Opinie

    • Emilie van Outeren

Vertrekkend onderkoning Donner wil meer populisten aan de macht

De Haagse Stemming Vandaag debatteert de Tweede Kamer over de klimaattafels. Schrijf je in om deze politieke nieuwsbrief per mail te ontvangen.

Het ministerie van J&V bemoeide zich “onbehoorlijk” met onafhankelijk onderzoek. De senaat wiegt Rutte in slaap. En gulle gevers blijven bij de VVD nog altijd anoniem.

ONBEHOORLIJK/ZORGVULDIG: Het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft “onbehoorlijk” gehandeld in zijn bemoeienis met wetenschappelijke drugsrapporten, meldt het AD op basis van de samenvatting van een vandaag te presenteren rapport over de WODC-affaire. Ondanks de ongeoorloofde bemoeienis noemt de onderzoekscommissie de uitkomsten van de drugsrapportages toch eerlijk en zorgvuldig. Een klokkenluider bij het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum bracht eind 2017 aan het licht dat de top van het ministerie conclusies van het onafhankelijke WODC probeerde te herschrijven zodat die beter in het straatje van toenmalig minister van Justitie Ivo Opstelten pasten. Na een eerder onderzoek over hoe de klokkenluider behandeld was, stapte de directeur van het WODC al op. Nu moet minister Ferd Grapperhaus garanderen dat het WODC wel echt onafhankelijk kan opereren.

MARKTWERKINGONDERZOEK: De Landbouwbegroting heeft plaats gemaakt voor de actualiteit van de failliete ziekenhuizen. Vanochtend moet minister Bruno Bruins zich verantwoorden voor de sluiting - of doorstart - van de IJsselmeerziekenhuizen en het Slotervaartziekenhuis. Feitelijk kregen die de laatste duw van de zorgverzekeraar, maar Bruins’ uitspraak dat hij niet “een stapel stenen” gaat redden, heeft de oppositie munitie gegeven om zijn rol te bekritiseren. Ze houden de minister verantwoordelijk voor de ontslagen personeelsleden en het gesleep met patiënten, maar vooral voor “de doorgeslagen macht van zorgverzekeraars” (dixit Lilian Marijnissen) in het op marktwerking gebaseerde systeem. De kritiek op het sinds 2006 bestaande stelsel zwelt door dit incident weliswaar aan, maar van het debat worden geen nieuwe inzichten verwacht. De SP, PvdD en 50Plus willen een zorgfonds zonder zorgverzekeraars; de coalitiepartijen houden vast aan de marktwerking. Een middenweg komt opmerkelijk genoeg van de PVV. Fleur Agema pleit voor een parlementair onderzoek naar de marktwerking in de gezondheidszorg.

GAAPVERWEKKEND: Minder meedenkend was de PVV gisteren in de Eerste Kamer. In een verder vrij tam debat - waarin zelfs de op een Duracell-konijn lijkende premier zijn gapen niet in kon houden - diende fractievoorzitter Marjolein Faber een motie van wantrouwen in die niet één andere partij steunde. Nu zijn Algemene Politieke Beschouwingen in de Eerste Kamer altijd een stukje bedaagder dan die in de Tweede Kamer, maar aan vrijwel niets was te merken dat de senaat zich opmaakt voor verkiezingen. Of het moet zijn dat verschillende fractieleiders stilstonden bij hun aanstaande politieke pensioen. Een nieuwe generatie fractievoorzitters staat volgend jaar waarschijnlijk weer tegenover een minderheidskabinet, wat meer vuurwerk belooft.

INKAPSELING DOOR DE ONDERKONING: De onderkoning van Nederland neemt vandaag afscheid. In een besloten buitengewone vergadering van de Raad van State legt Piet Hein Donner zijn functie als vicepresident neer. De Volkskrant interviewt hem over dit einde van een tijdperk. En de adviseur van de regering komt met een opmerkelijke aanbeveling. “Partijen die opkomen onder de belofte ‘en nu gaan we het allemaal heel anders doen’ (…) moet je zo snel mogelijk associëren met de uitoefening van regeringsbeleid. Verantwoordelijkheid geven, dat is de methode om te laten zien: kun je het waarmaken of niet?” De LPF werd op die manier onschadelijk gemaakt, terwijl de PVV nu de grootste oppositiepartij is. Volgens Donner omdat die tijdens het kabinet-Rutte I uiteindelijk geen échte regeringsverantwoordelijkheid droeg.

CDA-SUIKEROOM: Gisteren maakte het ministerie van Binnenlandse Zaken de jaarlijkse lijst met giften aan politieke partijen bekend. Het CDA had in 2017 de gulste gever. Hans van der Wind, schoolboekenverkoper te Blaricum, maakte 173.000 euro over. (Google zelf even op ‘CDA’ en ‘gratis schoolboeken’.) Andere partijen, de SP voorop, moeten het vooral hebben van afdrachten van hun eigen vertegenwoordigers. De VVD laat individuen ondertussen via aan de partij gelieerde stichtingen in totaal ruim een miljoen euro schenken, waardoor niet transparant wordt wie meer dan 4.500 euro aan de partij geeft, zoals de Wet financiering politieke partijen wel gebiedt. De Amerikaanse sponsors van de PVV blijken afgehaakt, en Forum voor Democratie kan van hun giften maar elf keer “behoorlijk” uit eten.

QUOTE VAN DE DAG:

“Mijn vrees is: als het goed gaat, willen de vakbonden graag profiteren van de meevallers. En als het slecht gaat niet van de tegenvallers.”

Hoogleraar economie Bas Jacobs in NRC over de problemen met het versoepelen van de rekenrente, dat de vakbonden als voorwaarde hebben gesteld aan een pensioenakkoord. De onderhandelingen zitten muurvast op dit technische punt.

    • Emilie van Outeren