‘TNO probeerde oorzaak vuurwerkramp Enschede te verhullen’

Dat stelt oud-Europarlementariër Paul van Buitenen, die aangifte van onderzoeksfraude heeft gedaan. Hij hoopt hiermee het onderzoek naar de ramp te heropenen.

Brandweerlieden bestrijden het vuur in mei 2000. Foto Marcel Antonisse / ANP

Onderzoeksinstituut TNO heeft wetenschapsfraude gepleegd om de oorzaak van de vuurwerkramp in Enschede van 2000 te verhullen. Dat stelt oud-Europarlementariër Paul van Buitenen (Europa Transparant), die hiervan aangifte heeft gedaan. Dat schrijft onderzoeksplatform Follow the Money maandag.

De aangifte is reden voor SE Fireworks om een zogeheten herzieningsverzoek in te dienen bij justitie, om het gehele onderzoek naar de ramp te heropenen. SE Fireworks beheerde de opslag waar in mei 2000 diverse explosies ontstonden. Daarbij vielen 23 dodelijke slachtoffers, raakten bijna duizend anderen gewond en ging de Enschedese wijk Roombeek grotendeels in vlammen op.

Van Buitenen is ervan overtuigd dat TNO wetenschapsfraude heeft gepleegd. Het onderzoeksinstituut stond onder druk van Den Haag om snel met antwoorden te komen, zodat de verantwoordelijken gestraft konden worden. TNO oordeelde dat SE Fireworks te veel en te zwaar vuurwerk in zijn depots had opgeslagen. Beide directeurs van het bedrijf werden veroordeeld voor dood door schuld.

Overheid buiten schot houden

Volgens Van Buitenen is niet de zwaarte van het vuurwerk doorslaggevend voor hoe ernstig de explosies worden, maar gaat het vooral om de manier hoe het materiaal ligt opgeslagen. Volgens die theorie zou falend toezicht van lokale en landelijke overheid ook een belangrijke rol hebben gespeeld in de toedracht van de ramp. Van Buitenen stelt dat TNO de oorzaak van de ramp bewust heeft gemanipuleerd om het slechte toezicht van de overheid buiten schot te houden.

Dat laatste zou ook blijken uit een latere subsidieaanvraag van TNO, waarin het instituut zijn eigen eerdere onderzoeksconclusies tegenspreekt. Een woordvoerder van TNO zegt tegenover Follow the Money nog niets te hebben vernomen van de beschuldigingen.

Oorzaak onbekend

Het is nooit duidelijk geworden wie verantwoordelijk was voor het ontstaan van de brand, die tot de ontploffingen leidde. Een van de rechercheurs die de ramp onderzocht is ervan overtuigd dat de overheid feiten verzwijgt. Hij stapte daarom naar de Expertgroep Klokkenluiders, die Van Buitenen weer inschakelde. Die voormalige Europarlementariër groef zich de afgelopen vier jaar in in het duizenden pagina’s tellende dossier en sprak met tientallen getuigen.

    • Casper van der Veen