Recensie

Een Amerikaans geheim onder de IJslandse sneeuw

Vlak voor zijn verdwijning belt een jonge IJslander nog met zijn zus Kristin. In deze page-turner probeert zij te achterhalen welk geheim de Amerikanen zo lang na de oorlog willen maskeren.

Foto: iStock

In 1999 nam Arnaldur Indriðason eventjes afscheid van zijn vaste anti-held, inspecteur Erlendur Sveinsson, de melancholische poëzielezer. De populaire IJslandse thrillerschrijver (1961) publiceerde Napóleonsskjölin, recent vertaald als Operatie Napoleon. Geen mysterieus moordverhaal verweven met een actueel sociaal-realistisch onderwerp, maar een op de Tweede Wereldoorlog geënte thriller.

In de laatste oorlogsmaanden crasht een Duits vliegtuig in een sneeuwstorm op de Vatnajökull-gletser, in het zuid-oosten van IJsland. Vreemd genoeg zijn er Duitse én Amerikaanse militairen aan boord. Een van de officieren die de klap hebben overleefd, trotseert de storm. Met een koffertje dat met handboeien aan zijn pols is vastgeketend, probeert hij de bewoonde wereld te bereiken. De overige militairen verschuilen zich in het wrak. Een Amerikaans reddingsteam probeert hen te redden. Tevergeefs, want het wrak is onder de sneeuw verdwenen.

Flash forward naar 1999. Een Amerikaanse inlichtingendienst ziet op satellietbeelden een vliegtuigvormige zwarte vlek op de Vatnajökull-gletser. Meteen begint het Amerikaanse leger een grote, illegale bergingsoperatie. Een jonge IJslander die daarvan getuige is, wordt door de Amerikanen in een gletserspleet gegooid. Vlak voor zijn verdwijning heeft de man echter nog met zijn zus Kristin gebeld. Kristin probeert te achterhalen welk geheim de Amerikanen zo lang na de oorlog willen maskeren.

Geroofd goud

Zoals alle boeken van Indriðason is Operatie Napoleon een page-turner. In korte, beeldende zinnen vertelt de historicus en oud-journalist een verhaal dat je wilt doorlezen. Bestond de mysterieuze lading uit van Joden geroofd goud? Of zat het vliegtuig vol Duitse atoomgeleerden? Het Amerikaanse leger verspreidt steeds andere geruchten om de clandestiene operatie te rechtvaardigen.

En spannend is het ook, want Kristin, de vrouw die de waarheid probeert te achterhalen, moet zien af te rekenen met twee meedogenloze Amerikaanse achtervolgers.

Tot de laatste twee woorden weet Operatie Napoleon te verrassen. Toch kan deze vroege Indriðason niet het verlangen stillen naar het volgende Erlendur-avontuur, want daarvoor is deze oorlogsthriller te veel een actiefilm waarin met vuurwapens wordt gezwaaid. Wat je mist is de verslavende melancholie van Erlendur, de gescheiden politieman met zijn duistere verleden.

    • Arjen Ribbens