Het Beatles-optreden dat niemand mag zien

Japan

Fans gingen naar de rechter, maar nooit uitgezonden beelden van een Beatles-concert in Tokyo in 1966 blijven ook nu nog geheim.

De Beatles arriveren in Tokyo Foto AFP

De Japanse politie zit op een goudmijn. Maar die blijft achter slot en grendel – en het Japanse hooggerechtshof vindt dat terecht. Het vonnis is geveld: iedereen die in 1966 in Tokyo een concert van The Beatles bijwoonde, heeft recht op bescherming van zijn privacy.

Om veiligheidsredenen maakte de politie destijds tijdens de Beatle-concerten in Tokyo ongeveer 35 minuten aan bewegend beeld, aldus The Japan Times. „Het is een document dat om historische redenen openbaar moet worden gemaakt”, sprak de advocaat van de fans die de zaak aanhangig hebben gemaakt. Maar de privacy van de 43.000 mensen die 52 jaar geleden naar The Beatles kwamen kijken, heeft van de rechters voorrang gekregen boven het historische belang – na een jarenlange juridische strijd.

The Beatles traden tussen 29 juni en 3 juli 1966 vijf keer op in de Nippon Budokan-arena in het centrum van Tokyo. Dat was geen ideale concertlocatie; de hal werd gebouwd als judo-arena voor de Olympische Spelen van 1964 en nadien voornamelijk gebruikt voor sumoworstelwedstrijden. Maar de Budokan was tevens het enige gebouw in Tokyo dat plaats bood aan 10.000 bezoekers. En het management van The Beatles was niet bereid de groep voor een kleiner publiek te laten optreden. Heel wat Japanse traditionalisten voelden zich geschoffeerd door het feit dat de worstelarena zou worden ontheiligd door „an electric-guitar concert”. Hun protesten werden echter genegeerd.

De vijf Budokan-concerten waren een groot succes. Een zaakgelastigde op de Britse ambassade in Tokyo schreef in een rapportje naar het ministerie van Buitenlandse Zaken in Londen dat Japan die dagen in de ban was geweest van the Beatles typhoon – een nogal frivole verwijzing naar de verwoestende stortregens en stormen die kort vóór de aankomst van The Beatles in Japan hadden huisgehouden.

In hun strijd om de openbaarmaking hebben de fans onder meer geargumenteerd dat het onzinnig zou zijn te denken dat men meer dan vijftig jaar na dato op basis van de filmopnamen nog in beeld gebrachte bezoekers zou kunnen identificeren. Maar dat heeft niet geholpen. Net zo min als een compromisvoorstel van de Japanse politie, die zich desgewenst bereid toonde alle herkenbare gezichten op de filmopnamen via blurring onherkenbaar te maken. De procederende fans gingen daarop echter niet in. Alles of niets, meenden ze. Het werd dus niets.

    • Henk van Gelder