Football Leaks-slowblog

Invallen bij Moeskroen en Belgische voetbalbond

Invallen bij Moeskroen en Belgische voetbalbond

De Belgische Justitie heeft woensdag een inval gedaan bij voetbalclub Royal Excelsior Moeskroen. Ook bij de Belgische voetbalbond KBVB en het Belgisch Arbitragehof voor de Sport (BAS) viel het parket binnen. Het onderzoek richt zich onder meer op de manier waarop Moeskroen afgelopen jaren een licentie kreeg voor de hoogste voetbalcompetitie en een schimmige aandeelhoudersconstructie. Er is niemand aangehouden, wel zijn drie personen meegenomen voor verhoor. Het Belgische parket heeft het nieuws bevestigd.

Lees ook: Justitie valt binnen bij Belgische profclub Moeskroen

Er bestaat al langer het vermoeden dat Moeskroen eigendom is van spelersmakelaars Pini Zahavi en Fali Ramadani. Dat is volgens UEFA- en FIFA-regels verboden. De club heeft dat altijd ontkend, maar uit onlangs gepubliceerde documenten van klokkenluidersplatform Football Leaks blijkt dat Zahavi in ieder geval in 2016 nog eigenaar was van Moeskroen. Officieel is de club momenteel in handen van de Thaise zakenman, Pairoj Piempongsant. Hij is een zakenrelatie van Zahavi.

NRC schreef tijdens de eerste serie Football Leaks-verhalen al over Zahavi. In 2016 bleek dat hij via een schimmige constructie spelers verkocht aan het Cypriotische Apollon Limassol zonder dat ze daar ooit zouden spelen. Al na een paar dagen werden de spelers weer verder verkocht.

Sterspeler Edin Džeko ontweek belasting

De Bosnische voetballer Edin Džeko heeft in zijn tijd als speler van Manchester City 1,8 miljoen euro aan belastingbetalingen ontweken. De speler – nu actief bij het Italiaanse AS Roma – bracht via een speciaal daarvoor bedachte financiële constructie zijn beeldrechten onder in de Emiraten en voorkwam daarmee een aanslag van de Britse belastingdienst. Die laatste heeft onderzoek gedaan naar de constructie.

Dat schrijft het Kroatische Nacional woensdag na inzage van documenten van klokkenluidersplatform Football Leaks. Daaruit blijkt dat hij bij zijn transfer van VFL Wolfsburg naar Manchester City in 2011 zijn beeldrechten voor een bedrag van 3,8 miljoen overdroeg naar een bedrijf in de Verenigde Aribische Emiraten. Nacional becijferde dat hij daarover ongeveer 1,8 miljoen euro aan belastingen had moeten betalen. Ook betaalde City voor de vergoeding voor de diensten van de zaakwaarnemer van Džeko.

De Engelse voetbalclub heeft na onderzoek van de Britse belastingdienst alsnog de verplichte belasting voor Džeko betaald.

De 'Zuidas' als knooppunt voor rondpompen voetbalmiljoenen

Voetbaltycoons weten Nederland goed te vinden om hun verdiende miljoen buiten het zicht van de belastingdiensten te houden. Uit een verhaal van NRC afgelopen weekend bleek hoe zeer mensen als Jorge Mendes (zaakwaarnemer van onder meer Cristiano Ronaldo) de diensten van de Zuidas en omgeving weten te vinden.

Er loopt een internationaal belastingonderzoek naar Mendes waarbij een Nederlandse holding centraal staat. De Portugese fiscus verdenkt hem ervan belasting te ontwijken. De vennootschap in Amsterdam zou volgens de autoriteiten alleen maar zijn opgericht met het doel om winsten belastingvrij bij Mendes privé te krijgen.

Lees hier het verhaal: Hoe de ‘Zuidas’ omstreden tycoons onder de radar houdt

Ook de Italiaans-Nigeriaanse zakenman en clubeigenaar Gabriele Volpi, in het verleden tot 2,5 jaar cel veroordeeld vanwege fraude, gebruikte Nederland als tussenstation.

Volpi richtte vanuit een Panamees bedrijf, dat een trustmaatschappij naar het recht van de Bahama’s beheert, een stichting op in Nederland. Notariskantoor Loyens & Loeff hielp Volpi jarenlang als klant, ondanks zijn strafrechtelijke verleden en een belastend rapport van een Amerikaanse Senaatscommissie.

Lees ook: Hoe een topkantoor een omstreden miljardair hielp

Franse bond laat beschuldigingen PSG onderzoeken

De Franse voetbalbond (FFF) acht de beschuldigingen van discriminatie aan het adres van topclub Paris Saint-Germain serieus genoeg om er een officieel onderzoek aan te wijden. Dat meldt de FFF vrijdagmiddag.

Dat onderzoek wordt uitbesteed aan een externe ethische commissie. Op basis van de bevindingen waarmee deze Conseil National de l'Éthique (CNE) vervolgens komt kunnen de FFF en LFP (de Franse hoogste divisie) eventueel overgaan tot actie of straf tegen PSG.

Strafrechtelijk onderzoek of stappen van die aard zijn voorlopig nog niet aan de orde, benadrukte FFF-voorzitter Noël Le Graët donderdag tegenover Le Parisien.

Donderdag bleek uit documenten van Football Leaks hoe de Franse topclub jarenlang waardeoordelen zoals "Frans", "Maghreb" of "Afrikaans" koppelde aan jeugdspelers en zo etnisch profileerde binnen het scoutingsbeleid.

Foto Geoffroy van der Hasselt / AFP

PSG gebruikte etnische criteria om spelers te scouten

De Franse club Paris Saint-Germain (PSG) heeft jarenlang etnische criteria gebruikt om jonge spelers te scouten. Documenten van Football Leaks, in handen van het Europese onderzoeksplatform EIC - waarvan NRC deel uitmaakt - tonen hoe PSG labels als "Frans", "Maghreb" of "Afrikaans" gebruikte om voetballers te wegen.

De club koppelde aan de labels waardeoordelen. Zo wilde men geen Afrikaanse talenten "omdat men niet zeker kon zijn van de leeftijd" van de spelers. PSG wilde voorkomen dat het een voetballer aanwierf die in werkelijkheid jaren ouder was dan op zijn paspoort stond vermeld.

Ook liet hoofd scouting Marc Westerloppe in 2014 in een vergadering vallen dat er "een probleem" is met de afkomst van de spelers. De club had het Ivoriaanse talent Yann Gboho op het oog maar besloot hem niet te kopen vanwege zijn huidskleur. Westerloppen zei dat PSG "een gebalanceerde mix [aan voetballers] nodig heeft" omdat er "teveel Afrikanen en West-Indiërs (de landen in het Caribische gebied, red.) in Parijs zijn". PSG stelde vervolgens een onderzoek in naar Westerloppe maar liet hem uiteindelijk wel op zijn plek.

Het etnisch profileren en selecteren ging na 2014 gewoon verder. Het management van PSG was daarvan op de hoogte, maar veranderde de bestaande praktijk niet. De club ontkent het bestaan van de documenten niet. Het hele verhaal van de Franse EIC-partner Mediapart is hier te lezen.

Onderzoek naar aanklager die vriendendiensten verrichte voor FIFA-baas

Football Leaks heeft ook in Zwitserland direct gevolgen. Er is een onderzoek ingesteld naar openbaar aanklager Rinaldo Arnold die in ruil voor enkele cadeaus FIFA-baas Gianni Infantino hielp in wat lastige zaken. Een procureur moet nu "feiten vaststellen en de vraag beantwoorden of er mogelijk een link is met criminele feiten".

Uit de Football Leaks-documenten blijkt dat Arnold Infantino meermaals uit de problemen hielp. Zo regelde Arnold in het voorjaar 2016 een vertrouwelijke ontmoeting tussen Infantino en de Zwitserse procureur Michael Lauber. Toen diezelfde Lauber een onderzoek startte naar verdachte financiële constructies met de UEFA-tv-rechten (met de handtekening van Infantino er onder meer onder), mailde Arnold naar Infantino: "Als je wil, kan ik proberen om het kantoor van de federale aanklager een persbericht te laten uitzenden dat er tegen jou persoonlijk geen aanklachten in de maak zijn".

Infantino en Arnold, die ook jeugdvrienden zijn, regelde onder meer VIP-kaarten voor de wedstrijden Zwitserland-Costa Rica en Rusland-Spanje bij het afgelopen WK.

FIFA-voorzitter Infantino waarschuwt spelers voor deelname Super League

Wereldvoetbalbond FIFA heeft woensdag fel gereageerd op de geheime plannen voor een Super League. Voetballers die zouden deelnemen aan het exclusieve toernooi moeten worden geweerd van het WK. "Je doet mee, of je doet niet mee", zei FIFA-voorzitter Gianni Infantino tijdens een persconferentie volgens persbureau AP.

NRC publiceerde vorige week over een vertrouwelijk document waaruit blijkt dat zestien clubs, waaronder Real Madrid, Barcelona, Manchester United, Bayern München, PSG en Juventus, vanaf 2021 hun eigen kampioenschap willen opzetten.

Ook juridisch directeur van de FIFA Alasdair Bell reageerde kritisch. "Het idee is dat als je vertrekt, dat je dan weggaat. Je kan niet één voet tussen de deur houden."

Lees meer over de Super League: Nog rijker met de grootste voetbalshow op aarde

Rybolovlev op vrije voeten, blijft verdachte

De Russische eigenaar van voetbalclub AS Monaco Dmitri Rybolovlev, die dinsdag werd gearresteerd, is weer op vrije voeten. Hij is vrijgelaten nadat hij 24 uur door de politie is ondervraagd. Hij blijft wel verdachte, meldt persbureau Reuters woensdag.

Een woordvoerder van Rybolovlev bevestigde tegen Reuters dat hij op vrije voeten is maar wilde verder geen toelichting geven.

NRC onthulde maandag dat Rybolovlev geheime afspraken maakte met een Nederlandse zakenman om de financiële regels van de Europese bond UEFA te kunnen omzeilen. Een lokale aanklager zou al een jaar onderzoek doen naar de financiële activiteiten van Rybolovlev.

Lees het onderzoek naar Rybolovlev: Hoe Hollanders AS Monaco in het geheim vooruit hielpen

Eigenaar AS Monaco dinsdag gearresteerd

De Russische eigenaar van voetbalclub AS Monaco, Dmitri Rybolovlev, is dinsdagochtend gearresteerd. Hij wordt onder meer verdacht van corruptie. Justitie zou al langer onderzoek doen naar de handelswijze van de Rus. Afgelopen maandag onthulde NRC dat Ryvolovlev geheime afspraken maakte met een Nederlandse zakenman om de financiële regels van de Europese bond UEFA te kunnen omzeilen.

Lees ook: Hoe Nederlanders AS Monaco in het geheim vooruit hielpen

NRC-redacteur Jeroen Wester sprak woensdagochtend bij radiozender BNR over de arrestatie van de Rus en de rol van Football Leaks.

Manchester City hield tientallen miljoenen uit zicht UEFA

Een van de centrale clubs in de Football Leaks-verhalen van deze serie is Manchester City. De club is eigendom van de steenrijke Sheikh Mansour, tevens vicepremier van de Verenigde Arabische Emiraten. Het Duitse Der Spiegel, net als NRC lid van het Europese onderzoeksnetwerk EIC, publiceert deze week een vierluik over de banden tussen de eigenaar en Manchester City.

Zo blijkt dat de club jarenlang de Financial Fairplay(FFP)-regels van de UEFA omzeilde. Volgens deze regels mag een club slechts zoveel uitgeven als dat er binnenkomt uit tv-gelden, recettes en sponsorgelden. Via een speciaal daarvoor opgezette constructie wist City tientallen miljoenen dollars uit Abu Dhabi uit het zicht te houden van de UEFA en zo de sponsorinkomsten kunstmatig op te krikken.

Onder meer de portretvergoedingen van een speler, die de club moet betalen aan de voetballers voor het vermarkten van hun portretten, werden in een apart bedrijf ondergebracht. Op die manier hoefde City het uitbetalen van deze rechten niet bij de uitgaven op te tellen en kon er meer geld naar andere bestemmingen zoals de aankoop van spelers gaan.

De clubs in de Engelse Premier League willen dat de UEFA de kwestie uitzoekt. Ze zijn boos over de oneerlijke concurrentie die City op deze manier jarenlang bedreef.

Europese competities tegen elitetoernooi

De vereniging van de belangrijkste voetbalcompetities in Europa is fel tegen het oprichten van een ‘super league’, een exclusief toernooi voor de grootse Europese, professionele voetbalclubs. Dat laten de European Leagues, waarin 32 competities in Europa vertegenwoordigd zijn, dinsdag in een persverklaring weten.

Volgens de European Leagues (EL), waarvan ook de Eredivisie deel uitmaakt, zal zo’n toernooi de toekomst van het professionele voetbal in Europa in gevaar brengen. De EL steunt UEFA, als organisator van Europees voetbal.

“De competities steunen het Europese sportmodel, gebaseerd op een piramidestructuur met promotie en degradatie, waarin de sportieve prestaties van clubs de kern van de competitie zijn.”

Plannen voor een elitetoernooi exclusief voor topclubs gaan al jaren rond. De topclubs rekenen erop dat de wedstrijden aantrekkelijker zullen zijn, en dus meer op zullen brengen.

Het omstreden idee werd vanaf 2016 opeens veel concreter, bleek onlangs uit gelekte Football Leaks-documenten. Critici van dergelijke elitetoernooien vrezen dat het de rijkere clubs alleen maar rijker zal maken en het landelijke voetbal zal ontwrichten.

Lees ook: het elitetoernooi: Nog rijker met de grootste voetbalshow op aarde.

Hoe Nederlanders AS Monaco hielpen de regels te omzeilen

Verschillende Nederlanders hebben AS Monaco de afgelopen jaren geholpen financiële regels van de UEFA te omzeilen. Onder meer oud-commercieel directeur van Ajax Henri van der Aat en oud-zeiler Bernard de Roos stonden de rijke Russische eigenaar Rybolovlev bij in een schimmige deal waarmee 1,4 miljard euro gemoeid was.

De afspraken werden geheim gehouden voor de UEFA, zo blijkt uit vertrouwelijke documenten die Der Spiegel verkreeg van klokkenluidersplatform Football Leaks en deelde met NRC en andere leden van onderzoeksnetwerk EIC.De UEFA wantrouwde het sponsorcontract, maar deed het af met een milde schikking.

Lees ook: Hoe Hollanders AS Monaco in het geheim vooruit hielpen

Ontkennende reacties clubs op onthullingen

Inmiddels hebben enkele clubs die genoemd worden in de documenten over het vormen van een Europese Super League gereageerd.

Bayern München wordt in de documenten genoemd als een van de grondleggers voor de competitie, maar de Duitse club zegt in een eerste verklaring niets te weten van de hernieuwde plannen. "We hebben ook niet deelgenomen aan onderhandelingen hierover." Voorzitter Karl Heinz Rummenigge zei tegen tv-zender Sky geïrriteerd te zijn over de berichtgeving. "We staan achter onze deelname in de Bundesliga en de UEFA-toernooien. Dat hebben we nooit in twijfel getrokken."

Supporters van Bayern hingen zaterdag in de thuiswedstrijd tegen Freiburg spandoeken op, waarop te lezen staat: 'Nooit meer Duits kampioen? Nooit meer 'eerlijke titels'' En: 'We staan voor de Bundesliga- Super League zonder ons'.

Spandoeken van Bayern-supporters waarop staat: 'Nooit meer Duits kampioen? Nooit meer 'eerlijke titel''. Foto Andreas Gebert/Reuters

Voor Borussia Dortmund is het "volkomen uitgesloten" dat het de Bundesliga zal verlaten, zegt directeur Hans-Joachim Watzke. "De Bundesliga is Duits cultureel erfgoed en dat verlaat je als Duitse club niet."

Ongeoorloofde financiële steun

Ook de twee clubs die door FIFA-baas Infantino geholpen zouden zijn bij het omzeilen van de regels rond financiële steun hebben van zich laten horen.

Paris St-Germain (PSG) heeft zich naar eigen zeggen strikt gehouden aan de wetten en voorschriften van de sportinstellingen. De Franse club ontkent de gepubliceerde onthullingen stellig. Clubdirecteur zei tegen sportzender Canal+ niet bang te zijn dat PSG uitgesloten wordt uit de Champions League. "We zijn ontspannen - we zijn altijd transparant geweest."

Het Engelse Manchester City wil geen commentaar geven op "de onsamenhangende documenten die naar verluidt zijn gestolen door de City Football Group en medewerkers van Manchester City". Het zouden pogingen zijn om de reputatie van de club te schaden.

Spotprent over FIFA-baas Infantino

In de Zwitserse krant Tages-Anzeiger, aangesloten bij het onderzoekscollectief, verscheen deze spotprent over Infantino:

Tages-Anzeiger

FIFA wijst beschuldigingen over Infantino van de hand

Wereldvoetbalbond FIFA heeft in reactie op de Football Leaks-onthullingen over voorzitter Gianni Infantino beschuldigingen van de hand gewezen. NRC onthulde vrijdag in samenwerking met het Europese onderzoekscollectief EIC dat Infantino in zijn tijd bij de UEFA Manchester City en PSG actief hielp om regelgeving te ontwijken. Hij accordeerde in 2014 dat de clubs honderden miljoenen euro's van bevriende partijen bleven ontvangen, zo bleek uit vertrouwelijke mails.

Lees ook: FIFA-baas hielp clubs om regels te omzeilen

FIFA stelt in een reactie dat "niets van wat gepubliceerd is, erop wijst dat er een wet, regel of voorschrift is geschonden." De bond zegt "enkele honderden" vragen te hebben ontvangen van journalisten, vier weken voor de nieuwste Football Leaks-publicaties. Deze media zouden volgens de wereldvoetbalbond de antwoorden die de organisatie terugstuurde, hebben "genegeerd en feiten en de waarheid hebben verdraaid".

Video: wat is onderzoekscollectief EIC?

Der Spiegel verkreeg de miljoenen documenten van Football Leaks en deelde ze met het Europese onderzoeksjournalistencollectief EIC. NRC maakt deel uit van het collectief. Maar wat is EIC precies? Een korte introductievideo door De Standaard:

FIFA-baas Infantino: laatste in lange rij voetbaldespoten

Gianni Infantino werd begin 2016 baas van wereldvoetbalbond FIFA. Bij zijn aantreden beloofde hij het voetbal te redden van de crisis waarin het zich op dat moment bevond. Corruptie-affaires legden een bom onder het FIFA-bestuur en leidden tot het aftreden van onder meer de toenmalige voorzitter Sepp Blatter en UEFA-Baas Michel Platini. Het Duitse Der Spiegel schetst op basis van duizenden interne memo’s hoe Infantino slechts de volgende in een lange rij despoten is die de wereldvoetbalbond zijn wil oplegt.

FIFA-baas Infantino hielp clubs om regels te omzeilen

FIFA-voorzitter Gianni Infantino, die bij zijn aantreden beloofde van het voetbal een eerlijke sport te maken, heeft twee van de rijkste Europese clubs in het geheim geholpen regels te omzeilen. Infantino accordeerde in 2014, als toenmalig secretaris-generaal van de Europese voetbalbond UEFA, dat Manchester City en Paris Saint-Germain honderden miljoenen euro’s van bevriende partijen bleven ontvangen. Dat blijkt uit vertrouwelijke e-mails, contracten en andere documenten.

Lees hier hoe Infantino PSG en Manchester City hielp om de regels te omzeilen

Een Super League met de grootste clubs van Europa

Om te beginnen een overzicht van de eerste verhalen die NRC dit weekend heeft op basis van documenten uit Football Leaks:

Onder druk van de grote clubs hervormde de UEFA de Champions League. De topcompetities kregen nog meer vaste plaatsen en een groter deel van de inkomsten. De grote clubs dreigden namelijk met een eigen Super League waarin de beste ploegen tegen elkaar spelen. Een doemscenario dat de UEFA met de hervorming denkt te hebben afgewend. Achter de schermen wordt echter nog steeds gewerkt aan een Super League. De Nederlandse clubs dreigen buiten de boot te vallen, ondanks lobbywerk van Edwin van der Sar.

Lees ook: Nog rijker met de grootste voetbalshow op aarde

Slowblog over Football Leaks

Welkom bij dit slowblog over Football Leaks. De komende weken zal NRC, samen met het Europese netwerk van onderzoeksjournalisten EIC publiceren over de schimmige wereld die achter het internationale voetbal schuilgaat. ‘Vals spel’ is de rode draad in deze verhalen over miljardairs die ongeoorloofd geld in clubs pompen en over oneerlijke concurrentie tussen clubs waardoor de grote almaar machtiger worden en de kleine achterblijven.

Het Duitse weekblad Der Spiegel heeft de data verkregen via klokkenluidersplatform Football Leaks en ze gedeeld met het internationale netwerk van onderzoeksjournalisten EIC, waarvan NRC deel uitmaakt. Tachtig journalisten van vijftien media onderzochten
maandenlang 3,4 terabytes ofwel ruim 70 miljoen nieuwe documenten over het internationale voetbal. Het is voor zover bekend het grootste datalek ooit.

NRC zal zich de komende weken focussen op de Nederlandse betrokkenheid bij Football Leaks. Internationaal worden er echter veel meer verhalen gepubliceerd door de internationale partners. In dit slowblog zullen we de komende weken schrijven over de mooiste verhalen, belangrijkste nieuwtjes en achtergronden over Football Leaks van deze media.

Wat Football Leaks precies inhoudt en hoe de samenwerking tot stand kwam, vertellen we in deze verklaring.