De Colombiaanse Formule 1-coureur Tatiana Calderón met haar team bij de testraces op het circuit in Mexico City: „Ik wil niet meer terug naar de GP 3-auto, ik wil hier blijven.”

Foto Marco Ugarte/AP

Rolmodel als vrouw in machowereld

Formule 1

Tatiana Calderón testte als eerste vrouw sinds 2015 een Formule 1-auto. „Ik wil jonge meisjes aanmoedigen dit te proberen.”

Geen enkele coureur die ze erover sprak, had kunnen beschrijven hoe het voelde om in een Formule 1-auto te rijden. Wat wilde ze graag die G-krachten voelen, die acceleratie. Dan zat ze in de simulator, zoals zo vaak, en ging ze zó hard dat ze dacht: hoe kan dit echt zo zijn?

Het is eind augustus, in het teamvertrek van Sauber op het circuit van Spa-Francorchamps, als Tatiana Calderón (25) van de gedachte alleen al een glimlach op haar gezicht krijgt. Naast haar races in de GP3-serie – kort door de bocht genomen twee klassen onder de Formule 1 – is ze voor het Zwitserse team actief als testcoureur. Maar het was al augustus en was er nog geen zicht op een test.

Goede resultaten

Geen zorgen, dacht Calderón, het enige wat ze kon doen is het team onder druk zetten met goede resultaten. Het weekend in Spa was haar beste van het jaar geweest, met een negende en een tiende plaats. „Maar als ze me als testcoureur aanstellen, denk ik ook graag dat ze me op een gegeven moment willen testen.”

Twee maanden later was het zover. Calderón mocht dinsdag tijdens een filmdag van het team in Mexico voor het eerst plaatsnemen in een Formule 1-auto. In de huidige Sauber, dit jaar door de Zweed Marcus Ericsson en de Fransman Charles Leclerc bestuurd. Een korte test, maximaal honderd kilometer, maar desalniettemin een test. Een droom die uitkwam. Zo werd Calderón de eerste vrouw in een Formule 1-test van enige soort sinds de Britse Susie Wolff in 2015.

Calderón is al jaren degene die van het handjevol vrouwen in de ‘eenzitters’ van de autosport het dichtst tegen het hoogste niveau aan zit. De laatste vrouw die daadwerkelijk een grand prix reed, was de Italiaanse Lella Lombardi. Zij reed tussen 1974 en 1976 twaalf races en haalde een half punt. Ze is de enige vrouw die ooit punten haalde in de Formule 1.

Calderón werd geboren in de Colombiaanse hoofdstad Bogotá. Toen ze negen was, nam haar zus haar mee naar een kartbaantje. Ze kocht een kaartje waarmee ze vijf minuten kon rijden en was verkocht. Haar moeder had haar liever zien tennissen, maar haar vader steunde haar in het racen.

Vanaf dat moment is ze eigenlijk altijd de enige vrouw tussen de mannen geweest. In eigen land had ze succes in de kart, waarna ze in 2010 overstapte op de eenzitters. Ze reed daarin onder meer in de Formule Mazda, de Euroformula en het Europese en het Britse Formule 3-kampioenschap. Sinds 2016 komt ze uit in de GP3-serie. Ze racete in het verleden onder meer tegen Leclerc en Max Verstappen. Het huidige, nog lopende seizoen is haar beste in de GP3 tot nu toe. Met negen punten staat ze zestiende in het klassement.

De GP3, of een soortgelijk niveau, is meestal waar de progressie van vrouwelijke coureurs stokt. Deels een geldkwestie, zegt Calderón: opklimmen binnen de autosport is heel duur. Ze wordt zelf financieel gesteund door Telmex, het grootste telecombedrijf van Mexico.

Maar de autosport is ook nog steeds een machowereld, erkent ze. Ze heeft het allemaal van dichtbij meegemaakt. „Je bent van je team afhankelijk en je wordt afgezet tegen je teamgenoten. En als je een meisje bent, zijn ze geneigd je de slechtste auto van het team te geven. Dan moet je bovendien nog vertrouwen met de ‘engineer’ opbouwen, zodat die niet jou de schuld geeft als het de schuld van de auto is. Mensen van buitenaf zien die obstakels niet.”

Laat de autosport nou bij uitstek op papier geschikt zijn voor een gelijke strijd tussen mannen en vrouwen. Daar is Calderón nog steeds heilig van overtuigd. Al zijn veel mannen binnen de Formule 1 dat niet. Oud-baas Bernie Ecclestone zei in 2016 dat vrouwelijke coureurs „niet serieus genomen” zouden worden en dat ze het racen fysiek niet aan zouden kunnen. Dat laatste voerde Verstappen in een interview voor Ziggo Sport begin dit jaar ook aan. Om er aan te voegen dat het „moederinstinct” een rol zou spelen, waardoor ze wellicht voorzichtiger zouden racen.

Dit soort opmerkingen worden door prominente vrouwelijke coureurs al jarenlang bestreden. Ook Calderón ziet het met haar bekendheid als taak zich uit te spreken. „Ik had nooit gedacht een soort rolmodel te worden. Maar zo geef ik wel terug aan de sport waarvan ik houd. Want ik geloof oprecht dat we het goed kunnen doen en wil jonge meisjes ook aanmoedigen het te proberen. En als ik dan degene ben die ze volgen, dan ben ik daar blij mee.”

Begin oktober werden plannen onthuld voor een raceklasse speciaal voor vrouwen, de W Series, met steun van oud-coureur David Coulthard en Red Bull-ontwerper Adrian Newey. Het moet een zetje, ook financieel, in de rug zijn voor vrouwen die nu op een plafond stuiten.

Veel kritiek

Het idee kreeg veel kritiek van vrouwen in de autosport. Calderón liet zich deze week nog negatief uit. Volgens haar is een aparte klasse voor vrouwen een stap terug. Zij wil een stap verder, naar de Formule 2 bijvoorbeeld. Zeker nu ze in een Formule 1-auto heeft mogen plaatsnemen.

Het begint allemaal met de kans krijgen, zoals zij die dinsdag kreeg in Mexico. „Je kunt niet zien wat ik kan, totdat je me in de auto zet en je naar me kijkt”, zei Calderón al eerder in Spa. Sauber toonde zich tevreden met haar test dinsdag en heeft haar – voorzichtig – een échte volgende test in het vooruitzicht gesteld.

Calderón vond de Formule 1-auto op sommige punten gemakkelijker te besturen dan haar GP3-auto, zei ze in Mexico. Ze hoopt te bewijzen dat vrouwen, met de goede training, fysiek niet in het nadeel zijn. „En nu deze dag voorbij is, wil ik niet meer terug naar de GP3-auto. Ik wil hier blijven.”

    • Frank Huiskamp