Opinie

    • Lotfi El Hamidi

Nederlander, een besmeurd begrip

Een filmpje van bijna drie minuten, met onheilspellende muziek op de achtergrond, uitgezonden rond etenstijd op de publieke omroep. De typografische blauwe schreeuwletters op het beeldscherm verraden al veel, maar de voice-over van Geert Wilders maakt het compleet. Beelden van migranten op boten die op weg zijn „naar Nederland, waar onze voorouders [...] een welvaartsstaat hebben opgebouwd, voor ons en onze kinderen”. Ik vermoed dat de PVV-leider het niet over mij of mijn kinderen heeft.

„Een demografische tsunami komt vanuit Afrika op ons af. Onze bevolking dreigt vervangen te worden”, zo gaat het spotje verder. Intussen kleurt de blauwe kaart van Europa rood. De clip eindigt met de wens om Nederland te „deïslamiseren, want Nederland is van ons”.

Ik zou niet weten hoe je een dergelijk filmpje anders kunt typeren dan als onversneden Blut und Boden-retoriek, maar in een programma in de zendtijd voor politieke partijen geldt het kennelijk niet als grensoverschrijdend. Don’t shoot the messenger.

Afgelopen weekend was ik in een oude multiculturele wijk, die in de ogen van Wilders ongetwijfeld als ‘omgevolkt’ gebied getypeerd zou worden. Ik bezocht de West-Kruiskade, door burgemeester Aboutaleb gedoopt tot „de Rotterdamste straat van Rotterdam”. Om een indruk te geven van deze bruisende straat observeerde ik tijdens een wandeling van zo’n honderd meter de omgeving. Een groepje Marokkaanse hangjongeren op een hoek, een rijtje zwarte bejaarden op een bankje voor een verzorgingstehuis, drie nonnen in traditionele witte sari met blauwe boord als die van wijlen moeder Teresa, een bedelende Aziatische man met ogenschijnlijk een zwak voor heroïne en een witte man, die met zijn dandy-look enigszins uit de toon viel, lopend vanuit een coffeeshop naar zijn donkerrode racewagen.

Het is, indachtig de uitspraken van Stef Blok (VVD), ergens een wonder dat dit allemaal vreedzaam voor mijn ogen voltrok. Maar misschien zit ik te diep in mijn bubbel en zie ik het allemaal niet meer helder.

Gelukkig was daar Tegenlicht met de uitzending ‘Mijn stad is mijn hart’ afgelopen zondagavond, met aandacht voor het fenomeen ‘superdiversiteit’ in Rotterdam. Niet als een soort utopisch project maar als een gegeven. Twee derde van de Rotterdamse jongeren heeft namelijk een migratieachtergrond en voor hen klinkt integratie als een anachronisme. In een stad met alleen maar minderheden zijn er andere omgangsvormen nodig. Soms schuurt het, maar door wrijving ontstaat glans. Wat ook opviel: iedereen die aan bod kwam voelde zich nadrukkelijk meer Rotterdammer dan Nederlander. Met het PVV-spotje en Blok in gedachte geen vreemde opstelling: Nederlander is een besmeurd begrip geworden.

Lotfi El Hamidi (L.elHamidi@nrc.nl, @Lotfi_Hamid) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Tom-Jan Meeus.

    • Lotfi El Hamidi