Recensie

Haar penis is haar vijand in indrukwekkende debuutfilm ‘Girl’

Drama De film ‘Girl’ over de 15-jarige transgender Lara betovert. Vooral door debuterend acteur Victor Polster.

In het midden Victor Polster als Lara, in ‘Girl’.

Girl van de 27-jarige Vlaming Lukas Dhont was in mei de grote ontdekking van het filmfestival van Cannes. Geselecteerd voor bijcompetitie Un Certain Regard sleepte deze debuutfilm liefst vier prijzen binnen: de Caméra d’or (beste debutant) voor Dhont, de Queer Palm, de Fipresci-persprijs en ‘beste vertolking’ voor de sensationele acteur Victor Polster, eveneens een debutant.

Als Lara speelt Polster een transgender van vijftien. Lara kan niet wachten tot die ellendige penis weg mag. Voor die operatie moet ze een hormoonkuur doorlopen, dus bekijkt Lara in de spiegel te neergeslagen haar wormvormig aanhangsel en tapet hem tegen haar buik, ook al veroorzaakt dat infecties. Onder moet het plat zijn, boven juist niet; waar blijven haar borsten toch? Werkt dat oestrogeen wel? Geduld, zeggen de artsen. Welke vijftienjarige heeft geduld?

Haar penis is haar vijand. Bij Lara’s eerste, schuchtere stapje in de liefde en op de balletschool: het is haar grote droom om ballerina te worden. Maar hoe ruimdenkend iedereen ook is, onder de douche is ze niet ‘one of the girls’. Lara moet bovendien fors inhalen op meisjes die al sinds hun twaalfde op ballet zitten. Aan haar inzet ligt het niet: ze trotseert bloed en gebroken nagels, hongert zichzelf uit. Wat zich weer moeilijk laat combineren met haar hormoonkuur.

Lees ook een interview met regisseur Lukas Dhont: ‘De politieke correctheid zit er soms volledig naast’

Er zindert iets van de psychologische bodyhorror van balletfilm Black Swan door in Girl: het lichaam als vijand dat tot transformatie moet worden geforceerd. Maar dan gefilmd door de quasidocumentaire lens van de gebroeders Dardenne. Dhonts stijl is er één die bij een kleiner talent tot oersaaie films leidt. Als kijker krijg je minimale informatie: geen idee wat Lara’s warme, begripvolle vader doet en waarom hij alleenstaand is. Dhont vertelt Lara’s verhaal via verschuivingen in haar routine: penis intapen, balletschool, dokter, schuchtere ontmoetingen met die knappe jongen in de lift. De warmte van het thuisfront, waar het licht oranje broeit, schuurt met het kille blauwgrijs van de buitenwereld, waar Lara overigens zelden op agressie of onbegrip stuit.

Voor zover wij weten dan, want Dhonts camera is bijna altijd op Lara gericht. Dat verveelt nooit. Victor Polsters présence hypnotiseert. Zacht, meegaand en behulpzaam, voel je dat onder die stille reserve troebele emoties broeien; woede, ongeduld, bijna griezelige vastberadenheid. Lara is de nachtmerrie van elke puberouder: we hadden zo’n goed contact, dit zag ik totaal niet aankomen, wat heb ik fout gedaan? Al kan je ook stellen dat Girl een happy end beleeft. Dat is een kwestie van perspectief.

Correctie (8-11-2018): In een eerdere versie van dit stuk stond dat regisseur Lukas Dhont 25 jaar is. Hij is in werkelijkheid 27. Dit is aangepast.

    • Coen van Zwol