Brieven

Brieven NRC Handelsblad 31/10/2018

Stoppen met vleeseten

Hoe lang boeren helpen?

In het stuk Wat als we stoppen met vlees eten? – Zeventig gram vlees per week (27/10) worden zorgen geuit over de toekomst van boeren in een veranderende maatschappij. We moeten nadenken over de identiteit van de boer en de traditie. Ik ben het eens dat we, indien de maatschappij daadwerkelijk zo zou veranderen, de boeren moeten helpen een nieuw bestaan op te kunnen bouwen. Daarentegen denk ik niet dat we vast moeten willen houden aan traditie als een maatschappij verandert. Of hadden we ook allemaal cd’s moeten blijven kopen omdat het anders zielig was voor de Free Record Shop? Of zullen we allemaal maar blijven roken omdat het anders zielig is voor de tabaksboeren? In een veranderende maatschappij moeten we de gedupeerden helpen, maar je kunt je afvragen hoelang we oude gebruiken in stand moeten houden omdat er mensen hun brood mee verdienen.

Euro

Historische reden

In het Twistgesprek Italië en de euro als twistappel in Brussel (27/10) noemt Ewald Engelen de euro een misbaksel. Ook zouden ongekozen technocraten van de Europese Commissie het laatste woord hebben. Hij zou graag van dit „gedrocht afkomen”. Alleen de exportsector zou iets aan de euro gehad hebben. Engelen is hoogleraar, maar heeft hij wel enig historisch besef? Het ging er bij de invoering van de euro immers om nooit meer oorlog te hebben. De economie was daarvoor het instrument: je schiet je klant of leverancier niet neer. Dat model heeft tot nu toe goed gewerkt. We kunnen ons niet meer voorstellen dat Duitsland Frankrijk in zou trekken of andersom. Het was kanselier Helmut Kohl die zei dat Duitsland met de euro in de rest van Europa ingeweven moest worden. Als we willen overleven hebben we Europese samenwerking nodig. De euro vormt een belangrijk onderdeel daarvan. Natuurlijk, als de eurozone niet goed werkt, moet die gerepareerd worden. De Commissie en de as Frankrijk-Duitsland werken aan verbetering.

Biografie Speer

Wat op schrift staat, telt

Een schot in de roos! En dan heb ik het over de onlangs verschenen biografie van Albert Speer, waarin de schrijver Magnus Brechtken de vloer aanveegt met eerder verschenen werk over deze ‘goede nazi’ (‘Eerdere biografen begrepen niet dat daders altijd liegen’, 26/10). In tegenstelling tot biografen als Joachim Fest die uitsluitend afgingen op verhalen van Speer zelf, baseert Brechtken zich dan ook op archiefmateriaal uit de tijd waarin Speer leefde. Het zoveelste bewijs dat voor een historicus schriftelijke en contemporaine bronnen een veel betrouwbaarder beeld van het verleden opleveren dan de ‘oral history’. Schriftelijke bronnen liggen tenslotte voor eens en altijd vast en dat geldt niet voor het geheugen dat niet alleen uiterst selectief is, maar volgens psychologen als Douwe Draaisma eerder getraind is op het vergeten dan op het herinneren van gebeurtenissen uit het verleden.

Winter- en zomertijd

Verzetten is ’t probleem

Op Kreta is het op 22 december anderhalf uur langer licht dan in Amsterdam. Op die dag wordt het in Stockholm pas om 9 uur licht en is het om 15 uur weer donker. Bij de poolcirkel wordt het helemaal niet licht. Op 22 juni is het precies andersom, dan blijft het 24 uur licht. In Amsterdam is het die dag anderhalf uur langer lichter dan op Kreta. Kortom: ook de breedtegraad, tussen noord en zuid, moet effect op je biologische klok hebben. Ik heb niet de indruk dat mensen in het noorden er last van hebben, dat het ’s winters ’s morgens lang donker is. Het probleem lijkt dus eerder in de switch twee maal per jaar te zitten.

Correcties/aanvullingen

Almere

In Ziekenhuizen in Amsterdam en Lelystad in acute geldnood (23/10, p. 1) staat dat IJsselmeerziekenhuizen vestigingen heeft in Lelystad, Almere, Dronten en Emmeloord. IJsselmeerziekenhuizen heeft geen vestiging in Almere.

    • Albert Kort
    • J. Schmidt
    • Friso Coppes
    • Hans van der Schaaf