‘Boeddhabeeld met mummie keert terug naar China’

Rechtszaak om Chinees beeld

Chinese dorpelingen eisen via de Nederlandse rechter een ‘gestolen’ beeld terug van een verzamelaar. Die wijst naar de nieuwe eigenaar.

CT-scan van het boeddhabeeld. Foto Jan van Esch

De huidige eigenaar van het boeddhabeeld met daarin een mummie is in gesprek met een Taiwanese familie, die het beeld wil teruggeven aan het dorp waar het vandaan zou komen. Dat zei de Nederlandse kunstverzamelaar Oscar van Overeem woensdagmiddag in de Amsterdamse rechtszaal.

Van Overeem moest zich verdedigen in een zaak die is aangespannen door twee Chinese dorpscomités. Het beeld dat de Nederlandse kunsthandelaar in bezit had zou in 1995 zijn gestolen uit het Chinese dorp Yangchun. Een aantal inwoners van de dorpen was woensdag aanwezig bij de zitting.

Lees ook deze reportage uit Yangchun: Het gevecht om de mummie in lotushouding

Toen het boeddhabeeld uit de elfde eeuw in 2015 te zien was op een tentoonstelling in Hongarije ging een CT-scan van het beeld met de mummie erin viral. Het bereikte Yangchun, waar de inwoners hun verloren beeld van de elfde-eeuwse heilige monnik Zhanggong herkenden. Gesprekken om het beeld terug te krijgen liepen spaak.

Anonieme zakenman

Het is jullie beeld niet, en ik heb het niet meer, dat is in grote lijnen de verdediging van Van Overeem.

Wie de huidige eigenaar van het beeld is wil Van Overeem daarbij niet zeggen. Hij zou de Aziatische handelaar alleen bij zijn Engelse naam kennen. „Dat is een fantasienaam, daar heb je niets aan.” Hij zou het beeld hebben geruild voor acht andere beelden, omdat hij genoeg had van het gedoe.

Het beeld dat in het dorp Yangchun gestolen werd zou een gat in de linkerhand hebben, en een beschadiging hebben bij de nek. Dat ontbreekt bij het beeld dat Van Overeem in zijn bezit had. Maar gedetailleerde CT-scans die dat moeten bewijzen wil hij in de rechtbank niet tonen.

Handelaar Benjamin Rustenburg, van wie Van Overeem het beeld kocht in 1995 voor 40.000 euro, zou het al gekocht hebben vóór de roof in Yangchun. Rustenburg is onlangs overleden. Zijn dochter zoekt nu in de administratie naar transactiebewijzen.

De eisers uit China wijzen op karakters op het beeld die zouden aantonen dat het wel degelijk hun beeld is. De advocaat van de Chinezen uit Yangchun eist dat Van Overeem op straffe van een dwangsom de gegevens over de transactie met de zakenman bekendmaakt. Hij denkt dat er mogelijk sprake is van „samenspanning tussen Van Overeem en de ruiler” waarbij zij het beeld bewust zouden hebben „weggemaakt”. Ook wijst hij erop dat op basis van de Wet op de lijkbezorging de mummie terug moet naar China.

De rechtbank doet uitspraak op 12 december.

    • Thomas van Huut