Opinie

    • Emilie van Outeren

Het kabinet schiet zichzelf steeds in de voet

De Haagse Stemming Vandaag legt de FNV een bommetje onder het pensioenakkoord. Schrijf je in om deze politieke nieuwsbrief per mail te ontvangen.

De kans dat Koolmees zijn pensioenakkoord krijgt, lijkt weer kleiner geworden. Het zou de trend bevestigen dat Rutte III telkens zijn eigen nederlagen creëert. En politieke leiders nemen afscheid van Wim Kok.

PENSIOENBOMMETJE: Het door het kabinet, en vooral D66-minister Wouter Koolmees, zo gewenste pensioenakkoord lijkt mettertijd eerder moeilijker dan makkelijker te worden. In een interview met NRC legt FNV-onderhandelaar Tuur Elzinga (ex-senator van de SP) vandaag een nieuw bommetje onder de onderhandelingen. Hij eist publiekelijk dat het kabinet een hogere rekenrente toestaat, zodat pensioenfondsen hun verwachte beleggingsrendement hoger kunnen inschatten. Juist daarvan heeft Koolmees, op advies van De Nederlandsche Bank, al gezegd dat het in ieder geval niet gaat gebeuren. In combinatie met de eis de pensioenleeftijd niet hoger te laten oplopen dan 66 jaar wekt deze voorwaarde de indruk dat de vakbond helemaal geen pensioenakkoord wíl sluiten. Elzinga ontkent, maar zegt: “Er wordt ons van alle kanten gevraagd om dit akkoord te sluiten. Ze zeggen: spring nou, spring nou. Maar we worden gedwongen om het laagje water in het zwembad laag te houden. Nou, dan staan wij niet te juichen om daar in te springen.”

MAGERE VERJAARDAGSSCORE: Zo dreigt het - afketsen van het - pensioenakkoord een nieuwe zelfgecreëerde nederlaag van het kabinet-Rutte III te worden. Vrijdag bestond dat kabinet precies één jaar en het maakt de eigen ambities nog niet waar. Van de 36 cruciale wetsvoorstellen die NRC vorig jaar uit het regeerakkoord destilleerde, passeerden pas vijf de Eerste Kamer. Rutte III is volgens informateur Gerrit Zalm een “stabiel kabinet” gebleken. “Ze houden elkaar vast, ze bakken elkaar geen poetsen”, zegt hij in een NRC-interview waarin hij terugblikt op de formatie en het al dan niet afschaffen van de dividendbelasting. Eén van de twee wetswijzigingen die het kabinet al binnen een jaar introk.

Pais en krassen: Het lijkt na één jaar inderdaad pais en vree tussen de bewindslieden, maar zolang het kabinet de eigen ambities nog niet waarmaakt, vallen de persoonlijke fiasco’s op. Er zijn drie manieren waarop kabinetsleden falen. Ze reageren met grote woorden en daadkracht op incidenten om vervolgens terug te krabbelen, ze komen door onzorgvuldige uitspraken of flagrante leugens in problemen, of ze moeten toegeven dat maatregelen uit het eigen regeerakkoord niet werken. De krassen die bewindslieden hebben opgelopen, zijn eigenhandig aangebracht. In electorale bolwerken van de coalitiepartijen zijn ze niet meer zo enthousiast over hun eigen partijen. Behalve in Bunschoten, waar over de ChristenUnie vooral lof of op z’n minst begrip klinkt.

VROUWELIJKE LIJSTTREKKERS: Die ChristenUnie schuift voor het eerst een vrouw naar voren als landelijk lijsttrekker. Senator Mirjam Bikker zou Roel Kuiper moeten opvolgen als fractievoorzitter van de, nu driekoppige, Eerste Kamerfractie. Ook VVD (Annemarie Jorritsma), D66 (Annelien Bredenoord) en, hoogstwaarschijnlijk, PVV (Marjolein Faber) hebben vrouwelijke lijsttrekkers. Aan een interne verkiezing van de PvdA doen twee mannen en twee vrouwen mee. Over de lijst van GroenLinks is nog niets bekend, behalve dat de voorkeur zou uitgaan naar een vrouw. Eén vrouw lijkt Rob Jetten wel uit te willen dagen als het straks aankomt op het échte leiderschap van D66.

NOG MEER PARTIJEN: Een nieuwe partij die weer geen partij wil heten en geen programma heeft, Code Oranje, stort zich ook in de strijd om de Provinciale Staten. Voor de Europese verkiezingen meldt zich de nieuwe partij Volt, die niet links of rechts wil zijn, maar wel heel erg voor Europa, zo bleek bij de campagne-aftrap afgelopen weekend.

NOG MEER POLDEREN: Niet alleen aan de pensioentafel bestaat onenigheid, ook staatssecretaris Paul Blokhuis van Zorg heeft het moeilijk. En wel met het door hem zelf opgezette overleg om met vijftig organisaties tot een preventieakkoord te komen dat roken, alcoholgebruik en overgewicht moet terugdringen. “Niemand vertrouwt elkaar meer. En bij het minste of geringste vliegt achter de schermen de vlam weer in de pan”, zegt een ingewijde over de onderhandelingen. Tot nu toe lijkt alleen over de maatregelen tegen roken consensus te zijn. De ‘rooktafel’ is dan ook de gezelligste.

DE SCHADUW VAN KOK: Zaterdag werd oud-premier Wim Kok herdacht in het Concertgebouw in Amsterdam. Hij overleed een week eerder op 80-jarige leeftijd aan hartproblemen en wordt herinnerd als “sober sociaal-democraat die liberaal regeerde”, schetst Thijs Niemantsverdriet in een necrologie. “Alles aan hem was echt. Geen opsmuk, geen ijdeltuiterij of dubbele agenda’s”, memoreerde Mark Rutte - terug uit Canada - hem. Lodewijk Asscher noemde hem “een grote, vriendelijke reus”. “In zijn schaduw fietsen wij verder.”

QUOTE VAN DE DAG:

“Naast mij valt een man neer en die is aan flarden geschoten. Dat zit er verschrikkelijk uit. Het was een angstig moment.”

CDA-Kamerlid Madeleine van Toorenburg vertelt bij Goedemorgen Nederland hoe zij in 1987 in Rotterdam getuige was van een liquidatie.

Correctie (29 oktober 2018): In een eerdere versie van deze nieuwsbrief stond dat de FNV de pensioenleeftijd wil terugbrengen naar 65 jaar, de vakbond wil deze echter bevriezen op 66.

    • Emilie van Outeren