum, 1.00 uur, uit de serie ’24 uur’. Romi Tweebeeke

Bij het thema ‘Oud’ denken veel mensen automatisch aan zwart-witfotografie. Vreemde gedachte, vindt Tweebeeke. Ze kan zich er zelfs flink aan storen. „Waarom zou je dat doen? Omdat het er dan dramatischer of tijdlozer uit zou zien? Ik denk juist dat kleur bij dit onderwerp heel veelzeggend is. Kijk alleen al naar de kleren die oudere mensen aanhebben. En wat dacht je van rimpels? Ook die zien er in kleur heel anders uit dan in zwart-wit.”

Rode draad

De afgelopen vier jaar maakte Tweebeeke een groot aantal reportages over ouderen. ‘Over wintertijd’ bijvoorbeeld, dat ook in boekvorm verscheen en waarvoor ze het doen en laten vastlegde van ouderen die overwinteren in Benidorm. Anderhalf jaar was ze ermee bezig. „Maar nooit langer dan een week achter elkaar; als je langer blijft, zie je het bijzondere niet meer.” In de serie ‘Wat te doen tijdens je pensioen’ brengt ze in beeld hoe pensionado’s hun vrijgekomen tijd besteden. Het is zo’n beetje de rode draad door haar werk.

24 uur

Bij haar huidige project, ’24 uur’, volgt Tweebeeke een etmaal lang de gang van zaken in diverse woon-zorglocaties, voor én achter de schermen.* „Over ouderenzorg bestaan veel vooroordelen: slechte verzorging, onpersoonlijk, weinig tijd, iedereen zit in een luier. Maar hoe gaat het er werkelijk aan toe? Ik ben inmiddels op veel locaties geweest en natuurlijk zie ik verbeterpunten. Maar wat ik vooral zie is dat er met heel veel liefde voor de ouderen wordt gezorgd. Dat mag ook weleens in beeld worden gebracht.”

U kunt uw foto’s met het thema ‘Oud’ insturen tot vrijdag 30 november 17.00 uur, via nrc.nl/fotowedstrijd.

    • Jos Jägers