Kunstgras en kunstbloemen in de strijd tegen afval op de stoep

Groen doen Elke week gidst NRC je richting een duurzaam leven.

Foto Istock

Het is een van de ergerlijkste vormen van burgerlijke ongehoorzaamheid: afval dat niet in, maar naast afvalcontainers wordt geplaatst. Terwijl op de meeste containers toch duidelijk staat wat de bedoeling is.

In Zaandam bijvoorbeeld. Daar hebben ze drie grote stickers op de containers voor restafval geplakt. Op de eerste staat wat er allemaal in de container mag. Op de tweede wordt verteld wat je met groot afval moet doen. Op de derde sticker staat dat het verboden is om afval naast de container te zetten. „Minimale boete: 127 euro.” Toch zag ik op de foto die mij uit Zaandam werd opgestuurd een kinderzitje, een deken, een plastic fietsje, een kastje, een kapotte stoel, de resten van een bankstel, een plastic mandje en een paar planken naast de container staan.

In Haarlem zijn de tarieven billijker. Op een container in de Jan Steenstraat staat: „Geen afval naast container plaatsen. Boete vanaf 70 euro.” Maar ook hier leidt die boete niet altijd tot milieubewust gedrag. Want op de zijkant van de container heeft een bezorgde buurtbewoner met tape een geplastificeerde brief bevestigd: „Graag géén afval naast de container. Dit voorkomt overlast van zwerfvuil en meeuwen. Dank voor uw medewerking!”

In Rotterdam hebben ze rond een aantal containers groen kunstgras en kunstbloemen gelegd. Resultaat: 85 procent minder afval op de stoep

In de Amsterdamse Pijp tappen de buurtbewoners uit een ander vaatje. In aanvulling op de beleefde gemeentelijke tekst („Iedereen wil een schone buurt. Help je mee? Voorkom een boete van minstens 90 euro”) heeft een buurtbewoner in hoofdletters NIET ERNAAST. NEE, OOK U NIET op de container geschilderd. In een ander deel van de stad slaat de gemeente zelf een toffe toon aan: „Spullen naast de container? Dacht ’t niet.”

In het aangrenzende Duivendrecht zijn ze nog niet zo ver. „Plaats alstublieft geen afval naast de container!” staat er naast het deksel. Het klinkt wat bedremmeld, maar de gemeente kan ook fermer uit de hoek komen. Honderd meter verderop staat op een bord: „Afval naast de container deponeren = Boete riskeren.”

Zou Rotterdam de oplossing hebben? Daar hebben ze rond een aantal containers in de Tarwewijk groen kunstgras en kunstbloemen gelegd. Resultaat na drie maanden: 85 procent minder afval op de stoep. Een kwestie van nudging en gamification zegt de gemeente: het geven van een duwtje in de goede richting en het toevoegen van spelelementen. Het is echt een vak, het besturen van een stad.

    • Warna Oosterbaan