Hoe doe je dat: succesvol oud worden op kantoor?

Japke-d. vraagt door hoorde over de nieuwe leerstoel ‘succesvol ouder worden op het werk’. Hoe doe je dat, vroeg ze de hoogleraar.

Illustratie Tomas Schats

Als het een beetje meezit, mogen we allemaal tot ver in de zeventig doorwerken. Maar hoe houden we dat vol? En: hoe blijven we gezond op ons werk? Hálen we ons pensioen eigenlijk wel, met alle werkstress, flexibele contracten, burn-outs en al die ongezonde kantoren?

Voor al die vragen is er nu de nieuwe leerstoel ‘succesvol ouder worden op het werk’ waarbij de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) en de Open Universiteit samenwerken. Hij wordt bekleed door Annet de Lange, tevens lector arbeid en gezondheid aan de HAN. Ik belde haar, ook om even uit te huilen.

Ik ben pas 48, maar ik zou nú eigenlijk al wel met pensioen willen.

„Dat klinkt niet goed. Dat betekent dat je te lang te hard gewerkt hebt en rust nodig hebt.”

Dat is al tip één: geregeld rust nemen?

„Zeker. Hoe dat eruitziet is overigens voor iedereen verschillend. Ik werk zelf bijvoorbeeld maandag, dinsdag en donderdag heel intensief en doe het woensdag en vrijdag wat rustiger aan. Ik heb ook jarenlang vijf dagen per week lopen knallen, maar dat maakte me ongelukkig.”

Ik vind oud worden op mijn werk al lastig, maar van jou moet het ook nog ‘succesvol’.

„Ja, dat wilde ik erbij hebben. We bestuderen natuurlijk ook mensen die niet succesvol zijn, maar juist van mensen die dat wél weten te blijven, kunnen we veel leren.”

Wat is succesvol?

„Dat bepaalt iedereen voor zichzelf, iedereen heeft zijn of haar eigen ideale toekomstbeeld en wat ervoor nodig is om dat te realiseren.”

Weten werkgevers voldoende hoe je oudere werknemers succesvol houdt?

„Nee. Veel werkgevers laten oudere werknemers te lang zwaar werk doen. Ze komen ook vaak pas in actie als een werknemer al is uitgevallen. Dat moet anders. Werkgevers moeten veel meer preventief beleid voeren om werknemers langer vitaal en succesvol te houden. Autonomie is daarbij heel belangrijk.”

Dat je zelf je dag kan bepalen?

„Ja, dat je zelf meer je tijd kan indelen, dat je bijvoorbeeld kan sporten in je lunchpauze en je werkgever dat goed vindt.”

De meeste kantoortijgers zitten de hele dag op een stoel.

„Mensen hebben vaak niet door wat dat met hun lichaam doet, dag in dag uit. Het lichaam verslapt en verslapt, met zeer veel negatieve gevolgen voor het werkvermogen. Werkgevers moeten daar meer oog voor hebben.”

Wat verder van belang is om ouderen succesvol te houden? Volgens De Lange is het geen raketwetenschap. Jongere collega’s kunnen stimuleren, en ouderen helpen in plaats van de poten onder hun stoelen vandaan zagen. Verder moet ‘blijven leren’ in een bedrijf worden aangemoedigd én moet daar budget voor zijn.

Maar ook een interessant toekomstperspectief helpt, zegt De Lange, bijvoorbeeld door oudere werknemers te laten kiezen uit verschillende werkzaamheden die ze zouden kunnen vervullen. Een soort interne vacaturebank voor ouderen. En ze moeten de indruk hebben dat ze betekenisvol werk doen, zegt De Lange. „Werk moet voldoening geven.”

Veel mensen zitten op kantoor allesbehalve betekenisvol werk te doen, ze gaan soms langzaam dood achter hun schermen.

„Betekenisvol werk hoeft heus geen hoogdravend werk te zijn dat de wereld redt. Ik ontmoette ooit tijdens een onderzoek Hema-banketbakkers die het prachtig vonden een mooie taart te maken. Dat gaf hún betekenis.”

Je weet al zoveel, die leerstoel is overbodig!

„Was het maar waar. Natuurlijk weten we al veel, maar ons land voldoet nog lang niet aan het Scandinavisch model waar mensen veel langer gezond doorwerken. In IJsland bijvoorbeeld, werkt 38,3 procent van de 65-plussers nog gezond door, hier is dat 7 procent.”

Is wetgeving niet veel belangrijker om mensen gezond te houden: demotie, verplichte arbeidstijdverkorting?

„Die wetgeving is er al en er kan nog meer ontwikkeld worden, maar preventie van klachten en autonomie van de werknemer zou voorop moeten staan.”

En de jongeren? Het zijn juist veel jongeren die momenteel een burn-out hebben.

„Mijn leerstoel gaat óók over jongeren, het gaat van 18 tot 100 jaar.”

Met honderd is het dan hopelijk écht voorbij met werken.

„Haha, ja. Als je 123 wordt, kan je nog 23 jaar genieten.”

Jeuktweets van de week

Japke-d. Bouma onderzoekt hoe je gelukkig wordt op je werk. Tips via @Japked op Twitter.

    • Japke-d. Bouma