Schadelijke stoffen GenX en PFOA in bodem en water in Helmond

De gemeente ziet geen aanleiding om acute maatregelen te nemen, wel wordt extra onderzoek uitgevoerd.

Het hoofdgebouw van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Na de vondst van GenX heefft de gemeente Helmond een samenwerking opgezet met de betrokken waterschappen, Ministerie van I&W, de NVWA, het RIVM. , Foto Lex van Lieshout/ANP

In de bodem, het grondwater en het oppervlaktewater in de gemeente Helmond zijn verhoogde concentraties van de schadelijke stoffen GenX en PFOA aangetroffen. Dat heeft de gemeente Helmond donderdag laten weten op basis van onderzoek. De verhoogde concentraties bevonden zich in de buurt van het bedrijf Custom Powders, dat met de stof werkte. De gemeente neemt geen acute maatregelen omdat “de overschrijdingen [...] niet leiden tot actuele risico’s”. Wel wordt er extra onderzoek uitgevoerd naar de omvang van de vervuiling en worden de risico’s in kaart gebracht.

Lees meer over GenX: mogelijk kankerverwekkend, maar niet in deze dosis

De hoogste concentraties van de schadelijke stoffen zijn gevonden in de buurt van het bedrijf, bij een paar moestuinen en in de recreatieplas Berkendonk. In het drinkwater zijn de stoffen niet aangetroffen. De gemeente laat weten dat er in het water van de recreatieplas gewoon kan worden gezwommen. De resultaten van het aanvullend onderzoek worden begin volgend jaar verwacht.

Chemour

Custom Powders in Helmond verwerkte de stof drie keer per jaar in opdracht van chemiebedrijf Chemour in Dordrecht. De schadelijke stoffen zijn vooral via de schoorsteen van de fabriek verspreid en daarom zijn met name locaties onderzocht die onder de rook van de fabriek liggen. Het vervolgonderzoek moet de volledige omvang van de verontreiniging in beeld brengen.

Aanleiding van het onderzoek was de vondst van GenX en PFOA tijdens een routinecontrole in de rioolwaterzuiveringen in Helmond vorig jaar. Custom Powders is vervolgens in maart gestopt met de verwerking van de stoffen. In september heeft naar eigen zeggen het contract met Chemours verbroken, aldus de gemeente.

Chemiebedrijf Chemours kwam vorig jaar in opspraak toen duidelijk werd dat omwonenden jarenlang bloot werden gesteld aan een hoge dosis van PFOA. Het bedrijf werkt naar eigen zeggen al jaren niet meer met de stof maar werkt nog wel met GenX. GenX wordt gebruikt bij het produceren van teflonlagen, zoals die op de antiaanbakpan. Volgens het RIVM is de stof “mogelijk kankerverwekkend”, maar alleen in heel hoge doseringen.

Correctie: in een eerdere versie van dit verhaal stond in het intro dat de gemeente geen aanleiding zag om geen acute maatregelen te nemen. Dit moet uiteraard zijn: de gemeente ziet geen aanleiding om acute maatregelen te nemen. Dit is aangepast.

    • Belia Heilbron