Merkel geeft leiding CDU op, wil nog kanselier blijven

De Duitse bondskanselier stelt zich niet herkiesbaar als partijleider van de CDU. Inmiddels hebben meerdere partijgenoten zich gemeld om haar op te volgen.

Foto Tobias Schwarz/AFP

Na het grote verlies, zondag, van haar partij bij de deelstaatverkiezingen in Hessen geeft bondskanselier Merkel het leiderschap van de CDU op. Dat heeft ze maandag gezegd op het landelijk kantoor van de partij in Berlijn. Na 2021 keert ze ook niet meer terug als bondskanselier.

Merkel is al sinds 2005 bondskanselier en leidt nu haar vierde kabinet. Mochten er voor 2021 al verkiezingen worden gehouden in Duitsland, dan neemt ze daar ook geen deel aan. En ze is niet van plan een vervolg aan haar politieke carrière in Brussel te geven, zei ze. Een andere publieke functie ambieert ze ook niet meer. “Ik heb het gevoel dat dit het moment is een nieuw hoofdstuk in te luiden”, zei ze. “Dit is mijn laatste ambtsperiode als kanselier. Daarna geen politiek ambt meer voor mij.” Vragen over wat ze na 2021 van plan is ontweek Merkel.

Opvolging Merkel

Begin december kiest de CDU op het partijcongres in Hamburg een nieuwe voorzitter. Vrijwel direct nadat het nieuws over de stap terug van Merkel maandag begon rond te zingen, meldden zich de eerste kandidaten voor de functie. Voormalig fractievoorzitter Friedrich Merz zat namens de CDU in het Duitse én Europese parlement en was de laatste paar jaar voorzitter van de Duitse tak van vermogensbeheerder Blackrock.

Volgens persbureau Reuters heeft ook Annegret Kramp-Karrenbauer, secretaris-generaal van de CDU, maandag bekendgemaakt dat ze zich verkiesbaar stelt. Kramp-Karrenbauer is een belangrijke vertrouweling van Merkel, er wordt al langer gespeculeerd dat zij de bondskanselier op wil volgen.

Niet veel later maakte de huidige minister van Volksgezondheid, Jens Spahn, bekend een gooi te doen naar het partijleiderschap. Spahn staat bekend als criticaster van de bondskanselier. Nadat bekend werd dat meerdere partijgenoten zich verkiesbaar stelde zei Merkel: “het is een heel mooi proces dat we al achttien jaar niet meer hebben meegemaakt”.

Partijvoorzitter en kanselier in één

Merkel heeft tot nu toe steeds gezegd dat de functie van partijvoorzitter en kanselier in één persoon verenigd moeten zijn. Dat ze afstand doet van het partijleiderschap van CDU is dus een breuk met die stelling. Afgelopen week deed ze al een zeldzame uitspraak over haar opvolging. Ze zei dat alle pogingen van haar voorganger om opvolgers aan te wijzen nergens op uitgelopen waren. “En dat is ook goed”, voegde ze daaraan toe.

In Hessen verloor de CDU meer dan 10 procentpunten. Bij de deelstaatverkiezingen twee weken geleden verloor de partij ook al stevig. Ook landelijk staat de partij op verlies.

    • Juurd Eijsvoogel
    • David van Unen